wtorek, 29 kwietnia 2014
Zygmunt Grudziński(wojewoda kaliski)
Herbu Grzymała(ur.ok.1568 lub 1572,zm.1653 w Złotowie)wojewoda kaliski od 1628,wcześniej wojewoda inowrocławski od 1621,przedtem kolejno kasztelan nakielski,biechowski(od 1617),międzyrzecki(od 1618).Był synem kasztelana nakielskiego Stefana Grudzińskiego i Jadwigi
Grudzińskiej z Cerekwickich.Sprawował funkcję marszałka w 1613 i
wybrany został posłem sejmiku średzkiego na sejm.Był kalwinistą,na łożu śmierci przeszedł na katolicyzm.Jego zmumifikowane ciało spoczywa w krypcie kościoła farnego w Złotowie.
Eleonora Habsburżanka
Eleonora Maria Józefa Habsburżanka(ur.31 maja 1653 w Wiedniu,zm.17 grudnia 1697 w Innsbrucku)arcyksiężniczka austriacka,królowa Polski,księżna lotaryńska,córka cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego,króla Czech i Węgier Ferdynanda III Habsburga i Eleonory Gonzagi.
Życiorys
Po abdykacji Jana II Kazimierza,brat Eleonory cesarz Leopold I poparł kandydaturę następcy tronu lotaryńskiego,Karola V.W razie zdobycia przez Karola tronu,Eleonora miała poślubić go i zostać królową polską.Ostatecznie władcą został jednak Michał Korybut Wiśniowiecki i to jego małżonką została arcyksiężna.26 grudnia 1669 zawarto układ małżeński pomiędzy Michałem a Eleonorą,który został przez nią potwierdzony następnego dnia.27 lutego 1670 na Jasnej Górze odbył się ślub obojga,którego udzielał nuncjusz papieski Galeazzo Marescotti.19 października tegoż roku została koronowana na królową w kolegiacie św.Jana w Warszawie.Przyczyną koronacji królowej w Warszawie,a nie w Krakowie mogła być zaawansowana ciąża Eleonory,zakończona przedwczesnym porodem martwego syna 29 listopada.Jesienią 1671 królowa ponownie była w ciąży,jednak zakończyła się ona kolejnym niepowodzeniem.Przeciwnicy króla twierdzili,że Michał zmuszał żonę do udawania ciąż,jednak były to tylko absurdalne plotki.Eleonora była królową bardzo lojalną w stosunku do męża i dworu.Nauczyła się języka polskiego,lecz pisała głównie po łacinie.Uważana była za wzór dobroci i łagodności,jednak potrafiła zranić innych ludzi.Towarzyszyła mężowi w jego podróżach,które odbywały się głównie na terenie Polski.Po śmierci Wiśniowieckiego we Lwowie,królowa przebywała jeszcze kilka lat w Polsce,po czym powróciła do Austrii.6 lutego 1678 Eleonora poślubiła swojego dawnego narzeczonego,Karola V Lotaryńskiego w Wiener Neustadt.Małżonkowie osiedli na stałe w należącym do Habsburżanki Innsbrucku.Była królowa polska urodziła Karolowi sześcioro dzieci.Po wyprawach na Turków pod dowództwem Jana III Sobieskiego i śmierci Karola w 1690,Eleonora ponownie została wdową.Zmarła siedem lat później.Została pochowana w krypcie Habsburgów w kościele Kapucynów w Wiedniu.
Życiorys
Po abdykacji Jana II Kazimierza,brat Eleonory cesarz Leopold I poparł kandydaturę następcy tronu lotaryńskiego,Karola V.W razie zdobycia przez Karola tronu,Eleonora miała poślubić go i zostać królową polską.Ostatecznie władcą został jednak Michał Korybut Wiśniowiecki i to jego małżonką została arcyksiężna.26 grudnia 1669 zawarto układ małżeński pomiędzy Michałem a Eleonorą,który został przez nią potwierdzony następnego dnia.27 lutego 1670 na Jasnej Górze odbył się ślub obojga,którego udzielał nuncjusz papieski Galeazzo Marescotti.19 października tegoż roku została koronowana na królową w kolegiacie św.Jana w Warszawie.Przyczyną koronacji królowej w Warszawie,a nie w Krakowie mogła być zaawansowana ciąża Eleonory,zakończona przedwczesnym porodem martwego syna 29 listopada.Jesienią 1671 królowa ponownie była w ciąży,jednak zakończyła się ona kolejnym niepowodzeniem.Przeciwnicy króla twierdzili,że Michał zmuszał żonę do udawania ciąż,jednak były to tylko absurdalne plotki.Eleonora była królową bardzo lojalną w stosunku do męża i dworu.Nauczyła się języka polskiego,lecz pisała głównie po łacinie.Uważana była za wzór dobroci i łagodności,jednak potrafiła zranić innych ludzi.Towarzyszyła mężowi w jego podróżach,które odbywały się głównie na terenie Polski.Po śmierci Wiśniowieckiego we Lwowie,królowa przebywała jeszcze kilka lat w Polsce,po czym powróciła do Austrii.6 lutego 1678 Eleonora poślubiła swojego dawnego narzeczonego,Karola V Lotaryńskiego w Wiener Neustadt.Małżonkowie osiedli na stałe w należącym do Habsburżanki Innsbrucku.Była królowa polska urodziła Karolowi sześcioro dzieci.Po wyprawach na Turków pod dowództwem Jana III Sobieskiego i śmierci Karola w 1690,Eleonora ponownie została wdową.Zmarła siedem lat później.Została pochowana w krypcie Habsburgów w kościele Kapucynów w Wiedniu.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ferdynand I Habsburg | |||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
Karol Styryjski |
|
||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
Anna Jagiellonka | |||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
Ferdynand II Habsburg |
|
||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
Albrecht V Bawarski | |||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
Maria Anna Bawarska |
|
||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
Anna Habsburg | |||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
Ferdynand III Habsburg |
|
||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
Albrecht V Bawarski | |||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
Wilhelm V Pobożny |
|
||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
Anna Habsburg | |||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
Maria Anna Bawarska |
|
||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
Franciszek I Lotaryński | |||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
Renata Lotaryńska |
|
||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
Krystyna Oldenburg | |||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
Eleonora Habsburżanka |
|
||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ludwik Gonzaga de Nevers | |||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
Karol I Gonzaga |
|
||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
Henrietta Kliwijska | |||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
Karol II Gonzaga |
|
||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
Charles de Mayenne | |||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
Katarzyna Lotaryńska |
|
||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
Henrietta Sabaudzka | |||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
Eleonora Gonzaga |
|
||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
Wincenty I Gonzaga | |||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
Franciszek IV Gonzaga |
|
||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
Eleonora Medycejska | |||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
Maria Gonzaga |
|
||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
Karol Emanuel I Wielki | |||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
Małgorzata Sabaudzka |
|
||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
Katarzyna Michalina Habsburg | |||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
| ||||||||||||
Ugoda żwaniecka
Ugoda polsko-kozacka podpisana w 1653 roku podczas powstania Chmielnickiego po bitwie pod Batohem i po obronie wojsk koronnych w warownym obozie pod Żwańcem.Warunki zostały wymuszone przez armię polską,która zatrzymała się pod zamkiem w Żwańcu.Zdziesiątkowana przez głód,zimno i choroby,powróciła do domów,zawierając wcześniej porozumienie z Tatarami,które w sprawie kozackiej przywracało warunki ugody zborowskiej.Zagrożeni spodziewanym sojuszem kozacko-rosyjskim Tatarzy zdecydowali się zawrzeć z Rzecząpospolitą przymierze.
Karolina Piastówna
Niem.harlotte von Liegnitz-Brieg-Wohlau(ur.2 grudnia 1652 w Brzegu,zm.24 grudnia 1707 we Wrocławiu)księżniczka legnicko-brzeska,ostatni przedstawiciel dynastii Piastów.Najstarsza córka księcia legnicko-brzeskiego Chrystiana i księżniczki anhalckiej Ludwiki z dynastii askańskiej.
Młodość
Karolina najstarsza córka Chrystiana legnickiego i Ludwiki anhalckiej urodziła się 2 grudnia 1652 na zamku w Brzegu.Rodzice nadali jej imię,którym nikt poza nią w dynastii Piastów nie został wcześniej ani później obdarzony.Jej chrzest odbył się 1 stycznia 1653.Ojcem chrzestnym miał być senior dynastii Jerzy Rudolf,jednakże już w czasie jej narodzin był on na tyle poważnie chory(zmarł 14 stycznia 1653),że na uroczystości musiał go zastąpić stryj Karoliny,Ludwik IV.W czasie swej młodości Karolina była świadkiem samodzielnych rządów ojca.W 1653 po śmierci Jerzego Rudolfa współrządzący księstwem brzeskim Jerzy III,Ludwik IV i Chrystian odziedziczyli po nim księstwo legnickie,a następnie podzielili między sobą całą dzielnicę.Najmłodszemu,Chrystianowi,przypadła najbardziej uboga część księstwa,mianowicie księstwo wołowskie z Oławą.Jednakże w 1664 po zgonach starszych braci ojciec Karoliny zjednoczył pod swym panowaniem całość ziem księstwa legnicko-brzeskiego.Rządził nim do 1672,kiedy zmarł,pozostawiając je jedynemu żyjącemu synowi,Jerzemu Wilhelmowi.Rodzice Piastówny zapewnili jej gruntowne wykształcenie i wychowanie w duchu surowego kalwinizmu.
Małżeństwo
Kilka miesięcy po śmierci ojca Karolina poślubiła Fryderyka von Schleswig-Holstein-Sondenburg-Wiesenburg z bocznej linii dynastii Oldenburgów(jego prapradziadkiem był król Danii Chrystian III).Małżonek Piastówny wywodził się z katolickiej rodziny.Służył w armii cesarskiej jako pułkownik kirasjerów.Księżniczka legnicka poznała go prawdopodobnie za pośrednictwem jezuitów,będących w otoczeniu jej matki.Powodowana miłością,nie zaś względami dynastycznymi,przyjęła wyznanie katolickie i 14 lipca 1672 potajemnie poślubiła swego wybranka,zaś 3 maja 1673 młodzi dynaści wzięli oficjalny ślub.12 stycznia 1674 urodził się ich jedyny potomek,Leopold.Jednakże małżeństwo okazało się nieudane i w sierpniu 1680 za przyzwoleniem cesarza Leopolda I doszło do separacji małżonków.Zgodnie z układem separacyjnym syn Leopold pozostał przy ojcu.
Śmierć Jerzego Wilhelma i ostatnie lata życia
21 listopada 1675 zmarł brat Karoliny,ostatni książę legnicko-brzeski z dynastii Piastów Jerzy Wilhelm.Księżniczka spróbowała przejąć po nim władzę w księstwie.Jednakże cesarz Leopold I,pomimo wyznawania przez nią katolicyzmu,sprzeciwił się tym planom.Jedynie postanowieniem z 14 września 1680 zapisał jej dożywotnią roczną pensję w wysokości 6000 talarów(w późniejszym czasie monarcha dołożył do niej jeszcze 4000 talarów).Karolina zamieszkała w domu książąt legnickich we Wrocławiu.Żyła w samotności,prowadząc pobożne życie i oddając się działalności dobroczynnej.
Śmierć
Karolina zmarła 24 grudnia 1707 we Wrocławiu.Jej serce złożono w srebrnej urnie w tamtejszym kościele św.Klary(w kaplicy św.Jadwigi).Natomiast ciało spoczęło w klasztorze cysterek w Trzebnicy.Stało się to wbrew woli jej matki,która przygotowała dla niej miejsce pochówku w legnickim mauzoleum,zwanym Piasteum.To miejsce z pełnopostaciowym posągiem księżniczki pozostało puste.
Genealogia
Młodość
Karolina najstarsza córka Chrystiana legnickiego i Ludwiki anhalckiej urodziła się 2 grudnia 1652 na zamku w Brzegu.Rodzice nadali jej imię,którym nikt poza nią w dynastii Piastów nie został wcześniej ani później obdarzony.Jej chrzest odbył się 1 stycznia 1653.Ojcem chrzestnym miał być senior dynastii Jerzy Rudolf,jednakże już w czasie jej narodzin był on na tyle poważnie chory(zmarł 14 stycznia 1653),że na uroczystości musiał go zastąpić stryj Karoliny,Ludwik IV.W czasie swej młodości Karolina była świadkiem samodzielnych rządów ojca.W 1653 po śmierci Jerzego Rudolfa współrządzący księstwem brzeskim Jerzy III,Ludwik IV i Chrystian odziedziczyli po nim księstwo legnickie,a następnie podzielili między sobą całą dzielnicę.Najmłodszemu,Chrystianowi,przypadła najbardziej uboga część księstwa,mianowicie księstwo wołowskie z Oławą.Jednakże w 1664 po zgonach starszych braci ojciec Karoliny zjednoczył pod swym panowaniem całość ziem księstwa legnicko-brzeskiego.Rządził nim do 1672,kiedy zmarł,pozostawiając je jedynemu żyjącemu synowi,Jerzemu Wilhelmowi.Rodzice Piastówny zapewnili jej gruntowne wykształcenie i wychowanie w duchu surowego kalwinizmu.
Małżeństwo
Kilka miesięcy po śmierci ojca Karolina poślubiła Fryderyka von Schleswig-Holstein-Sondenburg-Wiesenburg z bocznej linii dynastii Oldenburgów(jego prapradziadkiem był król Danii Chrystian III).Małżonek Piastówny wywodził się z katolickiej rodziny.Służył w armii cesarskiej jako pułkownik kirasjerów.Księżniczka legnicka poznała go prawdopodobnie za pośrednictwem jezuitów,będących w otoczeniu jej matki.Powodowana miłością,nie zaś względami dynastycznymi,przyjęła wyznanie katolickie i 14 lipca 1672 potajemnie poślubiła swego wybranka,zaś 3 maja 1673 młodzi dynaści wzięli oficjalny ślub.12 stycznia 1674 urodził się ich jedyny potomek,Leopold.Jednakże małżeństwo okazało się nieudane i w sierpniu 1680 za przyzwoleniem cesarza Leopolda I doszło do separacji małżonków.Zgodnie z układem separacyjnym syn Leopold pozostał przy ojcu.
Śmierć Jerzego Wilhelma i ostatnie lata życia
21 listopada 1675 zmarł brat Karoliny,ostatni książę legnicko-brzeski z dynastii Piastów Jerzy Wilhelm.Księżniczka spróbowała przejąć po nim władzę w księstwie.Jednakże cesarz Leopold I,pomimo wyznawania przez nią katolicyzmu,sprzeciwił się tym planom.Jedynie postanowieniem z 14 września 1680 zapisał jej dożywotnią roczną pensję w wysokości 6000 talarów(w późniejszym czasie monarcha dołożył do niej jeszcze 4000 talarów).Karolina zamieszkała w domu książąt legnickich we Wrocławiu.Żyła w samotności,prowadząc pobożne życie i oddając się działalności dobroczynnej.
Śmierć
Karolina zmarła 24 grudnia 1707 we Wrocławiu.Jej serce złożono w srebrnej urnie w tamtejszym kościele św.Klary(w kaplicy św.Jadwigi).Natomiast ciało spoczęło w klasztorze cysterek w Trzebnicy.Stało się to wbrew woli jej matki,która przygotowała dla niej miejsce pochówku w legnickim mauzoleum,zwanym Piasteum.To miejsce z pełnopostaciowym posągiem księżniczki pozostało puste.
Genealogia
| Jan Chrystian Piastowicz ur.28 VIII 1591 zm.25 XII 1639 | Dorota Sybilla Hohenzollern1)ur.9 X 1590 zm.9 III 1625 | Jan Kazimierz Askański ur.7 XII 1596 zm.15 IX 1660 | Agnieszka Heska ur.13/14 V 1606 zm.28 V 1650 | ||||||||||
| Chrystian Piastowicz ur.9 IV 1618 zm.28 II 1672 | Ludwika Anhalcka ur.10 II 1631 zm.25 IV 1680 | ||||||||||||
| Fryderyk Schleswig-Holstein ur.2 II 1651 zm.7 X 1724OO 14 VII 1672(tajny)3 V 1673(oficjalny) | Karolina Piastówna ur.2 XII 1652 zm.24 XII 1707 | ||||||||
| Leopold Schleswig-Holstein ur. 12 I 1674 zm.4 III 1744 | |||||||||
- córka Jana Jerzego Hohenzollerna
Bitwa pod Batohem
Bitwa pomiędzy wojskami polskimi dowodzonymi przez hetmana polnego Marcina Kalinowskiego a wojskami kozackimi pod dowództwem Bohdana Chmielnickiego wspomaganymi przez Tatarów,która miała miejsce 1-2 czerwca 1652 na uroczysku Batoh.Bitwa zakończyła się klęską wojsk polskich,a polscy doborowi żołnierze,stanowiący ówczesną elitę wojskową I Rzeczypospolitej
i w większości pochodzący z bogatej szlachty,jako jeńcy w liczbie 3,5
tys.z polecenia Bohdana Chmielnickiego zostali wymordowani przez
Kozaków i Tatarów nogajskich.Zginęło w sumie około 8,5 tys.Polaków,dowódców i większość doborowych żołnierzy.Z tego względu Batoh jest nazywany sarmackim Katyniem.
Podłoże
Hetman kozacki Bohdan Chmielnicki w 1652 roku zdecydował się na marsz do Mołdawii w celu oderwania od sojuszu z Polską tamtejszego hospodara Bazylego Lupu.Dodatkowo chciał ożenić swego syna Tymofieja z córką tego władcy Rozandą.Ówczesny wódz armii koronnej,hetman polny Marcin Kalinowski postanowił udaremnić ten plan.W maju 1652 roku ogłosił koncentrację wojsk,aby zagrodzić drogę pochodowi Kozaków i towarzyszących im Tatarów krymskich.Na miejsce zgrupowania wyznaczono wały dawnego obozu na uroczysku Batoh nad rzeką Boh,koło wsi Czetwertynówki.Był to duży błąd polskiego dowództwa,gdyż w ten sposób wyeliminowano element zaskoczenia wroga.Sam obóz ulokowano w miejscu z natury obronnym i wydaje się,że miał służyć za bazę do dalszych działań,stało się jednak inaczej.Samuel Wieliczko pisał,że Polacy byli tak pewni siebie,że nie wzmocnili wałów,nie znali siły nieprzyjaciela i nie wierzyli w nadejście Tatarów.Trudno oszacować liczebność walczących po obu stronach wojsk ze względu na szczupłość przekazów źródłowych.Część chorągwi koronnych nie posłuchała rozkazu wodza i nie stawiła się w obozie.Wiązało się to z niepopularnością hetmana Kalinowskiego wśród podkomendnych i nie płaconym od miesięcy żołdem.
Starcie
Fatalne dowodzenie i bierność wojsk koronnych w obozie,doprowadziły
do tego,że nieprzyjaciel bez trudu przekroczył brodami Boh.Obóz został
w ten sposób otoczony.1 czerwca
1652 roku doszło do pierwszych walk Polaków z Tatarami.Ten dzień nie
zapowiadał jeszcze dramatu.Jazda polska skutecznie odparła Tatarów,ale
trzy chorągwie zapędziły się za daleko i najprawdopodobniej wpadły w
zasadzkę.Przypuszcza się,że wówczas Tatarzy mogli pojmać jeńców i „zaczerpnąć języka”.W tym samym czasie doszło do buntu części oddziałów
polskiej jazdy w obozie.Powodów było kilka,m.in.nieopłacanie od
dawna wojska,brak zaufania do hetmana Kalinowskiego.Po pierwszym dniu
walk Kalinowski zdecydował się na naradę nocną ze starszyzną wojskową.Podczas narady Zygmunt Przyjemski proponował,aby hetman z jazdą wyrwał się z obozu i udał się(najprawdopodobniej)do Kamieńca,gdzie po przegrupowaniu miała być przygotowana odsiecz.Przyjemski,doświadczony oficer radził zmniejszyć obóz i okopać się w nim z samą
tylko piechotą i artylerią.Hetman zdecydował się jednak pozostać w
obozie i walczyć,jednocześnie nie zmniejszając jego rozmiaru,co
wywołało niezadowolenie wśród wojska.Nie wiadomo dokładnie,czy Polacy
już się orientowali jakimi siłami dysponuje Chmielnicki i gdzie się
znajduje.Najprawdopodobniej nie,bo hetman Kalinowski wcześniej
popełnił kolejny błąd i nie zrobił rozpoznania.2 czerwca 1652 rozpoczął się kolejny dzień walk.Sytuacja była następująca:tyłów obozu bronił Zygmunt Przyjemski z regimentami
cudzoziemskimi,zaś czoła hetman Kalinowski z częścią piechoty i jazdą.Tyły obozu zostały zaatakowane przez Kozaków,czoło zaś przez Tatarów.Sytuacja musiała być na tyłach dramatyczna,bo Przyjemski wysłał prośbę
do Kalinowskiego o pomoc,ten jednak nie mógł jej przysłać,bo sam był w
trudnej sytuacji.W dodatku artyleria polska nie mogła prowadzić ognia,gdyż raziłaby własne oddziały jazdy.Gdy część oddziałów podjęła
otwarty bunt prawdopodobnie wtedy hetman Kalinowski wydał tragiczną
decyzję:nakazał piechocie cudzoziemskiej otwarcie ognia do zbuntowanych
jednostek celem przywrócenia porządku.Nie wiadomo dokładnie co było
przyczyną takiego rozwoju sytuacji.Z pewnością jednak z powstałego
zamieszania skorzystali Kozacy,którzy przystąpili do generalnego
szturmu.Hetman został w tej fazie bitwy ranny i zastąpił go Marek Sobieski.Sytuacja była dramatyczna.Dodatkowo w obozie wybuchł pożar(zapaliły
się stogi siana).Zacięty opór stawiały regimenty cudzoziemskie pod
dowództwem Przyjemskiego,ale znalazły się one zamknięte pomiędzy
pożarem a Kozakami,którymi na tym odcinku prawdopodobnie dowodził
Tymofiej Chmielnicki.Prawdopodobne jest,że wówczas hetman Kalinowski
walczący na czele obozu przeciwko Tatarom próbował wyrwać się z obozu w
otoczeniu części doborowej piechoty.Wtedy dotarła do niego wiadomość,że w lesie za obozem Tatarzy pojmali jego syna Samuela.Próba odbicia
syna skończyła się śmiercią hetmana.Podobno zginął walcząc dzielnie jak
podają nieliczne źródła.Niemniej jednak nie umniejsza to jego licznych
błędów i winy za krwawą porażkę pod Batohem.
Masakra jeńców
Drugiego dnia po bitwie dowódca kozacki Bohdan Chmielnicki wydał osobisty rozkaz w którym nakazał w dniach 3-4 czerwca wymordować polskich jeńców wojennych.W jej trakcie zginęło prawdopodobnie 3500 doborowych polskich żołnierzy i oficerów.Liczbę ocalałych z pogromu szacuje się na około 1500-2000.Rzeź przebiegała w następujący sposób:związanych jeńców po kilku wyprowadzano na wyznaczony plac(maidan)na którym Kozacy i Tatarzy nogajscy podrzynali Polakom gardła lub ścinali głowy,niektórzy byli także zakłuwani pikami.Wszystko to odbywało się na oczach pozostałych polskich jeńców podczas oczekiwania w kolejce na swoją śmierć.Oszpeconych ciał nie grzebano.
Podłoże
Hetman kozacki Bohdan Chmielnicki w 1652 roku zdecydował się na marsz do Mołdawii w celu oderwania od sojuszu z Polską tamtejszego hospodara Bazylego Lupu.Dodatkowo chciał ożenić swego syna Tymofieja z córką tego władcy Rozandą.Ówczesny wódz armii koronnej,hetman polny Marcin Kalinowski postanowił udaremnić ten plan.W maju 1652 roku ogłosił koncentrację wojsk,aby zagrodzić drogę pochodowi Kozaków i towarzyszących im Tatarów krymskich.Na miejsce zgrupowania wyznaczono wały dawnego obozu na uroczysku Batoh nad rzeką Boh,koło wsi Czetwertynówki.Był to duży błąd polskiego dowództwa,gdyż w ten sposób wyeliminowano element zaskoczenia wroga.Sam obóz ulokowano w miejscu z natury obronnym i wydaje się,że miał służyć za bazę do dalszych działań,stało się jednak inaczej.Samuel Wieliczko pisał,że Polacy byli tak pewni siebie,że nie wzmocnili wałów,nie znali siły nieprzyjaciela i nie wierzyli w nadejście Tatarów.Trudno oszacować liczebność walczących po obu stronach wojsk ze względu na szczupłość przekazów źródłowych.Część chorągwi koronnych nie posłuchała rozkazu wodza i nie stawiła się w obozie.Wiązało się to z niepopularnością hetmana Kalinowskiego wśród podkomendnych i nie płaconym od miesięcy żołdem.
Starcie
Masakra jeńców
Drugiego dnia po bitwie dowódca kozacki Bohdan Chmielnicki wydał osobisty rozkaz w którym nakazał w dniach 3-4 czerwca wymordować polskich jeńców wojennych.W jej trakcie zginęło prawdopodobnie 3500 doborowych polskich żołnierzy i oficerów.Liczbę ocalałych z pogromu szacuje się na około 1500-2000.Rzeź przebiegała w następujący sposób:związanych jeńców po kilku wyprowadzano na wyznaczony plac(maidan)na którym Kozacy i Tatarzy nogajscy podrzynali Polakom gardła lub ścinali głowy,niektórzy byli także zakłuwani pikami.Wszystko to odbywało się na oczach pozostałych polskich jeńców podczas oczekiwania w kolejce na swoją śmierć.Oszpeconych ciał nie grzebano.
Pietro Vidoni
(ur.8 listopada 1610 w Cremonie,zm.5 stycznia 1681 w Rzymie)włoski biskup i kardynał,nuncjusz apostolski w Polsce w latach 1652-1660.
Biografia
Urodził się w szlacheckiej rodzinie.Był spokrewniony z kardynałem Girolamo Vidonim.Studiował w kilku uniwersytetach italskich,a następnie osiadł w Rzymie.Podczas pontyfikatu papieża Urbana VIII był gubernatorem Rimini,Tivoli,Sabiny,Orvieto i Spoleto.Konsekrowano go na biskupa Lodi 9 października 1644.Był nuncjuszem w Polsce od 28 maja 1652 do swojej rezygnacji 5 kwietnia 1660.To w czasie odprawianej przez Vidoniego mszy św.przed obrazem Matki Bożej Łaskawej we Lwowie król Polski Jan Kazimierz miał złożyć tzw.śluby lwowskie.Został wyniesiony do godności kardynała prezbitera przez papieża Aleksandra VII podczas konsystorza w dniu 5 kwietnia 1660.Jego kościołem tytularnym stał się kościół św.Kaliksta,od 1673 św.Pankracego za Murami.Był legatem papieskim w Bolonii w 1662.Uczestniczył w konklawe 1669-1670,ale jego wyborowi przeciwstawili się hiszpańscy kardynałowie.Od 1676 sprawował urząd kardynała protektora Polski wobec Stolicy Apostolskiej.Był kamerlingiem św.Kolegium Kardynałów w latach 1675-1676.Zmarł w Rzymie 5 stycznia 1681.Został pochowany w kościele karmelitów Santa Maria della Vittoria,obok swojego wuja.Wiek później jego krewny o tym samym imieniu został również wybrany kardynałem przez papieża Piusa VII.
Biografia
Urodził się w szlacheckiej rodzinie.Był spokrewniony z kardynałem Girolamo Vidonim.Studiował w kilku uniwersytetach italskich,a następnie osiadł w Rzymie.Podczas pontyfikatu papieża Urbana VIII był gubernatorem Rimini,Tivoli,Sabiny,Orvieto i Spoleto.Konsekrowano go na biskupa Lodi 9 października 1644.Był nuncjuszem w Polsce od 28 maja 1652 do swojej rezygnacji 5 kwietnia 1660.To w czasie odprawianej przez Vidoniego mszy św.przed obrazem Matki Bożej Łaskawej we Lwowie król Polski Jan Kazimierz miał złożyć tzw.śluby lwowskie.Został wyniesiony do godności kardynała prezbitera przez papieża Aleksandra VII podczas konsystorza w dniu 5 kwietnia 1660.Jego kościołem tytularnym stał się kościół św.Kaliksta,od 1673 św.Pankracego za Murami.Był legatem papieskim w Bolonii w 1662.Uczestniczył w konklawe 1669-1670,ale jego wyborowi przeciwstawili się hiszpańscy kardynałowie.Od 1676 sprawował urząd kardynała protektora Polski wobec Stolicy Apostolskiej.Był kamerlingiem św.Kolegium Kardynałów w latach 1675-1676.Zmarł w Rzymie 5 stycznia 1681.Został pochowany w kościele karmelitów Santa Maria della Vittoria,obok swojego wuja.Wiek później jego krewny o tym samym imieniu został również wybrany kardynałem przez papieża Piusa VII.
Władysław Siciński
Władysław Wiktoryn Siciński(ur.1615,zm.1672,lit.Vladislovas Viktorinas Sicinskis,w gwarze Čičinskas)polski szlachcic,uważany za tego,który pierwszy zerwał sejm wykorzystując liberum veto 9 marca 1652;poseł Siciński nie pozwolił na kontynuowanie obrad ponad czas
przewidzianych obrad sejmu,mówiąc"ja nie pozwalam na prolongatę!".Zaraz po tym opuścił salę.Istnieje teoria,że zrobił to na polecenie magnata litewskiego,hetmana Janusza Radziwiłła.Według innego poglądu zrobił to z własnego rozpędu,urażony o dekret królewski w sprawie ekonomii szawelskiej.Władysław Siciński był podsędkiem upickim,stolnikiem,posłem upickim ziemi trockiej.Władysław Siciński,który nie zgodził się na przedłużenie obrad sejmu do poniedziałku 11 marca 1652
r.natychmiast po wygłoszeniu sprzeciwu wyszedł z sali.Skonsternowani
posłowie uznali,że w takiej sytuacji dalsze obrady są niemożliwe.Postanowiono jednak przedłużyć sesję na poniedziałek pod warunkiem,że
poseł Siciński powróci do izby i protest swój cofnie.W poniedziałek 11
marca marszałek dwukrotnie wezwał powiat upicki,jednak Władysława Sicińskiego w sali sejmowej nie było.Gdy marszałek
ogłaszał senatorom i królowi rozwiązanie sejmu,wojewoda
brzesko-kujawski Jakub Szczawiński miał krzyknąć:"Bodajby przepadł!",na co cała izba senacka odpowiedziała chórem:"Amen".Wokół tej postaci narosło wiele legend,między innymi ta,iż zginął
od pioruna.Jeżeli ta anatema miałaby skutkować zesłaniem pioruna to
okazał się on niezbyt celny.Piorun położył bowiem(w Wilnie)trupem rodziców i rodzeństwo Sicińskiego,jemu samemu nic się złego nie stało.Według Aleksandra Brücknera w Upicie pokazywano do końca XIX
w.zmumifikowane zwłoki Sicińskiego,którego z powodu jego postępku nie
chciała przyjąć ziemia,złożone w białej koszuli w szafie w zakrystii
kościelnej.Istnieje przekaz,że gubernator wileński gen.Murawiow kazał pochować zwłoki Władysława Sicińskiego pod progiem kościoła w Upicie.Według innej wersji pochówku dokonali miejscowi obywatele.Jako poseł na sejm 1659 roku był deputatem na Trybunał Skarbowy Wielkiego Księstwa Litewskiego.
Siciński był też przedmiotem wielu utworów literackich,m.in.pisali o nim:
Siciński był też przedmiotem wielu utworów literackich,m.in.pisali o nim:
- Adam Mickiewicz w wierszu Popas w Upicie
- Kostas Ostrauskas w dramacie Čičinskas
- Jonas Maironis w wierszu Čičinskas
Subskrybuj:
Posty (Atom)




