Życiorys
Zgodnie z jego własnymi opowieściami,w inny sposób nie potwierdzonymi,urodził się w osadzie Indian w dorzeczu rzeki Mackenzie w Kanadzie.Był synem polskiej uciekinierki z Syberii Stanisławy Supłatowicz,oraz wojennego wodza plemienia Szaunisów(Szawanezów)Leoo-Karko-Ono-Ma(Wysokiego Orła).Wychowywał się wśród Indian na Alasce.W 1937 lub 1938 roku przybył wraz z matką do Polski.Ponieważ Indianie otrzymali w USA prawa obywatelskie dopiero w 1956 roku,podczas przybycia do Polski jedynym dokumentem,jaki posiadał,była karta zaokrętowania.Spowodowało to konieczność stworzenia metryki Sat-Okhowi,w której jego matka zmieniła część danych,ukrywając jego indiańskie pochodzenie.W tworzonej dokumentacji jako miejsce urodzenia wpisano Aleksiejewkę w Rosji,rok urodzenia zmieniono na 1925 r.a jako ojca wpisano Leona Supłatowicza,pierwszego męża matki.Po nim otrzymał także nazwisko,zaś na imię wybrano męską formę imienia matki Stanisław.Zamieszkał w Radomiu.Po klęsce polskiej armii w czasie wojny obronnej Sat-Okh podjął naukę na tajnych kompletach oraz zaangażował się w działalność w SZP i ZWZ.W 1940 roku został aresztowany przez gestapo i skierowany do obozu koncentracyjnego w Auschwitz,jednak podczas transportu do obozu wyskoczył z wagonu bydlęcego i uciekł.W czasie ucieczki został ranny,ukrywał się na wsi.Następnie został żołnierzem Armii Krajowej(ps.Kozak),walczył w III batalionie 72 pułku piechoty AK w rejonie Częstochowy,w Okręgu AK„Jodła”.Wielokrotnie ranny,za męstwo w walce odznaczony Krzyżem Walecznych.Po wojnie Supłatowicz za przynależność do AK został aresztowany i uwięziony.Po uwolnieniu przez wiele lat pływał jako marynarz na statkach Polskich Linii Oceanicznych,w tym na MS Batory.Osiadł na stałe w Gdańsku Wrzeszczu(przy ul.Wojska Polskiego),założył rodzinę.W 1958 roku zaczął pisać książki odnoszące się do swojej indiańskiej przeszłości,tłumaczone na wiele języków świata.W latach 70 uczestnik licznych spotkań autorskich i telewizyjnych programów dla młodzieży(„Teleranek”,„Ekran z bratkiem”).Uważany za jednego z pionierów ruchu indianistów w Polsce,współtwórcę i czołową postać nieformalnego Polskiego Ruchu Przyjaciół Indian(PRPI).Zajmował się także wyrobem indiańskiego rękodzieła,malował, pisał też wspólnie z Yackta-Oya.Supłatowicz zmarł 3 lipca 2003 roku w Szpitalu Marynarki Wojennej w Gdańsku,a 8 lipca został pochowany na gdańskim Cmentarzu Srebrzysko.Jest wiele nieścisłości dotyczących pochodzenia i biografii Sat-Okha.Jak sam opowiadał,matka,wyrabiając mu w Polsce metrykę zatroszczyła się,by nie pojawiły się w niej żadne informacje o jego pochodzeniu.Wielu dziennikarzy i reporterów ubarwiało jego historię,dopasowując ją do aktualnych wymogów politycznych lub własnych celów.Niektórzy badacze biografii Sat-Okha kwestionują jego indiańskie pochodzenie,twierdząc,iż urodził się w latach 20 XX w.Radomiu lub na terenie b.ZSRR.Jednocześnie 62% uczestników ankiety na internetowej stronie PRPI uznało w 2005 r.że od tego,gdzie się urodził,ważniejsze jest,jakim był człowiekiem i twórcą.W Wymysłowie niedaleko Tucholi znajduje się prywatne Muzeum Indian Ameryki Północnej im.Sat-Okha.W 2011 roku rozpisano konkurs na patronów dla tramwajów PESA 120NaG kursujących po Gdańsku.Wśród wybranych postaci historycznych znalazł się także Sat-Okh.
Prace
- Ziemia słonych skał(1958 r.)
- Biały mustang(1959 r.)
- Dorogi schodjatsja(w jęz.ros.wspólnie z Antoniną Leonidovną Rasulovą)(1973 r.)
- Powstanie człowieka(1981 r.)
- Fort nad Athabaską(wspólnie z Yackta-Oya)(1985 r.)
- Biały Mustang.Baśnie i legendy indiańskie(1987 r.)
- Głos prerii(1990 r.)
- Tajemnica Rzeki Bobrów(1996 r.)
- Serce Chippewaya(1999 r.)
- Walczący Lenapa(2001 r.)
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz