poniedziałek, 22 stycznia 2018

Adam Wodnicki

Ur.25 grudnia 1930 w Janowie Lubelskim polski artysta plastyk,tłumacz literatury francuskiej,pisarz.Profesor sztuk plastycznych,były prorektor Akademii Sztuk Pięknych im.Jana Matejki w Krakowie.
Życiorys
We wczesnej młodości żołnierz Szarych Szeregów(Pseudonim:Grani).Po wojnie,w latach 1950- 1956,wyższe studia artystyczne w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.Współzałożyciel i redaktor dwutygodnika literacko-artystycznego„Zebra”(1956-1961).Od 1967 r.pedagog krakowskiej ASP.Profesor nadzwyczajny od 1984 r.profesor zwyczajny od 1989 r.W latach 1975-1987 dziekan Wydziału Form Przemysłowych.W latach 1987-1991 prorektor Akademii Sztuk Pięknych.W latach 1997-1999 wykłady gościnne w Wyższej Szkole Sztuk Pięknych w Tuluzie oraz„Warsztaty Językowe”w Międzynarodowym Kolegium Tłumaczy Literatury Pięknej w Arles.W latach 2003-2011 przewodniczący Konwentu Seniorów Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.Członek-założyciel Międzynarodowego Stowarzyszenia Poetów Francuskojęzycznych Europy Środkowej i Wschodniej Cap a l’Est.Od 2001 r.członek zespołu redakcyjnego wydawnictwa Austeria.

Ważniejsze przekłady w wydaniach książkowych
  • Saint-John Perse"Poematy epickie 1924-1973.(Zbiory:Wygnanie,Deszcze,Śniegi, Poemat dla Cudzoziemki,Wichry,Amers,Kronika,Śpiewane dla tej,która tu była,Pieśń na zrównanie dnia z nocą")Oficyna Literacka,Kraków 1992 r.
  • Saint-John Perse"Anabaza,Wygnanie,Susza.Austeria"Kraków 2006 r.
  • Yves Bonnefoy"Poezje zebrane 1945-1995.(Zbiory:O ruchu i martwocie Douve,Wczoraj królując pustyni,Nabożność,Kamień zapisany,Ułuda progu,To,co było bez światła,Winogrona Zeuxisa,Jeszcze raz winogrona Zeuxisa,Ostatnie winogrona Zeuxisa,Z wiatru i dymu)"Wyd.A+D,Kraków 1996 r.
  • Jean Giraudoux"Improwizacja paryska.Teatr Polski we Wrocławiu"reż.Andrzej Wajda,1996 r.
  • Julien Gracq"Bliskie wody"Austeria,Kraków 2008 r.
  • Julien Gracq"Brzegi Syrtów"Austeria,Kraków 2008 r.
  • Julien Gracq"Król-rybak"Austeria,Kraków 2009 r.
  • Amadou Lamine Sall"Dzikie źródło.Poezje"Wydawnictwo IF,Kraków 2003 r.
  • Patrick Roegiers"Artysta,służąca i uczony"Austeria,Kraków 2006 r.
  • Edmond Jabès"Księga Pytań"Austeria,Kraków 2004 r.  
  • Edmond Jabès"Księga Jukiela"Austeria,Kraków 2004 r. 
  • Edmond Jabès"Powrót do Księgi"Austeria,Kraków 2005 r.  
  • Edmond Jabès"Jael"Austeria,Kraków 2006 r. 
  • Edmond Jabès"Elja"Austeria,Kraków 2006 r. 
  • Edmond Jabès"Aeli"Austeria,Kraków 2007 r.  
  • Edmond Jabès"El,albo ostatnia Księga"Austeria,Kraków 2007 r.
  • Edmond Jabès"Z pustyni do Księgi"Austeria,Kraków 2005 r.
  • Simone Weil"Wenecja ocalona"Austeria,Kraków 2005 r.
  • Edmond Jabès"Mała księga dywersji poza podejrzeniem"Austeria,Kraków 2010 r.
  • Edmond Jabès"Księga dialogu"Austeria,Kraków 2010 r.
  • Edmond Jabès"Przebieg"Austeria,Kraków 2010 r.
  • Edmond Jabès"Księga podziału"Austeria,Kraków 2010 r.
Dzieła
  • "Notatki z Prowansji"Austeria,Kraków 2011 r.​ISBN 978-83-61978-57-2​
  • "Obrazki z krainy d’Oc"Austeria,Kraków,2012 r.​ISBN 978-83-61978-23-7​
  • "Arelate.Obrazki z niemiejsca"Austeria,Kraków,2013 r.​ISBN 978-83-7866-096-5​
  • "Tryptyk oksytański"Austeria,Kraków 2014 r.​ISBN 978-83-7866-184-9​
  • "Anamnezy"Austeria,Kraków 2015 r.​ISBN 978-83-7866-129-0​
  • "Carnet arlesien"Austeria,Cracovie 2016 r.​ISBN 978-83-7866-077-4​
  • "Lekcja łaciny"Austeria,Kraków 2016 r.​ISBN 978-83-7866-158-0​
  • "En Arle.Livre pour écrire"Austeria,Kraków 2017 r.​ISBN 978-83-7866-198-6​
Nagrody literackie
  • 1995 r.Nagroda kwartalnika„Literatura na Świecie”za przekłady poezji Saint-Johne Perse’a
  • 1997 r.Nagroda kwartalnika„Literatura na Świecie”za przekłady poezji Yves’a Bonnefoy
  • 1998 r.Nagroda Stowarzyszenia Autorów ZAiKS za przekłady poezji francuskiej
  • 2013 r.Nagroda Krakowska Książka Miesiąca w grudniu 2013 r.za książkę"Arelate.Obrazki z niemiejsca"(Wydawnictwo Austeria, Kraków 2013 r.)
Nagrody i odznaczenia
  • 1977 r.Nagroda Ministra Kultury i Sztuki II stopnia
  • 1983 r.Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia
  • 2008 r.Srebrny Medal„Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
  • 2014 r.Kawaler Orderu Sztuki i Literatury(Chevalier dans l'Ordre des Arts et des Lettres)
  • 2017 r.Medal miasta Arles
Przypisy[edytuj | edytuj kod

Tadeusz Oracki

Ur.23 grudnia 1930 w Warszawie polski historyk.
Życiorys
Wieloletni nauczyciel akademicki Uniwersytetu Gdańskiego(profesor),członek Towarzystwa Naukowego im.Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie,Towarzystwa Naukowego w Toruniu,Gdańskiego Towarzystwa Naukowego.W pracy naukowej zajmuje się przede wszystkim historią i biografistyką Warmii i Mazur,jest także historykiem literatury i piśmiennictwa.

 

Sławomir Błaut

Ur.17 grudnia 1930 w Lublinie,zm.20 maja 2014 w Warszawie polski tłumacz z języka niemieckiego.Ukończył studia na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.Następnie pracował m.in.w Instytucie Wydawniczym PAX(1952-1957),redakcji tygodnika Za i przeciw i Telewizji Polskiej.Przełożył większość książek Güntera Grassa,w tym„Blaszany bębenek”,a także utwory Christy Wolf,Hermanna Brocha,„Niekończącą się historię”Michaela Ende.W roku 1985 Stowarzyszenie Autorów ZAiKS wyróżniło go swoją nagrodą literacką dla tłumaczy.
Nagrody
  • 2010 r.Laureat Nagrody Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury

Jerzy Markuszewski

Ur.16 grudnia 1930 w Warszawie,zm.16 października 2007 tamże polski reżyser teatralny,twórca i główny animator Studenckiego Teatru Satyryków,scenarzysta,aktor,działacz opozycji demokratycznej,współpracownik KOR i KSS„KOR”,internowany w stanie wojennym,później współpracownik podziemnej„Solidarności”.
Życiorys
Absolwent Wydziału Reżyserii Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie z 1963 r.(dyplom 1965 r.)Wcześniej studiował również na Wydziale Aktorskim PWST i historię sztuki na Uniwersytecie Warszawskim.Był etatowym reżyserem STS-u,Teatru im.Jaracza w Łodzi i warszawskich Rozmaitości.Współpracował m.in.ze Starym Teatrem w Krakowie i Theater am Neumarkt w Zurychu.Do najbardziej znanych jego realizacji STS-u należą„składanki satyryczne”"To idzie młodość"(premierowa prezentacja teatru z 1954 r.)"Prostaczkowie","Konfrontacja".Wyreżyserował ponad 20 spektakli Teatru Telewizji,z którym współpracę rozpoczął jeszcze w czasie studiów(pierwszy,"Jeszcze pożyjesz"Bułata Okudżawy w 1962 r.ostatni,"Opowieści dworcowe"w 1999 r.)Dla telewizji stworzył także dwa filmy dokumentalne.W latach 60 XX w.był dyrektorem Teatru Polskiego Radia.Zajmował się także reżyserią słuchowisk i programów radiowych(m.in.Ilustrowanego Tygodnika Rozrywkowego,w którym pojawiał się jako wykonawca).Napisał trzy zrealizowane scenariusze filmowe:"Sposób bycia"(1965 r.)"Bardzo starzy oboje"(1967 r.)"Przybłęda"(1984 r.)W filmie występował okazjonalnie również jako aktor(m.in.rola cynicznego dyrektora przedsiębiorstwa taksówkowego w"Zmiennikach").Przyjaźnił się z Leszkiem Kołakowskim.W roku 1954 poślubił Zofię Góralczyk.Zmarł w nocy z 15 na 16 października 2007 w Warszawie.Został pochowany na Cmentarzu Komunalnym Północnym na Wólce Węglowej w Warszawie.

Filmografia
Aktor
  • "Milczenie"(1963 r.)wikary
  • "Kolumbowie"serial telewizyjny)1970 r.gestapowiec przesłuchujący Basię(odc.2"Żegnaj Baśka")
  • "Poślizg"(1972 r.)klient izby wytrzeźwień
  • "Akcja pod arsenałem"(1977 r.)barman w piwiarni
  • "Zmiennicy"(serial telewizyjny)(1986 r.)dyrektor WPT(odc.1"Ceny umowne",9"Podróż sentymentalna",13"Spotkania z Temidą",14"Pocałuj mnie Kasiu" i 15"Nasz najdroższy")
Filmowiec
  • "Sposób bycia"(1965 r.)II reżyser,scenariusz
  • "Niebo bez słońca"(1966 r.)scenariusz
  • "Odwiedziny o zmierzchu"(1966 r.)współpraca reżyserska
  • "Bardzo starzy oboje"(1967 r.)współpraca reżyserska,scenariusz
  • "Przybłęda"(1984 r.)scenariusz,dialogi
Odznaczenia i nagrody
  • Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski za działalność opozycyjną(23 września 2006)
  • Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi w długoletniej działalności radiowej(7 grudnia 2000)
  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski(1963 r.)
  • Srebrny Medal„Zasłużony Kulturze Gloria Artis”(27 marca 2007)
  • Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego(1966 r.)
  • Odznaka Zasłużony Działacz Kultury(1964 r.)
  • Nagroda Komitetu do Spraw Radia i Telewizji za osiągnięcia w dziedzinie reżyserii głównie Radiowego Teatru Poezji(1963 r.)
  • Nagroda na IV Wrocławskim Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych we Wrocławiu za spektakl Duże jasne Jarosława Abramowa i Andrzeja Jareckiego w Teatrze Ateneum im.Stefana Jaracza w Warszawie oraz za rolę kościelnego(1963 r.)
  • „Złoty Mikrofon”nagroda Polskiego Radia(1975 r.)
  • Medal pamiątkowy z okazji 50 rocznicy premiery Wieży malowanej STS(pośmiertnie,2009 r.)

Zdzisław Leśniak

Ur.13 grudnia 1930 w Borysławiu,zm.22 września 2002 w Warszawie polski aktor teatralny i filmowy,także reżyser.Absolwent Wydziału Aktorskiego PWST w Warszawie(1954 r.)Wydział Reżyserski ukończył na tej samej uczelni w 1966 r.Występował w teatrach: Teatr Ziemi Opolskiej(1954-55),Teatr Ludowy w Nowej Hucie(1955-56),Teatr Dramatyczny w Warszawie(1956-65),Teatr Komedia w Warszawie(1965-78),Stara Prochownia w Warszawie(1978-79),Teatr Syrena w Warszawie(1979-85).Występował w założonym przez Jerzego Dobrowolskiego Kabarecie Koń,ponadto w grupie muzycznej Go-Do-Cze-Bo-Le(nazwanej od pierwszych sylab nazwisk założycieli oprócz niego:Wiesław Gołas,Jerzy Dobrowolski,Mieczysław Czechowicz,Zbigniew Bogdański),Kabarecie Wagabunda oraz w Kabarecie Starszych Panów.
Filmografia
  • 1956 r."Kanał"jako„Mały"
  • 1962 r."I Ty zostaniesz Indianinem"jako„Paluch”,jeden z bandytów
  • 1962 r."Gangsterzy i filantropi"jako dziennikarz radiowy
  • 1963 r."Kryptonim Nektar"jako oszust
  • 1964 r."Upał"jako sekretarz ambasadora
  • 1965 r."Niekochana"jako akwizytor Atos
  • 1966 r."Chudy i inni"jako błazen
  • 1966 r."Lekarstwo na miłość"jako Andrzej z wyobrażeń Joanny
  • 1966 r."Piekło i niebo"jako kochanek Kiki
  • 1970 r."Czterej pancerni i pies"jako Francuz
  • 1971 r."Milion za Laurę"jako pielęgniarz w szpitalu psychiatrycznym
  • 1971 r."Kareta"jako lokaj
  • 1974 r."Janosik"jako włoski kupiec

Stanisław Bolkowski

Ur.12 grudnia 1930 w Równem naukowiec,profesor,inżynier,nauczyciel akademicki,zastępca przewodniczącego Komitetu Elektrotechniki Polskiej Akademii Nauk,były prezes Stowarzyszenia Elektryków Polskich(1998-2006),autor podręczników akademickich i dla techników z dziedziny elektrotechniki,elektryk.
Życiorys
W roku 1940 wraz z matką został wygnany(ekspatriacja)w głąb ZSRR,na Syberię przez NKWD ZSRR,skąd po powrocie w 1946 roku zamieszkał wraz z rodziną w Łodzi.W tym mieście skończył gimnazjum,liceum,a w 1950 r.rozpoczął studia na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej,które ukończył w 1956 r.z dyplomem magistra inżyniera ze specjalnością sieci elektroenergetyczne.Jeszcze jako student w 1952 r.podjął pracę jako asystent na tej uczelni,a w 1965 r.uzyskał tu stopień naukowy doktora.W 1971 r.otrzymał stanowisko docenta,w 1983 r.tytuł naukowy profesora,a w 1992 r.powołany został na stanowisko profesora zwyczajnego.Związany z Politechniką Warszawską i od 2002 r.z Politechniką Białostocką,m.in.były prorektor Politechniki Warszawskiej(ds.dydaktyki w latach 1996-1999,ds.nauki w latach 1999-2002) i dziekan Wydziału Elektrycznego PW(1987-1993).W 2009 r.otrzymał tytuł doktora h.c.Politechniki Śląskiej.Specjalista z zakresu elektrotechniki,nauczyciel kilku pokoleń inżynierów elektryków.Jest jednym z współautorów Poradnika Inżyniera Elektryka.Zasługi dla Stowarzyszenia Elektryków Polskich zostały nagrodzone Złotymi Odznakami Honorowymi SEP i NOT,Medalem im.M.Pożaryskiego,Medalem im.A.Hoffmanna,Medalem im.M.Doliwo-Dobrowolskiego,Medalem im.J.Węglarza,Statuetką wyróżniającego się nauczyciela,opiekuna i sojusznika młodzieży oraz w 2002 roku najwyższą w Stowarzyszeniu godnością Członka honorowego SEP.Za działalność naukowo-dydaktyczną profesor inżynier Bolkowski odznaczony został:Krzyżem Kawalerskim i Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski,Złotym Krzyżem Zasługi,Medalem Komisji Edukacji Narodowej,Złotą Odznaką Zasłużonego dla Politechniki Warszawskiej,złotą odznaką„Zasłużony dla Energetyki”oraz odznaką honorową„Zasłużony dla Łączności”.

Zbigniew Bogdański

Ur.12 grudnia 1930 w Czeladzi polski aktor teatralny i filmowy.
Życiorys
Absolwent Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie,którą ukończył w 1954 roku.4 listopada tego samego roku miał miejsce jego debiut teatralny.
Filmografia
  • 1968 r."Ostatni po Bogu"marynarz
  • 1974 r."Linia"dyrektor Szewczyk
  • 1977 r."Znak orła"(odc.9)
  • 1987 r."Nad Niemnem"Orzelski,ojciec Justyny
  • 1986 r."Republika nadziei"Beck,dyrektor gimnazjum
  • 1988 r."Desperacja"Abramowicz
  • 1997-2000"Dom"pułkownik w fabryce ojca Ewy(odc.20 i 21)
  • 1999 r."Policjanci"samochodziarz(odc.4)
  • 2000-2001 r."Adam i Ewa"klient Galerii Sztuki Ludowej„Nowicki"
  • 2000-2001 r."Miasteczko"Zenek,członek zarządu Zagórzyna
  • 2000-2001 r."Przeprowadzki"mecenas na weselu Róży i Cześka(odc.2);model Kuśmidra prezydenta Wojciechowskiego(odc.7)
  • 2001 r."Marszałek Piłsudski"starosta(odc.3)
  • 2002 r."Chopin.Pragnienie miłości"
  • 2002-2010 r."Samo Życie"lokator kamienicy,w której na klatce schodowej ukrył się ranny w strzelaninie gangster Adrian Grzelka
  • 2003 r."Marcinelle"Nicola Suicida
  • 2003-2010"Na Wspólnej"starszy pan
  • 2004 r."Dziupla Cezara"klient bistra(odc.4)
  • 2004 r."M jak miłość"znajomy Krzysztofa Zduńskiego(odc.211)
  • 2004 r."Mój Nikifor"mężczyzna
  • 2010 r."Daleko od noszy"pacjent Nowotko(odc.171)
  • 2010 r."Klub szalonych dziewic"Edmund Braniecki,ojciec Pawła(odc.4)