Michał Bałucki

Pseud.Elpidon(ur.29 września 1837 w Krakowie,zm.17 października 1901 tamże)polski pisarz,komediopisarz i publicysta okresu pozytywizmu.
Życiorys
Bałucki pochodził z rodziny mieszczańskiej(jego ojciec był krawcem,matka neofitka z Kochmanów prowadziła kawiarnię).Uczęszczał do krakowskiego gimnazjum Św.Anny,następnie na wydział matematyczno-fizyczny(od 1857 r.)a potem historyczno-literacki Uniwersytetu Jagiellońskiego.W latach 1857-1864 brał udział w spotkaniach artystów zbierających się w pracowni rzeźbiarskiej Parysa Filippiego w Krakowie(m.in.z Józefem Szujskim i J.K.Turskim).Współredagował też tygodnik społeczno-kulturalny"Niewiasta"(1861-1862).Następnie pracował przez pewien czas w Częstochowie jako nauczyciel.Bałucki nie walczył w powstaniu styczniowym,jednak aktywnie uczestniczył w organizacjach spiskowych w Galicji,wspierając stronnictwo czerwonych.Spędził za tę działalność rok w więzieniu(aresztowany pod koniec 1863 r.)W latach 1865-1866 mieszkał w Warszawie,po czym przeniósł się do Krakowa.Wraz z Alfredem Szczepańskim współredagował w latach 1867-1868 tygodnik dla kobiet"Kalina".Od roku 1869 do 1873 pisał do dziennika"Kraj"cotygodniowe felietony pt.Tygodnik krakowski.W roku 1871 otrzymał nagrodę w krakowskim konkursie dramatycznym za sztukę Pracowici próżniacy,zaś w 1892 r.w konkursie"Kuriera Warszawskiego"za komedię Flirt.Pod koniec życia wiódł spór z ruchem młodopolskim w krytyce Bałuckiego szczególnie napastliwy był Lucjan Rydel.Bałucki rozgoryczony niepowodzeniami ostatnich swoich sztuk,przygnębiony zdiagnozowaną nerwicą popełnił samobójstwo,strzelając z rewolweru w skroń.Dramat miał miejsce w październikowy wieczór na krakowskich Błoniach(przed wejściem do Parku Jordana).Bałucki pochowany został na Cmentarzu Rakowickim,w kwaterze Bc,bez religijnej oprawy.W sprawie uzyskania zgody na pogrzeb kościelny interweniowali m.in.marszałek Andrzej Kazimierz Potocki i tajny radca Antoni Wodzicki,ale kategorycznie sprzeciwił się temu kardynał Jan Puzyna,co wywołało powszechne oburzenie krakowskiej opinii publicznej.Niedługo po tragicznej śmierci pisarza,mieszkańcy miasta postanowili wystawić mu pomnik.Szybko zebrano społeczne fundusze i wkrótce popiersie Bałuckiego było gotowe.Jego autorem był Tadeusz Błotnicki.Pierwotnie pomnik planowano ustawić na skwerze przed Teatrem Słowackiego,ale wpływowe kręgi konserwatywne sprzeciwiły się tej lokalizacji.Ostatecznie pomnik został ustawiony na tyłach teatru,wśród zieleni Plant.Odsłonięcia dokonano w roku 1911,w dziesiątą rocznicę śmierci Bałuckiego.
Twórczość
Bałucki zaliczał się do grupy tzw.przedburzowców pisarzy debiutujących przed powstaniem styczniowym,na przełomie późnego romantyzmu i pozytywizmu.Większość opracowań podaje,że jego debiutem literackim były wydane w 1861 roku poematy na motywach ludowych.Wg innego źródła debiutował w 1860 roku na łamach Gwiazdki Cieszyńskiej wierszami Do ojca(nr 16/1860) i Niedzielna pieśń pastuchy(nr 26/1860).Na łamach tego czasopisma opublikował także dłuższy utwór poetycki Góral(nr 42/1860)oraz wierszowany obrazek Dziewczyna spod lasu(nr od 22 do 25/1860).Jako debiut jest też podawana publikacja w"Dzienniku Literackim"z 1859 r.
Proza
Pierwsze powieści Bałuckiego były inspirowane wypadkami powstańczymi:Przebudzeni(1864 r.)oraz Młodzi i starzy(1866 r.)W latach 70.XIX w.Bałucki stał się w Galicji jednym z głównych propagatorów pozytywizmu,tworząc powieści tendencyjne.Bohaterowie pozytywni i negatywni(głównie mieszczaństwo)tych utworów byli przedstawieni schematycznie,ich wypowiedzi przekazywały program społeczny oraz ideowy autora.Powieść Z obozu do obozu(1874 r.)opisywała klęskę uczciwego działacza uwikłanego w sieć intryg w środowisku krakowskim.W powieści Błyszczące nędze(1870 r.)przedstawił krytyczny obraz środowiska arystokratyczno-ziemiańskiego.Bohaterami pozytywnymi powieści byli przedstawiciele inteligencji(np.adwokat w Błyszczących nędzach)lub rzemieślnicy(Byle wyżej,1875 r.)Powieść Żydówka(1870 r.)potępiała antysemityzm.W późniejszej twórczości Bałuckiego punkt ciężkości przesunął się z promowania programu pozytywistycznego w stronę krytyki rzeczywistości świat przedstawiony został jako pełen zbrodni,kapitalistycznego wyzysku,socjalistycznych demagogów(250000 1882 r.W żydowskich rękach 1884 r.Przeklęte pieniądze 1899 r.)W ostatnich utworach przeciwstawiał się dekadentyzmowi(Pamiętnik Munia 1899 r.)Inny nurt twórczości Bałuckiego to satyra polityczno-obyczajowa.Dwie wizyty jego ekscelencji(1883 r.)pokazywały przemianę dawnych patriotów rojalistów.W groteskowy sposób Bałucki przedstawiał drobne mieszczaństwo Galicji z jego kompleksem niższości wobec szlachty,snobizmem,życiem ponad stan(Pan burmistrz z Pipidówki 1887 r.)Przeciwstawiał im rzetelność i pracowitość warstw niższych rzemieślników,służących,straganiarek portretując je z sympatią i humorem(Typy i obrazki krakowskie 1881 r.Nowele i obrazki 1885 r.)
Komedie
Większość dramatów Bałuckiego sytuuje się na pograniczu komedii oraz farsy i nawiązuje do tradycji Aleksandra Fredry.Akcja komedii rozgrywa się głównie w środowisku średniozamożnego mieszczaństwa(kupcy,właściciele kamienic,urzędnicy),rzadziej wśród szlachty.We wczesnych utworach Bałucki ośmieszał pogoń za tytułami i godnościami,wygórowane ambicje,snobizm,służalczość wobec szlachty i sfer rządowych,chłopomanię(Polowanie na męża 1865 r.Radcy pana radcy 1867 r.Pracowici próżniacy 1871 r.Komedia z oświatą 1876 r.Krewniaki 1879 r.Sąsiedzi 1880 r.)Do najpopularniejszych należały komedie Bałuckiego ze środkowego okresu twórczości w latach 80.XIX w.były jednymi z najczęściej wystawianych sztuk.Grube ryby(1881 r.)pokazywały starszych panów,nadmiernie ufnych we własną atrakcyjność małżeńską.W Domu otwartym(1883 r.)przedstawione były perypetie gości i gospodarzy na wieczorku tanecznym.Klub kawalerów(1890 r.)osnuty był wokół zabiegów kobiet w odpowiedzi na kawalerskie postanowienia mężczyzn.W późniejszych komediach atakował również demoralizację dziennikarzy(Nowy dziennik 1887 r.)oraz dekadentyzm(Szwaczki 1897 r.)W sposób komediowy prezentował także temat emancypacji kobiet(Emancypowane 1873 r.Sprawa kobiet 1896 r.)Fabuła komedii Bałuckiego często oparta była na drobnych sprawach,łatwych do rozwiązania konfliktach,mało prawdopodobnych zdarzeniach.Komizm postaci wynikał z rozbieżności między ich słowami a czynami,mniemaniem o osobie a oceną otoczenia.Obecny był również humor słowny i sytuacyjny.Bohaterowie wcześniejszych komedii byli schematyczni,w późniejszych utworach nabrali więcej cech indywidualnych.
Publicystyka
W publicystyce Bałucki poruszał podobne wątki ideowe jak w powieściach.W felietonach Tygodnik krakowski krytykował niedojrzałość społeczną mieszczaństwa i szlachty,bierność,brak odwagi cywilnej,serwilizm wobec władz zaborczych,postawy konserwatywne i klerykalne.
Dzieła
Powieści

• 1864 r.Przebudzeni
• 1866 r.Młodzi i starzy
• 1869 r.Trzy szkice powieściowe z r. 1863
• 1870 r.Życie wśród ruin
• 1870 r.Błyszczące nędze
• 1870 r.Tajemnice Krakowa
• 1870 r.Żydówka
• 1871 r.Romans bez miłości i miłość bez romansu
• 1872 r.O kawał ziemi
• 1872 r.Siostrzenica księdza proboszcza
• 1873 r.Sabina
• 1874 r.Z obozu do obozu
• 1875 r.Byle wyżej
• 1875 r.Biały murzyn
• 1877 r.Album kandydatek do stanu małżeńskiego
• 1879 r.Za winy niepopełnione
• 1881 r.Typy i obrazki krakowskie
• 1881 r.Pańskie dziady
• 1882 r.250,000
• 1884 r.W żydowskich rękach
• 1887 r.Pan burmistrz z Pipidówki
• 1888 r.Całe życie głupi
• 1891 r.Z mętów społecznych
• 1891 r.Garbuska
• 1899 r.Pamiętnik Munia

Komedie

• 1865 r.Polowanie na męża
• 1867 r.Radcy pana radcy
• 1871 r.Pracowici próżniacy
• 1873 r.Emancypowane
• 1876 r.Pozłacana młodzież
• 1876 r.Rodzina Dylskich
• 1876 r.Teatr amatorski
• 1879 r.Krewniaki
• 1880 r.Sąsiedzi
• 1881 r.Grube ryby
• 1882 r.Gęsi i gąski
• 1883 r.Dom otwarty
• 1887 r.Nowy dziennik
• 1888 r.O Józię
• 1889 r.Ciężkie czasy
• 1890 r.Klub kawalerów
• 1898 r.Wędrowna muza
• 1900 r.Blagierzy

Inne

• 1864 r.Dla chleba(spopularyzowane jako pieśń Góralu,czy Ci nie żal z muzyką Władysława Żeleńskiego)

Ekranizacje
Za winy niepopełnione(1938 r.)Biały Murzyn(1939 r.)Klub kawalerów(1962 r.)

Antoni Michałowski(lekarz)

(ur.18 września 1837,zm.5 marca 1930)polski lekarz,działacz społeczny,uczestnik powstania styczniowego.Jest to osoba bardzo zasłużona dla miasta Żelechów,gdzie znajduje się ulica jego imienia.
Młodość
Antoni Michałowski urodził się na Żmudzi.Na grobie podana jest data urodzin jako 1 października 1837 roku,jednak on sam w pisanym własnoręcznie życiorysie podał datę 18 września.Uczęszczał do gimnazjum w Kownie,później studiował medycynę w Moskwie.Uzyskał tytuł naukowy doktora.
Powstanie
Antoni Michałowski był podczas powstania członkiem lokalnej ekspozytury Rządu Narodowego.Uczestniczył w przygotowaniach do powstania.W czasie samego powstania zajmował się dostarczaniem instrukcji i pomocą rannym.Zostaje pojmany i zesłany w głąb Rosji.Dwa lata później skorzystał z amnestii,która jednak nie pozwalała mu na powrót w rodzinne strony.Przez dwa lata Michałowski szukał posady w Warszawie i okolicach.Ożenił się wtedy z Marią Żymirską.
Żelechów

Ostatecznie Antoni Michałowski podjął praktykę w Żelechowie.Później został samodzielnym lekarzem miejskim.Zajął się tutaj pracą organiczną.Założył ochotniczą straż pożarną,kółko rolnicze,sklepy spółdzielcze i towarzystwo kredytowe z siedzibą pełniącą także rolę domu kultury.Budynek posiadał salę teatralną co umożliwiło działanie amatorskiego teatru i zespół muzycznego.W trakcie jego pobytu miasto bardzo się zmieniło:wybrukowano i oświetlono ulice,położono betonowe chodniki,przykryto studnie i uporządkowano targowiska.W czasie rewolucji 1905 roku uczestniczył w tworzeniu w Żelechowie koła Polskiej Macierzy Szkolnej.Był wtedy poddany represjom i więziony.W 1915 roku zorganizował w Żelechowie lazaret dla rannych żołnierzy.W czasie pobytu w Żelechowie Michałowski poznał młodego Henryka Sienkiewicza(mieszkającego wtedy w pobliskiej Okrzei) i rodzinę Zamoyskich mającą posiadłość w okolicach Garwolina.Współpracował m.in.z Romualdem Mielczarskim i Stanisławem Wojciechowskim.
Otwock
W 1915 roku,wraz z wycofaniem się wojsk rosyjskich z Żelechowa Michałowski przeprowadził się do Otwocka.Tam także prowadził działalność społeczną.Przyczynił się między innymi do nadania praw miejskich i statusu uzdrowiska dla tej miejscowości.2 maja 1923 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.Zmarł 5 marca 1930 roku w wieku 93 lat.Pochowany został na cmentarzu Powązkowskim w kwaterze 170.

Bolesław Leszczyński

Ur.14 sierpnia 1837 Tiemnoleskoje na Kaukazie,zm.12 czerwca 1918 w Warszawie polski aktor teatralny.Jeden z najwybitniejszych polskich tragików.Urodził się na zesłaniu.Był synem Hipolita Leszczyńskiego,majora wojsk polskich i aktorki Anny Leszczyńskiej oraz bratem aktorki Wandy Leszczyńskiej.Jego ojca za udział w powstaniu listopadowym ukarano zsyłką.W roku 1857 wstąpił do Szkoły Dramatycznej.Zadebiutował w 1860 roku w Płocku.Występował w wielu teatrach i w wielu miastach Polski oraz na scenach Petersburga,Odessy i Pragi.Jego żonami były:Anna Leszczyńska(z Pacewiczów),Józefa Leszczyńska,Honorata Leszczyńska.Z trzecią żoną Honoratą miał syna Jerzego Leszczyńskiego,aktora.Bolesław Leszczyński został pochowany w grobie rodzinnym na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie(kw.A-VI-5).
Słynne kreacje teatralne(wybór)

• Otello
• Poskromienie złośnicy
• Król Lear
• Makbet
• Mazepa
• Złote runo
• Odsiecz Wiednia jako król Sobieski
• Wiele hałasu o nic
• Zaczarowane koło

Filmografia

• 1915 r.Zaczarowane koło
• 1912 r.Wojewoda

Władysław Żeleński

Władysław Marcjan Mikołaj Żeleński(ur.6 lipca 1837 w Grodkowicach pod Krakowem,zm.23 stycznia 1921 w Krakowie)polski kompozytor,pianista,organista,pedagog,organizator życia muzycznego.
Życiorys
Był synem właścicieli majątku Grodkowice,Kamili z Russockich i Marcjana Władysława Żeleńskiego,który został zamordowany 23 lutego 1846 roku w trakcie rabacji,kiedy próbował ocalić żonę.Władysław Żeleński już we wczesnym dzieciństwie przejawiał szczególne uzdolnienia muzyczne.Naukę gry na fortepianie rozpoczął w Krakowie pod kierunkiem Kazimierza Wojciechowskiego,a następnie Jana Germasza.W zakresie kompozycji kształcił się u Franciszka Mireckiego.W wieku 20 lat Żeleński miał już w swoim dorobku kompozytorskim dwa kwartety smyczkowe,tria oraz uwerturę,której prawykonaniem osobiście zadyrygował na koncercie w dniu 29 lipca 1857 roku.Dalsze studia muzyczne odbywał od 1859 r.w Pradze,gdzie kształcił się w zakresie gry fortepianowej u Aleksandra Dreyschocka oraz w zakresie gry na organach i nauki kontrapunktu u Józefa Krejčiego.W 1862 r.uzyskał w Pradze tytuł doktora filozofii.W latach 1866-1870 doskonalił rzemiosło kompozytorskie w Paryżu pod kierunkiem Napoleona Henryka Rebera w Konserwatorium Paryskim,a później prywatnie u Bertolda Damckego.W 1870 r.Władysław Żeleński powrócił do kraju.Początkowo działał w Krakowie,gdzie 30 stycznia 1871 odbył się jego koncert kompozytorski.Następnie przeniósł się do Warszawy,gdzie po śmierci Stanisława Moniuszki objął klasę harmonii i kontrapunktu w Konserwatorium Warszawskim.W 1878 r.został dyrektorem artystycznym Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego.W 1881 roku powrócił na stałe do Krakowa.Z jego inicjatywy zostało powołane Konserwatorium Krakowskie,w którym aż do śmierci w 1921 r.pełnił funkcję dyrektora.W konserwatorium prowadził także klasę organów i przedmioty teoretyczne.Jednym z jego uczniów był pianista i kompozytor Zygmunt Stojowski.Pochowany został na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie,w grobowcu rodzinnym(kw.Ka).
Twórczość
Twórczość Władysława Żeleńskiego obejmuje 5 kwartetów smyczkowych,sekstet,2 tria,kwartet fortepianowy,utwory na skrzypce i fortepian,utwory fortepianowe(w tym 2 sonaty i liczne miniatury),utwory organowe,Koncert fortepianowy Es-dur,utwory orkiestrowe:m.in.2 uwertury(W Tatrach,Echa leśne),2 symfonie,a także liczne pieśni.Skomponował też wiele pieśni do słów zaprzyjaźnionej z rodziną Żeleńskich Narcyzy Żmichowskiej„Gabryelli”.
Opery

• Konrad Wallenrod
• Goplana
• Janek
• Stara Baśń na podstawie powieści Józefa Ignacego Kraszewskiego wystawiona w 1907 roku we Lwowie

Rodzina
Od 1872 r.mąż Wandy Żeleńskiej z domu Grabowskiej,ojciec trzech synów:Stanisława Żeleńskiego inżyniera,Tadeusza Boya-Żeleńskiego tłumacza,satyryka,pisarza,lekarza z zawodu,oraz Edwarda Żeleńskiego urzędnika bankowego.Po śmierci pierwszej żony w 1904 r.Władysław Żeleński ożenił się z Anną,córką Zenona Słoneckiego.

Awit Szubert

(ur.3 lipca 1837 w Oświęcimiu,zm.27 maja 1919 w Szczawnicy)polski fotograf,jeden z pierwszych fotografów Tatr,malarz.Wykonywał przede wszystkim portrety,w tym ludzi ze świata kultury i polityki.Był też autorem fotografii wykorzystywanych do celów naukowych(chirurgia,archeologia).Fotografią górską zajmował się od 1865 roku,gdy utrwalał widoki Pienin;zdjęcia Tatr wykonywał od początku lat 70.XIX wieku.W 1892 roku był pierwszym fotografem,który utrwalił wnętrza kopalni soli w Wieliczce.
Biogram
Awit Szubert urodził się 3 lipca 1837 roku w Oświęcimiu.Był synem kancelisty Antoniego i Barbary z domu Kosińskiej,bratem Leona(1829-1859)rzeźbiarza.Uczył się w Gimnazjum św.Barbary w Krakowie,a następnie w krakowskiej Szkole Rysunku i Malarstwa przy Instytucie Technicznym,gdzie był uczniem Władysława Łuszczkiewicza i Wojciecha Stattlera.W 1856 roku wraz z bratem wyjechał do Rzymu,kontynuując naukę malarstwa,zwłaszcza krajobrazowego,u Karla Heinricha Drebera.Po 3 latach studiów we wrześniu 1859 r.z chorym bratem powrócił do Oświęcimia,a po jego śmierci na krótko wrócił do Rzymu.W 1860 r.wyjechał do Wiednia,gdzie uczył się fotografii w zakładach Rudolfa von Bohra i Ludwiga Angerera.Po wybuchu powstania styczniowego wrócił do Galicji.W powstaniu pełnił rolę kuriera.Po upadku powstania w 1864 r.otworzył własne studio fotograficzne w Oświęcimiu,w którym wykonywał portrety.Trzy lata później przeniósł je do Krakowa,do kamienicy Dietzów przy ul.Krupniczej 17(7 po zmianie numeracji).Zakład mieścił się we wzniesionym według projektu Antoniego Łuszczkiewicza drewnianym budynku na tyłach domu.W 1870 roku fotograf ożenił się z Amalią,córką Dietzów.W latach 1871-1875 Szubert rozbudował atelier,w 1889 roku powiększając je o jeszcze jedno pomieszczenie.Zakład Szuberta posiadał filię w Szczawnicy,w której fotograf kolega syna właściciela uzdrowiska,Władysława Szalaya bywał i leczył się od 1865 roku.Prawdopodobnie pierwszą pracownię w Szczawnicy otworzył już w 1867 roku,w willi mieszczącej się przy Domu Kawalerskim.Pisał o niej Władysław Ściborowski,autor przewodnika po Szczawnicy,w 1877 roku:Przyjęty dziś powszechnie zwyczaj wymiany między znajomemi wizerunków za pomocą fotografii zdejmowanych,skłonił p.A.Szuberta jednego z najcelniejszych fotografów krakowskich,(mającego swą pracownię przy ulicy krupniczej l.17)że od lat dziesięciu blisko,corocznie na kilka tygodni przybywa do Szczawnicy i w pracowni urządzonej po za domem kawalerskim,codziennie od godz.8 z rana do 3 po południu zdejmuje tak pojedyncze portrety,jako też i grupy złożone z kilku lub kilkunastu osób.Gdy w 1880 roku Akademia Umiejętności podjęła decyzję o budowie Dworca gościnnego(Cursalonu),Szubert postanowił umieścić tam swój zakład,na co otrzymał zgodę.Dworzec wraz ze złożonym z pięciu pomieszczeń atelier Szuberta został oddany do użytku w latach 1883-1884.Obok niego w 1882 roku Szubert wybudował swój dom.W 1907 r.w Szczawnicy Szubert wzniósł swój drugi dom,tzw.Szubertówkę II,zaprojektowaną przez Stanisława Eljasza-Radzikowskiego.W 1893 roku Szubert zakład przekazał synowi,Awitowi Julianowi Szubertowi i jego żonie Aurelii z Pruszkowskich,sam jednak oficjalnie nadal figurował jako właściciel.W 1912 roku zakład prowadził bliżej niezidentyfikowany Czesław Walczak,w latach 1913-1914 żona Szuberta,Amalia.Atelier w Szczawnicy na początku XX wieku prowadził współpracownik fotografa,Edward Heczka,a od 1913 roku Amalia.Szubert zmarł 27 maja 1919 roku w Szczawnicy,został pochowany w kaplicy grobowej Szalayów na Starym Cmentarzu.W 1928 roku Amalia Szubert wypowiedziała lokal właścicielowi uzdrowiska,hrabiemu Stadnickiemu.Komplikacje związane z wysokością kwoty,którą Stadnicki zgodnie z umową powinien zwrócić Szubertowej a także późniejsze roszczenia ze strony Szuberta juniora i jego żony spowodowały,że sprawa trwała aż do 1939 roku.Po ich bezpotomnej śmierci majątek odziedziczyła ich wychowanica.W 1962 roku atelier przestało istnieć w wyniku pożaru,który doszczętnie strawił Dworzec.Także budynek krakowskiego zakładu,którego pozostałości można było jeszcze oglądać w latach 90.XX w.w podwórzu kamienicy przy Krupniczej,dziś już nie istnieje,ostatecznie zniszczony podczas ukończonej w 2005 roku budowy.
Działalność fotograficzna
Fotografia portretowa

Podstawową gałęzią działalności Szuberta podobnie jak i innych ówczesnych zakładów była fotografia portretowa.Wykonywał m.in.zdjęcia o charakterze reprezentacyjnym,przedstawiające zasłużone postaci ze świata polityki i kultury,takie jak Józef Szujski,a także fotografie inscenizowane i kostiumowe.W swoim atelier fotografował aktorów w kostiumach ze swoich ról teatralnych,np.Antoninę Hoffmann i Helenę Modrzejewską.
Fotografia górska

Pierwsze fotografie w Tatrach wykonywał w latach 1859-1861 Walery Rzewuski,w 1860 roku Marcin Olszyński,a w latach 60.Melecjusz Dutkiewicz.W latach 70.w Tatrach zdjęcia wykonywali:Hermann Wilhelm Vogel,Karol Divald i Awit Szubert.Swoje pierwsze górskie fotografie Szubert wykonywał już wcześniej,w latach 1865 i 1866,w Pieninach,podczas pobytu w Szczawnicy.Tatry fotografował po raz pierwszy zapewne na początku lat 70.XIX wieku,jednak brak jest jednoznacznych dowodów potwierdzających konkretny rok.Przy ówczesnym sprzęcie i technice fotograficznej każda wycieczka w celach fotograficznych była wyprawą,która wiązała się z wieloma kosztami i wydatkami.W wyprawie takiej uczestniczyli przewodnicy i tragarze dźwigający w skrzynkach aparat fotograficzny z przyborami bezpośrednio potrzebnymi do robienia zdjęć(statyw,obiektywy,szklane klisze)oraz przenośną ciemnię i naczynia z chemikaliami do natychmiastowego wywoływania negatywów,wykonywanych w technice mokrego kolodionu.Transportować trzeba było również żywność i odzież.W czasie pierwszej wyprawy Szubert odwiedził Zakopane,Morskie Oko i Dolinę Kościeliską.Między rokiem 1872 i 1874 fotografował Halę Gąsienicową.Przed sierpniem 1874 r.dwukrotnie był w Dolinie Strążyskiej,fotografując Skałę Jelinka,a wkrótce(jesienią lub w następnym roku)powtórnie.W tym samym zapewne czasie uwiecznił pobliską Dolinę za Bramką.Zapewne w 1875 roku Szubert ponownie fotografował Dolinę Kościeliską,Halę Gąsienicową lub Morskie Oko.Utrwalił w tym okresie także wizerunki„strażników kozic i świstaków”:Jędrzeja Wali i Macieja Sieczki,a także Tytusa Chałubińskiego i przewodników tatrzańskich.Do Towarzystwa Tatrzańskiego Szubert wstąpił najpóźniej w 1874 roku,rok po jego założeniu.W 1875 roku od Towarzystwa otrzymał zamówienie na wykonanie czterech albumów Tatr,Pienin i Szczawnicy,które miały być zaprezentowane na wystawie geograficznej w Paryżu.Rok później otrzymał zaliczkę na wykonanie serii widoków tatrzańskich,dzięki której w lecie 1876 roku wykonał wiele nowych zdjęć,w tym m.in.Doliny Pięciu Stawów,Morskie Oko,Dolinę Białej Wody,Dolinę Zimnej Wody.Zawierający 37 zdjęć album,a także mniejszą wersję z 12 fotografiami i luźne odbitki w nieznanej liczbie egzemplarzy przekazał Towarzystwu zapewne z końcem roku.Wydawnictwo te i zdjęcia dystrybuowało Towarzystwo.Jeden egzemplarz został przekazany Wiktorowi Emanuelowi,za który Szubert otrzymał list pochwalny i szpilkę z brylantem.W 1878 roku Szubert otrzymał kolejne zamówienie od Towarzystwa.Zrealizował je,fotografując widoki w Dolinie Białej Wody i Dolinie Ciężkiej.Towarzystwu przekazał 22 fotografii z Tatr i siedem z Pienin.Ponownie fotografował w czasie wycieczki do Jaworzyny w 1881 roku.Po 1882 roku Szubert zapewne kilkukrotnie odwiedzał jeszcze Tatry,jednak nie wiadomo,jakie rejony wówczas odwiedzał,ani co fotografował.Najprawdopodobniej w 1886 roku wyprawił się na węgierską stronę Tatr.W 1889 roku Towarzystwo Tatrzańskie rozpoczęło wydawanie zdjęć Szuberta w formie heliograwiur przeznaczonych dla swoich członków.Zadanie to zlecono wiedeńskiemu zakładowi Richarda Paulussena,który posługiwał się oryginalnymi negatywami Szuberta.Łącznie do 1901 roku wydano 34 heliograwiury z 34 widokami Tatr i 9 Pienin.W latach 80. i 90.XIX wieku Szubert fotografował także Zakopane,uwieczniając wille wybudowane tam w stylu zakopiańskim.Prawdopodobnie po raz ostatni fotografował Tatry w 1898 roku,przemierzając drogę w stronę Morskiego Oka.Utrwalił wówczas m.in.Wodogrzmoty Mickiewicza.
Fotografia naukowa,zabytków,dzieł sztuki

Szubert wykonywał reprodukcje dzieł współczesnych mu malarzy:Artura Grottgera,Juliusza Kossaka,Henryka Siemiradzkiego i innych.Przede wszystkim jednak współpracował z Janem Matejką,fotografując jego prace od 1872 roku do lat 90.Ponadto dokumentował wykopaliska archeologiczne,a w latach 70.wnętrze katedry wawelskiej.W 1878 roku został wydany Album ozdób z kaplicy Zygmuntowskiej i z dwóch nagrobków kanonika Stanisława Borka(+1556) i Wielkiego Marszałka Piotra Kmity(+1505)w Katedrze Krakowskiej z fotografiami gipsowych odlewów płaskorzeźb z Kaplicy Zygmuntowskiej.Kraków niezbyt często stawał się tematem dla zdjęć Szuberta fotografował Sukiennice,widok miasta z Krzemionek,obchody 100.rocznicy powstania kościuszkowskiego i odsłonięcie pomnika Adama Mickiewicza.W 1892 roku Szubert zwrócił się z prośbą do Zarządu Salinarnego w Wieliczce o zgodę na sfotografowanie kopalni.Mimo trudnych warunków wraz z żoną wykonał 20 zdjęć,z których 15 Paulussen wydał w formie heliograwiur.Wiadomo,że dla Antoniego Bryka wykonał fotografie preparatów anatomicznych,jednak zdjęcia te nie są dziś znane.
Technika
Awit Szubert przez cały okres swojej działalności posługiwał się szklanymi kliszami.Najpierw były to negatywy w technice mokrego kolodionu,a w trakcie wypraw górskich być może także suche klisze kolodionowe.Negatywy bromo-żelatynowe,które pojawiły się na początku lat 70.stosował co najmniej od 1878 roku,gdy zakupił migawkę.Pod koniec życia,gdy przestał już prowadzić zakład,Szubert zainteresował się wynalezioną w 1907 roku techniką fotografii barwnej autochromami.Do dziś zachowało się siedem zdjęć tego typu,przedstawiających samego fotografa,jego żonę,dwie nierozpoznane kobiety,widok Szczawnicy,Dunajca i martwą naturę.
Nagrody
Działalność fotograficzna Szuberta zaowocowała nagrodami na zagranicznych wystawach.W 1873 roku otrzymał medal zasługi na Powszechnej Wystawie w Wiedniu,na której pokazał fotografie portretowe,reprodukcje obrazów i widoki górskie.W 1875 roku otrzymał medal belgijskiego Association de Photographie za zdjęcia wystawione na wystawie fotograficznej.W 1877 roku został wyróżniony medalem zasługi na krajowej wystawie lwowskiej,a rok później brązowym medalem na Wystawie Powszechnej w Paryżu.