Kazimierz IV słupski

(Kaźko słupski)(ur.1351,zm.2 stycznia 1377 w Bydgoszczy)książę dobrzyński,inowrocławski i słupski z dynastii Gryfitów,syn Bogusława V i Elżbiety Kazimierzówny,córki Kazimierza Wielkiego,króla Polski.
Życiorys Po śmierci matki wychowywany był na dworze krakowskim oraz cesarskim Karola IV,adoptowany przez Kazimierza Wielkiego przypuszczalnie w kwietniu 1369,aby Ludwik Węgierski nie mógł wyegzekwować tzw."paktu o przeżycie";otrzymał wówczas ziemie sieradzką i łęczycką.W 1370 uzyskał dodatkowo ziemię dobrzyńską(jako lenno),część Kujaw z Bydgoszczą,kasztelanię kruszwicką,Złotorię,Wałcz i Złotów.Pomimo poparcia planów Kazimierza Wielkiego przez część„panów wielkopolskich”,sąd po śmierci króla anulował testament,a przyszłemu księciu słupskiemu pozwolono zatrzymać jedynie ziemię dobrzyńską,Kruszwicę,Wałcz i Złotów.Dopuszczony do współrządów w 1370.Po śmierci ojca w 1374 objął władzę w Księstwie Słupskim,a w dwa lata później osiadł na stałe w ziemi dobrzyńskiej,gdzie wdał się w wojnę z księciem gniewkowskim Władysławem Białym.Na skutek odniesionych ran(trafiony kamieniem w głowę)w czasie oblężenia zamku w Złotorii w pobliżu Torunia zmarł(bezpotomnie)2 stycznia 1377 w Bydgoszczy.Pochowano go w klasztorze Cystersów w Byszewie lub w Koronowie.Według ówczesnego prawa lennego,ziemie i zamki,które objął w posiadanie Kaźko słupski,zostały przyłączone do Królestwa Polskiego,z wyłączeniem ziemi dobrzyńskiej,którą zarządzała Małgorzata,druga żona księcia.W 1378 zrzekła się ona praw do tych ziem na rzecz księcia Władysława Opolczyka.
Rodzina
Kazimierz IV był dwukrotnie żonaty,tj.z Kenną(Joanną),córką księcia litewskiego Olgierda oraz Małgorzatą,córką Siemowita III Starszego.Z obu związków małżeńskich nie posiadał potomstwa.
Genealogia

Warcisław IV ur.w okr.11–27 V 1291 zm.w okr.31 VII–1 VIII 1326

Elżbieta ur.w okr.1300–1304 zm.w okr. II–III 1355 lub przed 2 II 1356

Kazimierz III Wielki ur.30 IV 1310 zm.5 XI 1370

Aldona Anna ur.ok.1311–1313 zm.25 V 1339

Bogusław V ur.w okr.1317–1318 zm.w okr.3 II–24 IV 1374

Elżbieta Kazimierzówna ur.ok.1326 zm.1361

Kazimierz IV(Kaźko słupski)(ur.1351,zm.2 I 1377)

Głęboka

Wieś w Polsce położona w województwie małopolskim,w powiecie gorlickim,w gminie Biecz,znajdująca się ok.6 km na południowy wschód od Biecza.W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa krośnieńskiego.
Historia
W 1369 roku Kazimierz Wielki powierzył Mikołajowi z Nysy osadzenie wsi na prawie magdeburskim.Głęboka początkowo stanowiła własność królewską i należała do starostwa bieckiego.Później została wyodrębniona ze starostwa,pozostając jednak własnością króla.W ciągu dziejów wieś była wydzierżawiana różnym rodom szlacheckim.
Zabytki i inne budynki wsi
W 1870 roku ludność Głębokiej wynosiła 272 mieszkańców,obecnie jest prawie 2 razy większa.Wieś ma charakter rolniczy.Posiada walory widokowe.We wsi znajduje się dom kultury,w którym znajduje się siedziba Ochotniczej Straży Pożarnej.We wsi znajduje się drewniany dwór Dulębów-Oczkowskich z przełomu XVI-XVII wieku.

Żupy krakowskie

Przedsiębiorstwo powstałe pod koniec XIII wieku,w skład którego wchodziła żupa w Wieliczce(Kopalnia soli Wieliczka) i żupa w Bochni(Kopalnia soli Bochnia),wraz z warzelniami znajdującymi się w tych miastach,nadwiślańskich portów żupnych oraz w XVII wieku warzelni soli w Dobiegniewie.Przedsiębiorstwem zarządzał żupnik mianowany przez króla.Pierwszym żupnikiem tej saliny został w 1333 Francuz,Wojciech Porinus.Przedsiębiorstwo działało przez blisko 500 lat,aż do I rozbioru Polski(1772),bez większych zmian organizacyjnych.Okres rozkwitu żupy krakowskiej przypadał od XVI wieku do połowy XVII wieku.W okresie tym tylko w żupie w Wieliczce pracowało ok.2000 górników,a wydobycie przekraczało 30000 ton soli.Żupa krakowska była największym w dawnej Rzeczypospolitej zakładem przemysłowym i jednym z największych w Europie.Po I rozbiorze Polski doszło do jej podziału na dwie oddzielne kopalnie soli w Wieliczce i Bochni.

Lewko

(1395),żydowski bankier i osobisty faktor królów Polski.Pochodził z Olkusza.Był synem Jordana i Kaszycy.W źródłach pojawia się po raz pierwszy w 1365 jako bankier króla Kazimierza Wielkiego.Przedsięwzięcia tego władcy często wspierał kredytem.W 1368 Kazimierz Wielki,mianował go żupnikiem i powierzył mu administrację żup solnych w Wieliczce i Bochni.Lewko dzierżawił też mennicę królewską,zyski z której władca przekazał Lewkowi,jako spłatę zaciągniętego długu.Jako osobisty finansista dworu zaskarbił sobie zaufanie także Ludwika Węgierskiego(który był mu winien 33 tysięcy grzywien srebra),Jadwigi Andegaweńskiej(winnej mu 10 tysięcy grzywien) i Władysława Jagiełły.Udzielił też pożyczki księciu mazowieckiemu Siemowitowi IV.W latach 60.XIV wieku był poborcą opłat miejskich Krakowa.Był właścicielem kilku domów w Krakowie przy ul.Żydowskiej(obecnie Św.Anny),Wiślnej,Mikołajskiej,browaru i placu koło kościoła św.Marka.Lewko był żonaty ze Swenką,z którą miał córkę Gołdę i synów:Jordana,Izraela,Abrahama i Kanaana.Trzej ostatni pojawiali się w dokumentach miejskich w XV wieku.

Statut żupny

Zwany także Statutem Żup Krakowskich ordynacja wydana przez króla Kazimierza Wielkiego 22 kwietnia 1368 roku.Spisana ręką podskarbiego królewskiego Dymitra z Goraja,opracowana została przez kolegium monarszych doradców.Ordynacja regulowała zasady związane z wydobyciem i sprzedażą soli.Nadawała moc prawną starym,zwyczajowym normom oraz wprowadzała nowe przepisy,mające poprawić funkcjonowanie żup i zwiększyć ich dochodowość.Na mocy ordynacji solne w Królestwie Polskim m.in.żupy w Bochni i w Wieliczce przekształcone zostały w przedsiębiorstwa królewskie.Ich Dzierżawę objęli nowi urzędnicy mianowani przez króla zwani odtąd żupnikami.W dokumencie określone zostały przepisy regulujące handel solą z żup krakowskich,przepisy regulujące produkcję soli,opodatkowanie handlu solą oraz warunki jej eksportu.Król wziął pod opiekę górników.Ordynacja określała wysokość ich zarobków,gwarantowała pomoc materialną dla pracowników żup i ich rodzin w razie wypadku podczas pracy oraz wprowadzała stałe składki górnicze na rzecz samopomocy.Powołany został też specjalny szpital przeznaczony dla górników.Ordynacja przyznawała monopol handlu solą mieszczanom krakowskim,bocheńskim i wielickim.Dochody z eksportu soli król przeznaczał na utrzymanie powołanej przez siebie cztery lata wcześniej Akademii Krakowskiej.

Tyczyn

Miasto w woj.podkarpackim,w powiecie rzeszowskim,graniczące bezpośrednio z Rzeszowem.Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Tyczyn.W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj.rzeszowskiego.Przez miasto przepływa Strug,niewielka rzeka dorzecza Sanu.Według danych z 31 grudnia 2004 miasto miało 3252 mieszkańców.Miasto zabudowane jest głównie na terenie zwartym,szeregowym budownictwem mieszkaniowym,znajduje się w nim kilka niskich bloków.Dodatkowo można wyróżnić następujące części miasta:Księży Lasek,Lasek,Łany,Łany Tyczyńskie,Mokra Strona,Potoki,Pułanek,Tyczyńskie Potoki,Zagrody.
Historia Pierwsze dokumenty dotyczące osadnictwa na tym terenie pochodzą już z 1340 r.Tyczyn założony został na mocy dokumentu króla Kazimierza Wielkiego,wystawionego w Niepołomicach,datowanego 14 marca 1368 roku.Król zezwolił Bartoldowi Tycznerowi na lokację nowego miasta w lasach królewskich nad rzeką Białą(dziś jest to Strug),w pobliżu wsi o tej samej nazwie,w ziemi sanockiej.Pod lokację miasta król przeznaczył znaczny obszar,bo 112 łanów frankońskich,czyli 2464-2912 ha.
Związani z Tyczynem;

• Jerzy z Tyczyna(przed 1510-1591)poeta humanistyczny sekretarz królewski,polski dyplomata na papieskim dworze.Urodzony w Tyczynie w rodzinie mieszczańskiej.

W Tyczynie urodziła się Kasia Sobczyk(1945-2010),piosenkarka,solistka Czerwono-Czarnych.
Zabytek

• Kościół św.Katarzyny i Świętej Trójcy z 2 połowy XV w.przebudowany za czasów Jana Klemensa Branickiego w latach 1720-30,1735-45 i 1759-63 w stylu barokowym.Dobudowano wtedy kaplicę św.Trójcy i dwie wieże wg projektu Jana Henryka Klemma.Sztukaterie wykonał Gottfried Schulz,a freski malował Antoni Perliczka.

Kościół jest siedzibą parafii św.Katarzyny,należącej do dekanatu Tyczyn,diecezji rzeszowskiej.
Edukacja

• Wyższa Szkoła Społeczno-Gospodarcza w Tyczynie(obecnie Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie)
• Zespół Szkół w Tyczynie imienia Władysława Orkana
• Gimnazjum Publiczne im.Jana Pawła II w Tyczynie
• Szkoła Podstawowa im.Stanisława Staszica w Tyczynie

Obiekty sportowe

• stadion MKS"STRUG"Tyczyn
• hala sportowa przy gimnazjum publicznym

Stare Drawsko

(do 1945 r.niem.Alt Draheim)wieś sołecka w Polsce,położona w województwie zachodniopomorskim,w powiecie drawskim,w gminie Czaplinek.W latach 1975−1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego.W roku 2007 wieś liczyła 124 mieszkańców.

Geografia

Wieś leży ok.5,5 km na północ od Czaplinka,przy drodze wojewódzkiej nr 163,pomiędzy miejscowością Połczyn-Zdrój a Czaplinkiem,na przesmyku między jeziorami Drawsko i Żerdno. Historia

Początkowo wieś nosiła nazwę Drawhim,potem Drahim.
Zabytki
Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są:

• ruiny zamku z XIV-XVII wieku.Miejsce,gdzie obecnie wznoszą się ruiny zamku było prawdopodobnie ok.VII wieku półwyspem nie połączonych wówczas jezior.Walory obronne tego miejsca zostały wykorzystane przez ówczesnych mieszkańców tych ziem słowiańskie plemię na wybudowanie ziemno-drewnianego grodu,który w XII wieku został spalony podczas przemarszu wojsk Bolesława Krzywoustego.Następnie zamek był we władaniu templariuszy,potem,od końca XIII wieku,joannitów.Około 1360 r.ten ostatni zakon zbudował na miejscu dawnego grodziska słowiańskiego zamek wtedy także istniała tu mennica fałszywych monet.W 1366 r.dobra nabył Kazimierz III Wielki i ustanowił tu starostwo.W 1657 roku oddane w zastaw Brandenburgii za 120 tysięcy talarów reńskich przez króla Jana Kazimierza.Wobec niewywiązania się wobec do spłacenia należnych sum elektorowi brandenburskiemu Fryderykowi Wilhelmowi I od 1668 r.w rękach brandenburskich.W 1726 roku Sejm grodzieński uchwalił,by starostwo wykupiły województwo poznańskie i kaliskie,jednak zebrane sumy zostały roztrwonione przez ministrów króla Augusta II.Zamek znajduje się w ruinie od 1759 r.kiedy to został spalony przez wojska rosyjskie.Zamek Drahim udostępniony jest do zwiedzania;oprócz ruin można tu zobaczyć próbę rekonstrukcji życia w dawnym zamku;odbywają się tu też turnieje rycerskie.

inne zabytki:

• kościół filialny pw.Wszystkich Świętych neogotycki z 1870 r.Jest to kościół rzymskokatolicki należący do parafii pw.św.Stanisława w Sikorach,dekanatu Barwice,diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej,metropolii szczecińsko-kamieńskiej.Budynek zbudowany w dużej części z granitu uzyskanego z ruin zamku.

Turystyka
Obecnie,ze względu na położenie,Stare Drawsko jest letniskiem Pojezierza Drawskiego:warunki do uprawiania wędkarstwa,sportów wodnych,spływy kajakowe rzeką Drawą,miejsca biwakowania,pola namiotowe,ośrodki wypoczynkowe,wokół tereny porośnięte lasami.Z platformy widokowej na wzgórzu„Spyczna Góra”można podziwiać panoramę Pojezierza Drawskiego.
Ciekawostka
Stare Drawsko pod nazwą Alt Draheim,występuje w kluczowym rozdziale drugo-wojennej epopei Łaskawe,Jonathana Littell.W Starym Drawsku znajduje się rodowa posiadłość rodziny von Üxküll.