poniedziałek, 7 grudnia 2015

Zygmunt Dadlez

Zygmunt Jan Dadlez(ur.26 stycznia 1887 w Krakowie,zm.22 grudnia 1962 w Katowicach)polski lekarz,chirurg i pulmonolog.
Biografia zawodowa
Był synem Wilhelma,adwokata i Marii z Dziegciowskich.W Krakowie ukończył klasyczne Gimnazjum św.Anny i studia medyczne na Wydziale Lekarskim UJ.Specjalizację z chirurgii zdobył w Niemczech u prof.Eduarda Sonnenburga.W 1914 r.uzyskał doktorat z medycyny.Przez całą I wojnę światową pracował w szpitalach wojskowych jako lekarz chirurg.Od 1921 r.pełnił funkcję ordynatora Oddziału Chirurgicznego Szpitala Miejskiego w Białej Krakowskiej.W 1925 r.przeniósł się do Zakopanego,gdzie przez 10 lat pracował w tamtejszym Sanatorium Nauczycielskim,od 1931 r.jako lekarz naczelny.W 1935 r.wyjechał na Śląsk Cieszyński,do Istebnej,gdzie pod Kubalonką współorganizował sanatorium przeciwgruźlicze dla dzieci na 400 łóżek,którego został później dyrektorem.Swe prace naukowe przedstawiał na zjazdach ogólnolekarskich i gruźliczych w Krakowie(1930 r.)Poznaniu(1933 r.)Warszawie(1934 r.) i Istebnej(1939 r.)Po wybuchu II wojny światowej ewakuował pociągiem 60 dzieci nie odebranych przez rodziców,personel i część mienia szpitalnego.Najpierw w Buczaczu,a potem w Kołomyi za zgodą władz radzieckich urządził sanatorium dla dzieci chorych na gruźlicę.W latach 1940–1941 organizował sanatorium w Mikuliczynie.Od 1941 r.pracował we Lwowie,a od 1943 r.w sanatorium w Hołosku.Po tułaczce wojennej jesienią 1945 r.powrócił do Polski,zamieszkał w Katowicach i podjął pracę najpierw w Wydziale Zdrowia Urzędu Wojewódzkiego,a potem w Wojewódzkiej Przychodni Przeciwgruźliczej.W 1948 r.powrócił do Istebnej i zajął się rozbudową i unowocześnieniem sanatorium.Korzystając z darów szwajcarskich urządził nowoczesną salę operacyjną,zbudował pawilon dla chorych na gruźlicę kostną,doprowadził do wybudowania osiedla mieszkaniowego dla pracowników sanatorium.Był współzałożycielem liceum i technikum w sanatorium.Stworzonej przez siebie placówce oddał całą swoją wiedzę i energię.Był autorem wielu artykułów naukowych,w tym dotyczących leczenia gruźlicy.
Działalność turystyczna
Jako wielki miłośnik gór Dadlez często bywał w Tatrach.Z górami tymi zetknął się po raz pierwszy w 1893 r.We wrześniu 1908 r.jako student medycyny,na samotnej wycieczce zboczył z Orlej Perci i utkwił na wąskiej półce skalnej w północnej ścianie Wielkiej Buczynowej Turni.Stał w niebezpiecznym terenie blisko dwie doby,póki nie wyratowała go wyprawa ratunkowa,kierowana przez Mariusza Zaruskiego.Jeszcze w 1908 r.za namową samego Zaruskiego,Dadlez został członkiem Sekcji Turystycznej Towarzystwa Tatrzańskiego.Zaruski też wprowadził go w taternictwo.W 1910 r.Dadlez towarzyszył Zaruskiemu przy zdobywaniu niektórych turni w Grani Apostołów.Na wspinaczki tatrzańskie chodził również z Henrykiem Bednarskim i Rafałem Malczewskim,a także z przewodnikami góralskimi,np.na Żabiego Konia.Przez całe życie czynnie uprawiał turystykę górską i zachęcał do niej innych.Na terenie sanatorium w Istebnej założył koło PTTK,któremu przewodniczył.Organizował wycieczki górskie zarówno dla pacjentów sanatorium jak i dla jego personelu,uznając turystykę górską za pomocną w rehabilitacji jak i za ważny element zdrowego trybu życia.Ostatnią wycieczkę pracowników istebniańskiego sanatorium do Czarnego Stawu pod Rysami prowadził jeszcze w 1961 r.a w październiku tego roku był przy Zmarzłym Stawie pod Zawratem.Po śmierci został pochowany na cmentarzu katolickim w Istebnej.W holu Państwowego Sanatorium Przeciwgruźliczego dla Dzieci i Młodzieży w Istebnej wmurowano tablicę pamiątkową poświęconą jego pamięci.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz