Zofia Książek-Bregułowa

Ur.14 marca 1920 w Kielcach,zm.1 czerwca 2014 w Katowicach aktorka,poetka,łączniczka AK.

Życiorys
W 1938 r.zdała maturę w liceum w Kielcach.W listopadzie 1939 r.rozpoczęła studia aktorskie na tajnych kompletach Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej w Warszawie.Ostatnie egzaminy zdała przed wybuchem powstania warszawskiego.Była łączniczką w zgrupowaniu AK Krybar.5 września 1944 została ranna jeden z pocisków eksplodował przed nią raniąc jej nogi,klatkę piersiowa,głowę i oczy,odbierając wzrok.10 października 1944 znalazła się wraz z innymi członkiniami powstania w Stalagu XI A w Gross Lübbars.Przed świętami Bożego Narodzenia w 1944 r.przewieziono ją wraz z innymi do Stalagu VI C w Oberlangen,gdzie stopniowo zebrano ok.2000 kobiet i dziewcząt biorących udział w powstaniu warszawskim.Po wyzwoleniu obozu przez II Pułk I Polskiej Dywizji Pancernej gen.Maczka rozpoczęła walkę o odzyskanie wzroku.Znalazła się w Szkocji,w Edynburgu w szpitalu im.I.J.Paderewskiego,gdzie po operacji odzyskała częściowo wzrok w prawym oku(około 3% widzenia).W 1947 r.wróciła do kraju i wyszła za mąż za poznanego w Szkocji skrzypka Włodzimierza Bregułę.Pracę rozpoczęła w Polskim Radiu w Warszawie,a pierwszy angaż do teatru otrzymała w Teatrze Ziemi Opolskiej,w którym pracowała w latach 1949–1951.Grała m.in.Zośkę-Wariatkę w adaptacji"Placówki"B.Prusa,Hankę w"Moralności pani Dulskiej"G.Zapolskiej,Dewotkę w"Czarującej szewcowej"F.Garcíi Lorki,Marietie w"Pieją koguty"J.Bałtuszisa,Ślusarzową w"Rewizorze"N.Gogola i dwa epizody wokalno-taneczne w"Wodewilu Warszawskim"Gozdawy i Stępnia.W 1967 r.zagrała na Małej Scenie Teatru Śląskiego w Katowicach monodram"Podróż do zielonych cieni"F.Methlinga,a w 1968 r."Tabu"J.Bocheńskiego,a na Scenie Literackiej Teatru Nowego w Zabrzu w 1974 r."Dasz mi trzech synów"E.Sniegiriowa i "Życie"E.Brylla.Jest autorką kilku tomików wierszy i tomu opowiadań.Zofia Książek-Bregułowa jest także bohaterką wydanej w 1995 r.książki B.Czajkowskiej pt."Będziesz jedna,jedyna...",a jej życie jest tematem filmu nakręconego przez K.Miklaszewskiego w 1978 r.W 1999 r.powstał film autorstwa M.Makaruk pt."Poezja utkana z jej życia",a w 2003 r.drugi film o niej pt."Zamiast świateł rampy".Była członkiem Związku Ociemniałych Żołnierzy RP,Światowego Związku Żołnierzy AK oraz St Dunstan's brytyjskiego stowarzyszenia ociemniałych w służbie wojskowej.W 2001 r.otrzymała tytuł Weterana Walk o Wolność i Niepodległość.
Wydane tomiki wierszy

• "Śpiewam mój ból"(Czytelnik 1986 r.)
• "Nie płacz Antygono"(Księgarnia św.Jacka 1991 r.)
• "Cykada na smyczku"(Księgarnia św.Jacka 1997 r.)
• "W tym istnieniu drugim"(Ina-Press 2000 r.)
• "Czy zdążę..."(Ina-Press 2005 r.)
• oraz tomik opowiadań"Zamiast świateł rampy"(Ina-Press 2003 r.)

Odznaczenia

• Warszawski Krzyż Powstańczy
• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski