środa, 8 czerwca 2016
Mieczysław Jerzy Gamski
Ur.2 października 1913 w Skołoszowie,zm.20 stycznia 1989 w Gdańsku polski lekarz,profesor Akademii Medycznej w Lublinie i Akademii Medycznej w Gdańsku.Był synem Włodzimierza,urzędnika kolejowego i Marii z Kapeckich,nauczycielki.Po ukończeniu gimnazjum klasycznego w Chyrowie,rozpoczął studia lekarskie na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie,gdzie w 1937 r.uzyskał dyplom lekarza.Bezpośrednio po ukończeniu studiów
rozpoczął pracę jako asystent w Klinice Chorób Wewnętrznych
Uniwersytetu Jana Kazimierza kierowanej przez Romana Renckiego.Od września 1938 r.rozpoczął służbę wojskową w Centrum Wyszkolenia Sanitarnego,podczas której zaprzyjaźnił się ze Stefanem Kryńskim.W 1939 r.uzyskał stopień naukowy doktora na podstawie obrony dysertacji doktorskiej Zachowanie
się wychylenia przedsionkowego w elektrokardiogramie ludzi zdrowych i
ze schorzeniami narządu krążenia w spoczynku i po próbie pracy.Po II wojnie światowej pracował we Wrocławiu najpierw jako starszy asystent,a następnie adiunkt w II Klinice Chorób Wewnętrznych Akademii Medycznej kierowanej przez Antoniego Falkiewicza.W 1951 r.na podstawie rozprawy habilitacyjnej Kliniczne opracowanie zespołu przedwzgórzowego i nadcieplności wegetacyjnej otrzymał veniam legendi.W 1953 r.został przeniesiony do Lublina,gdzie do 1957 r.był kierownikiem I Kliniki Chorób Wewnętrznych Wydziału
Lekarskiego Akademii Medycznej.W tym czasie głównym obszarem jego
zainteresowań były badania nad schorzeniami kardiologicznymi,a przede
wszystkim nad nadciśnieniem tętniczym i nerwicami układu krążenia,a
także badania kliniczne nad wartością pierwszego polskiego leku
regulującego czynności podwzgórza.Lek ten pod nazwą Ipronal powstał we
współpracy z Instytutem Immunologii i Terapii Doświadczalnej im.prof.Ludwika Hirszfelda we Wrocławiu.Główną dziedziną zainteresowań naukowych i leczniczych profesora Gamskiego była kardiologia.Do najważniejszych jego osiągnięć należy zaliczyć:wyjaśnienie
patogenezy zmian EKG w nadczynności tarczycy,analizę zmian EKG u ludzi z
nerwicą,wartość próby gynergenowej w elektrokardiogramie oraz model
wektokardiografu.Godne uwagi są oryginalne prace dotyczące możliwości
leczenia Ipronalem nerwic i wczesnych okresów nadciśnienia tętniczego,a
także pierwsze w Polsce badania nad autoalergią w chorobach serca.W 1957 r.został przeniesiony do Gdańska
na stanowisko kierownika III Kliniki Chorób Wewnętrznych Akademii
Medycznej.Za jedno z największych osiągnięć należy uznać wprowadzenie i
rozpowszechnienie elektrostymulacji serca.Jako pierwszy zapoczątkował
też rehabilitację kardiologiczną chorych z nerwicami krążenia.Wyniki
swoich badań naukowych opublikował w 120 pracach.Był aktywnym członkiem
wielu towarzystw naukowych,licznych komisji i komitetów Polskiej
Akademii Nauk.Był także wieloletnim członkiem Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego,a od 1986 r.honorowym członkiem.Był promotorem 25 doktoratów i opiekunem
kilku przewodów habilitacyjnych.Autor prac związanych z patogenezą
podwzgórza,nerwic wegetatywnych,nadcieplności wegetatywnej,był
jednocześnie lekarzem-etykiem,humanistą i poetą.Mąż malarki Anny Staniszewskiej.Przeszedł na emeryturę w 1984 r.zmarł na skutek zatrucia czadem w 1989 r.Pochowany na gdańskim cmentarzu Srebrzysko.
Lech Grześkiewicz
Ur.28 września 1913 w Poznaniu zm.27 października 2012 w Warszawie)artysta plastyk zajmujący się ceramiką artystyczną oraz malarstwem ściennym(freski).Studia artystyczne rozpoczął w Państwowej Szkole Sztuk Zdobniczych w Poznaniu(dyplom w 1933 r.) i kontynuował je na Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych w Rzymie(1938-1947).Specjalizował się w malarstwie ściennym.Prace wykonywał w wielu technikach:fresk,sgraffito,a także płaskorzeźba i rzeźba ceramiczna,witraże,mozaiki ceramiczne i szklane.
Wybrane realizacje:
Wybrane realizacje:
- freski i mozaiki szklane w kościele św.Jakuba
- ceramiki ścienne w kościele w Chodczu koło Włocławka
- plafon ceramiczny w kaplicy w kościele św.Anny w Warszawie
- nawis nad sceną w Sali Kongresowej w PKiN w technice sgraffito
- freski i sgraffita na elewacjach kamienic na Starym Mieście w Warszawie i Poznaniu
- ceramiczne płaskorzeźby i witraże w kościele w Wykrocie koło Myszyńca
- freski w kościele św.Jana we Włocławku
- mozaika ceramiczna i witraże w kościele w Lubaniu koło Włocławka
- malowidła ścienne w kościele Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Warszawie przy pl.Narutowicza
Bolesław Stępniewski
Pseud.Bolek(ur.27 września 1913 w Łomnej,zm.14 lutego 1974 w Warszawie)działacz komunistyczny,polityk.Skończył szkołę podstawową w Nasielsku i podjął pracę w majątku rolnym w Jackowie k.Pułtuska.1935-1936 odbył służbę wojskową w 2 batalionie radiotechnicznym w Beniaminowie k.Zegrza,po czym został instruktorem w oddziale Związków Zawodowych Robotników Leśnych w Płońsku,potem w Sierpcu.Od 1935 do 1938 r.działacz KPP,w kwietniu 1939 r.aresztowany za udział w organizowaniu strajku i skazany
na 1,5 roku więzienia,na początku września 1939 r.wywieziony do Berezy Kartuskiej,skąd został uwolniony podczas zajęcia miasta przez Armię Czerwoną.1940-1941 był aktywistą organizacji Rewolucyjne Rady Robotniczo-Chłopskie"Młot i Sierp",przewodniczący"trójki"kierowniczej w powiecie pułtuskim.Od 1943 r.w PPR i GL,od 9 IV 1944 w Komitecie Powiatowym(KP)PPR w Pułtusku i dowódca powiatowy AL.Od czerwca 1944 r.w Komitecie PPR Okręgu Płockiego,później
wiceprzewodniczący konspiracyjnej Wojewódzkiej Rady Narodowej(WRN)na
Mazowszu.Organizował podziemne rady narodowe w Okręgu Płockim,od
lutego 1945 r.sekretarz KP PPR w Ostrowi Mazowieckiej,a od 1947 r.w Makowie Mazowieckim.W 1948 r.skończył półroczny kurs w Centralnej Szkole Partyjnej w Łodzi,później został sekretarzem powiatowym PPR w Sierpcu.Delegat na I Zjazd PZPR
w grudniu 1948 r.Od 1950 r.mieszkał i działał w Warszawie,gdzie pracował w
Przedsiębiorstwie Budowy Linii Kablowych,potem w WRN i Urzędzie
Obwodowym,w końcu w Przedsiębiorstwie Kolportażu"Ruch".W 1967 r.po
wylewie otrzymał rentę,pracował nadal społecznie w ZBoWiD.Był odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari.Został pochowany na wojskowych Powązkach.
Karol Semik(1913-1964)
Ur.26 września 1913 w Hermanicach,zm.7 maja 1964 w Cieszynie polski działacz spółdzielczy i związkowy na Śląsku Cieszyńskim(Zasłużony Działacz Ruchu Spółdzielczego),członek Robotniczego Stowarzyszenia Kulturalno-Oświatowego"Siła",żołnierz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.
Młodość
Syn Ferdynanda Semika i Marii z domu Matuszek.Uczęszczał do Katolickiej Szkoły Podstawowej w Ustroniu(obecnie PSP nr 1).Po ukończeniu nauki zawodu kupieckiego w 1932 r.Karol Semik rozpoczął pracę w Ogólnym Stowarzyszeniu Spółdzielni Spożywców w charakterze ekspedienta.W 1936 r.na 15-lecie działalności gospodarczej,wybudowano i oddano do użytku sklep w Goleszowie a nad nim mieszkanie dla pracownika.Tym pracownikiem był właśnie Karol Semik.Działał w Robotniczym Stowarzyszeniu Kulturalno-Oświatowym"Siła".Grał w piłkę nożną,występował jako jeden z grupy najlepszych graczy i przez szereg lat bronił na meczach barw ustrońskiej"Siły".W czasie okupacji przez pewien czas pracował w sklepie"Auffanggesellschaftu"w Goleszowie.
Służba wojskowa
Został przymusowo wcielony do Wehrmachtu.Pierwszy raz w niemieckiej armii zameldował się 24 lutego 1942,a ostatni raz 31 maja 1943.Jego żetonem rozpoznawczym był:1710- 2./l.A.E.A.28(tzn.Batterie leichte Artillerie-Ersatz-Abteilung 28)2 bateria 28 Zapasowego Batalionu Artylerii Lekkiej.7 kwietnia 1942 stacjonował we francuskim St.Avold koło Metz i przeszedł do 370 Dywizji Piechoty,gdzie pełnił funkcję Nachschubfűhrera.Od 10 kwietnia 1942 przynależał do 3 szwadronu 370 kolumny transportowej(3 Schwadron Fahrkolonne 370).Stacjonował w Reims(kwiecień/ maj 1942 r.)w czerwcu 1942 r.został odtransportowany na Wschód,przebywał nad rzeką Mius(lipiec 1942 r.)w Rostowie nad Donem(sierpień 1942 r.) i na Kaukazie(od września 1942 r.)27 listopada 1942 zachorował,12 grudnia 1942 trafił do lazaretu wojennego Kriegslazarett 1/607 w Stalino.22 grudnia 1942 trafił z punktu zbornego chorych Krankensammelstelle we Lwowie do lazaretu rezerwowego Reservelazarett w Bad Schandau koło Drezna.Przebywał tam do 9 lutego 1943,skąd jako zdolnego do funkcjonowania garnizonowego przydzielono go do szwadronu zdrowiejących 8 Zapasowego Batalionu Transportowego w Wadowicach.21 kwietnia 1943 został przeniesiony ze szwadronu marszowego 8 Zapasowego Batalionu Transportowego w Bielsku do 8 Rezerwowego Batalionu Artylerii Lekkiej w Chorzowie.30 maja 1943 odszedł do poczty polowej nr 30634 A przy sztabie 8 Rezerwowego Batalionu Artylerii.Od 31 maja 1943 należał do 2 baterii 8 Rezerwowego Batalionu Artylerii,utworzonej 1 października 1942 w Metz z 8 Zapasowego Batalionu Artylerii.Po jakimś czasie został przeniesiony do Auch,a następnie w rejon Nicei.Finalny stopień służbowy Karola Semika nie jest znany,ale według ostatniej wzmianki w zachowanych aktach z 22 grudnia 1942 był on starszym kierowcą(niem.Oberfahrer).Co jakiś czas przesyłał kartki lub listy z frontu.Zbiegł z armii niemieckiej i dostał się do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.Walczył na froncie zachodnim,m.in.we Francji,gdzie pozostał jeszcze kilkanaście miesięcy po zakończeniu wojny.
Lata powojenne
Po zakończeniu działań wojennych nieskutecznie próbował sprowadzić rodzinę na Zachód,pisał listy pod pseudonimem.Wrócił do kraju,tak jak inni przedwojenni pracownicy spółdzielni:Karol Łukosz,Korneliusz Madzia i Karol Kisza.Wrócił też do pracy w spółdzielni,najpierw w charakterze zaopatrzeniowca a następnie magazyniera.Z powodu przeszłości w Wehrmachcie i Armii Andersa nie mógł szybko awansować.Działał w Związku Zawodowym Pracowników Spółdzielczych,a przez jedną kadencję był przewodniczącym Rady Zakładowej.Poza tym,był głównym organizatorem wycieczek spółdzielców z regionu na mecze piłkarskie.W 1956 r.przeprowadził się z rodziną do mieszkania służbowego(do tzw.„Pustelnikówki”)przy ul.22 Lipca(ob.ul.Daszyńskiego)w Ustroniu.Po zlikwidowaniu w spółdzielniach działów transportowych i utworzeniu Spółdzielni Usług Transportowych,Karol Semik został w 1961 r.przeniesiony służbowo na kierownika filii w Ustroniu.Pracował w Domu Spółdzielczym przy ul.Partyzantów 1,oddanym uroczyście do użytku jeszcze przed wojną 28 czerwca 1931.Otrzymał odznakę Zasłużonego Działacza Ruchu Spółdzielczego.Przyjaźnił się m.in.z Robertem Grünkrautem i Franciszkiem Zawadą.
Śmierć
Z powodu słabej krzepliwości krwi dostał skierowanie na VII pawilon Szpitala Śląskiego w Cieszynie.Trafił tam 7 kwietnia 1964.Zmarł na białaczkę 7 maja 1964.Został pochowany na cmentarzu w Ustroniu,obok mogiły wielkiego społecznika tego miasta,pastora kościoła ewangelicko-augsburskiego Karola Kotschego.
Wywód genealogiczny
Młodość
Syn Ferdynanda Semika i Marii z domu Matuszek.Uczęszczał do Katolickiej Szkoły Podstawowej w Ustroniu(obecnie PSP nr 1).Po ukończeniu nauki zawodu kupieckiego w 1932 r.Karol Semik rozpoczął pracę w Ogólnym Stowarzyszeniu Spółdzielni Spożywców w charakterze ekspedienta.W 1936 r.na 15-lecie działalności gospodarczej,wybudowano i oddano do użytku sklep w Goleszowie a nad nim mieszkanie dla pracownika.Tym pracownikiem był właśnie Karol Semik.Działał w Robotniczym Stowarzyszeniu Kulturalno-Oświatowym"Siła".Grał w piłkę nożną,występował jako jeden z grupy najlepszych graczy i przez szereg lat bronił na meczach barw ustrońskiej"Siły".W czasie okupacji przez pewien czas pracował w sklepie"Auffanggesellschaftu"w Goleszowie.
Służba wojskowa
Został przymusowo wcielony do Wehrmachtu.Pierwszy raz w niemieckiej armii zameldował się 24 lutego 1942,a ostatni raz 31 maja 1943.Jego żetonem rozpoznawczym był:1710- 2./l.A.E.A.28(tzn.Batterie leichte Artillerie-Ersatz-Abteilung 28)2 bateria 28 Zapasowego Batalionu Artylerii Lekkiej.7 kwietnia 1942 stacjonował we francuskim St.Avold koło Metz i przeszedł do 370 Dywizji Piechoty,gdzie pełnił funkcję Nachschubfűhrera.Od 10 kwietnia 1942 przynależał do 3 szwadronu 370 kolumny transportowej(3 Schwadron Fahrkolonne 370).Stacjonował w Reims(kwiecień/ maj 1942 r.)w czerwcu 1942 r.został odtransportowany na Wschód,przebywał nad rzeką Mius(lipiec 1942 r.)w Rostowie nad Donem(sierpień 1942 r.) i na Kaukazie(od września 1942 r.)27 listopada 1942 zachorował,12 grudnia 1942 trafił do lazaretu wojennego Kriegslazarett 1/607 w Stalino.22 grudnia 1942 trafił z punktu zbornego chorych Krankensammelstelle we Lwowie do lazaretu rezerwowego Reservelazarett w Bad Schandau koło Drezna.Przebywał tam do 9 lutego 1943,skąd jako zdolnego do funkcjonowania garnizonowego przydzielono go do szwadronu zdrowiejących 8 Zapasowego Batalionu Transportowego w Wadowicach.21 kwietnia 1943 został przeniesiony ze szwadronu marszowego 8 Zapasowego Batalionu Transportowego w Bielsku do 8 Rezerwowego Batalionu Artylerii Lekkiej w Chorzowie.30 maja 1943 odszedł do poczty polowej nr 30634 A przy sztabie 8 Rezerwowego Batalionu Artylerii.Od 31 maja 1943 należał do 2 baterii 8 Rezerwowego Batalionu Artylerii,utworzonej 1 października 1942 w Metz z 8 Zapasowego Batalionu Artylerii.Po jakimś czasie został przeniesiony do Auch,a następnie w rejon Nicei.Finalny stopień służbowy Karola Semika nie jest znany,ale według ostatniej wzmianki w zachowanych aktach z 22 grudnia 1942 był on starszym kierowcą(niem.Oberfahrer).Co jakiś czas przesyłał kartki lub listy z frontu.Zbiegł z armii niemieckiej i dostał się do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.Walczył na froncie zachodnim,m.in.we Francji,gdzie pozostał jeszcze kilkanaście miesięcy po zakończeniu wojny.
Lata powojenne
Po zakończeniu działań wojennych nieskutecznie próbował sprowadzić rodzinę na Zachód,pisał listy pod pseudonimem.Wrócił do kraju,tak jak inni przedwojenni pracownicy spółdzielni:Karol Łukosz,Korneliusz Madzia i Karol Kisza.Wrócił też do pracy w spółdzielni,najpierw w charakterze zaopatrzeniowca a następnie magazyniera.Z powodu przeszłości w Wehrmachcie i Armii Andersa nie mógł szybko awansować.Działał w Związku Zawodowym Pracowników Spółdzielczych,a przez jedną kadencję był przewodniczącym Rady Zakładowej.Poza tym,był głównym organizatorem wycieczek spółdzielców z regionu na mecze piłkarskie.W 1956 r.przeprowadził się z rodziną do mieszkania służbowego(do tzw.„Pustelnikówki”)przy ul.22 Lipca(ob.ul.Daszyńskiego)w Ustroniu.Po zlikwidowaniu w spółdzielniach działów transportowych i utworzeniu Spółdzielni Usług Transportowych,Karol Semik został w 1961 r.przeniesiony służbowo na kierownika filii w Ustroniu.Pracował w Domu Spółdzielczym przy ul.Partyzantów 1,oddanym uroczyście do użytku jeszcze przed wojną 28 czerwca 1931.Otrzymał odznakę Zasłużonego Działacza Ruchu Spółdzielczego.Przyjaźnił się m.in.z Robertem Grünkrautem i Franciszkiem Zawadą.
Śmierć
Z powodu słabej krzepliwości krwi dostał skierowanie na VII pawilon Szpitala Śląskiego w Cieszynie.Trafił tam 7 kwietnia 1964.Zmarł na białaczkę 7 maja 1964.Został pochowany na cmentarzu w Ustroniu,obok mogiły wielkiego społecznika tego miasta,pastora kościoła ewangelicko-augsburskiego Karola Kotschego.
Wywód genealogiczny
| 4.Piotr Semik(ur.1859 r.) |
| 2.Ferdynand Semik(1884-1955) |
| 5.Alojzja Tomaszek(ur.1863 r.) |
| 1.Karol Semik(1913-1964) |
| 6.Paweł Józef Matuszek(ur.1858 r.) |
| 3.Maria Matuszek(1885-1964) |
| 7.Anna Herzyk(ur.1858 r.) |
Lida Skotnicówna
Ur.23 września 1913 w Zakopanem,zm.6 października 1929 w Tatrach polska taterniczka.Wspinała się głównie w towarzystwie Wiesława Stanisławskiego oraz Bronisława Czecha.Pierwsze duże przejścia zrobiła w 1926 r.między innymi pierwsze przejście północnej ściany Żabiego Konia.Szczególnie bogaty w osiągnięcia był dla niej rok 1929,dokonała wtedy między innymi:I przejścia południowej ściany Niebieskiej Turni,I przejścia zachodniej ściany Kościelca,I przejścia zachodniej ściany Małej Śnieżnej Turni,I wejścia południowo-zachodnią ścianą Kozich Czub.Często wspinała się wraz ze starszą siostrą Marzeną.Zginęły razem podczas próby przejścia południowej ściany Zamarłej Turni.Jest pochowana razem z siostrą Marzeną w Zakopanem na nowym cmentarzu przy ulicy Nowotarskiej.
Zbigniew Bieńkowski
Ur.31 sierpnia 1913 w Warszawie,zm.23 lutego 1994 tamże polski poeta,krytyk literacki,eseista,tłumacz.Brat Witolda Bieńkowskiego.
Biografia
Szkołę średnią(Gimnazjum XX Marianów na Bielanach pod Warszawą)ukończył w 1931 r.studiował w latach 1932–1939 prawo oraz romanistykę(Wydział Prawa i Wydział Humanistyczny)na Uniwersytecie Warszawskim;na paryskiej Sorbonie w latach 1938–1939.W 1938 r.wyjechał do Paryża na roczne stypendium Instytutu Francuskiego,gdzie zawarł znajomość m.in.z Janem Brzękowskim,a dzięki niemu z poetami francuskiej Awangardy(znaczący wpływ na twórczość poety wywarły przede wszystkim kontakty z Paulem Éluardem,Jules’em Supervielle’em).W 1939 r.wyjechał do Włoch,a stamtąd do ówczesnej Jugosławii,tam zastał go wybuch drugiej wojny światowej.W latach okupacji przebywał w Polsce.Był żołnierzem warszawskiej Armii Krajowej,uczestniczył w powstaniu warszawskim.Po wojnie pracował w redakcji„Rzeczpospolitej”,następnie w tygodniku„Odrodzenie” i miesięczniku„Twórczość”.W latach 1966–1972 był członkiem polskiego PEN Clubu.Mąż Gety Bieńkowskiej,z którą miał syna Andrzeja Bieńkowskiego,mąż Wiery Anisimow,tłumaczki,mąż poetki,Małgorzaty Hillar,z którą miał syna Dawida Bieńkowskiego.Później związał się z poetką Adrianą Szymańską nie mieli ślubu,gdyż Małgorzata Hillar nigdy nie zgodziła się na rozwód,a zmarła później niż Zbigniew Bieńkowski.Ze związku z Szymańską miał córkę Katarzynę Bieńkowską,tłumaczkę i poetkę.Autorzy,na których skupiał się jako tłumacz to:Charles Baudelaire,Victor Hugo,Michaił Lermontow,Saint-John Perse,Paul Éluard,Jules Supervielle.
Publikacje
Publikacje książkowe Zbigniewa Bieńkowskiego
I.Poezja
Biografia
Szkołę średnią(Gimnazjum XX Marianów na Bielanach pod Warszawą)ukończył w 1931 r.studiował w latach 1932–1939 prawo oraz romanistykę(Wydział Prawa i Wydział Humanistyczny)na Uniwersytecie Warszawskim;na paryskiej Sorbonie w latach 1938–1939.W 1938 r.wyjechał do Paryża na roczne stypendium Instytutu Francuskiego,gdzie zawarł znajomość m.in.z Janem Brzękowskim,a dzięki niemu z poetami francuskiej Awangardy(znaczący wpływ na twórczość poety wywarły przede wszystkim kontakty z Paulem Éluardem,Jules’em Supervielle’em).W 1939 r.wyjechał do Włoch,a stamtąd do ówczesnej Jugosławii,tam zastał go wybuch drugiej wojny światowej.W latach okupacji przebywał w Polsce.Był żołnierzem warszawskiej Armii Krajowej,uczestniczył w powstaniu warszawskim.Po wojnie pracował w redakcji„Rzeczpospolitej”,następnie w tygodniku„Odrodzenie” i miesięczniku„Twórczość”.W latach 1966–1972 był członkiem polskiego PEN Clubu.Mąż Gety Bieńkowskiej,z którą miał syna Andrzeja Bieńkowskiego,mąż Wiery Anisimow,tłumaczki,mąż poetki,Małgorzaty Hillar,z którą miał syna Dawida Bieńkowskiego.Później związał się z poetką Adrianą Szymańską nie mieli ślubu,gdyż Małgorzata Hillar nigdy nie zgodziła się na rozwód,a zmarła później niż Zbigniew Bieńkowski.Ze związku z Szymańską miał córkę Katarzynę Bieńkowską,tłumaczkę i poetkę.Autorzy,na których skupiał się jako tłumacz to:Charles Baudelaire,Victor Hugo,Michaił Lermontow,Saint-John Perse,Paul Éluard,Jules Supervielle.
Publikacje
Publikacje książkowe Zbigniewa Bieńkowskiego
I.Poezja
- Kryształy cienia.Warszawa 1938 r.[arkusz poetycki].
- Sprawa wyobraźni.Warszawa 1945 r.Wyd.2 rozsz.Warszawa 1960 r.
- Trzy poematy.Warszawa 1959 r.
- Liryki i poematy.Warszawa 1975 r.
- Poezje wybrane.Warszawa 1979 r.
- Poezje zebrane.Warszawa 1993 r.
- Piekła i Orfeusze:szkice z literatury zachodniej.Warszawa 1960 r.
- Modelunki.Szkice literackie.Warszawa 1966 r.
- Poezja i nie poezja.Warszawa 1967 r.
- Notatnik amerykański.Warszawa 1983 r.
- W skali wyobraźni.Szkice wybrane.Warszawa 1983 r.
- Ćwierć wieku intymności.Szkice o poezji i nie poezji.Warszawa 1993 r.
- Przeszłość przyszłości.Wrocław 1996 r.
- Paweł Sarna:Ćwiczenia w bezmyślności.O duchu,duszy i ciele w poezji Zbigniewa Bieńkowskiego,„Opcje”2006 r.nr 1(62);Tenże:Czytanie Bieńkowskiego.W:Nasz XX wiek.Style-Tematy-Postawy pisarskie.Red.A.Opacka,M.Kisiel.Katowice 2006 r.s.86-113
- Paweł Sarna:Przypisy do nicości.Poezja Zbigniewa Bieńkowskiego.Mikołów 2010 r.
- Literatura polska XX wieku.Przewodnik encyklopedyczny.Tom 1 wyd.PWN,Warszawa 2000 r.
Jan Ekier
Jan Stanisław Ekier(ur.29 sierpnia 1913 w Krakowie,zm.15 sierpnia 2014 w Warszawie)polski pianista,pedagog i kompozytor,profesor sztuk muzycznych.Wielokrotny juror Konkursów Chopinowskich w Warszawie.Wydawca dzieł Fryderyka Chopina.Kawaler Orderu Orła Białego.Pochowany 25 sierpnia 2014 na Powązkach.Jego pierwszą żoną była Danuta Szaflarska,z którą miał córkę Marię(ur.1943 r.)Z jego drugiego małżeństwa,z
nauczycielką fortepianu Marią Hanus(1923-2007),wywodzą się synowie
Stanisław(ur.1955 r.) i Jakub(ur.1961 r.)
Życiorys
Młodość i wykształcenie
Pochodził z rodziny o muzycznych tradycjach.Był synem Stanisława(1880–1930),kompozytora muzyki tanecznej i wodewilów,a jego siostra Halina(1915-1962)była znaną pianistką,docentem Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Krakowie.Naukę gry na fortepianie rozpoczął prywatnie u Olgi Stolfowej,jednej z najwybitniejszych pianistek w Krakowie.Od 1933 r.kształcił się dalej pod jej okiem w szkole muzycznej im.Władysława Żeleńskiego.Lekcje kompozycji pobierał u Bernardina Rizziego.W latach 1932–1934 odbył studia muzykologiczne na Uniwersytecie Jagiellońskim u Z.Jachimeckiego,a w latach 1934–1939 wyższe studia muzyczne w Konserwatorium Warszawskim(kier.fortepianu u prof.Zbigniewa Drzewieckiego i kier.kompozycji u prof.Kazimierza Sikorskiego).W latach 1940–1941 uczył się gry na organach u prof.Bronisława Rutkowskiego.
Kariera pianistyczna
Pierwsze koncerty zaczął dawać w wieku kilkunastu lat.Wielokrotnie grywał na cztery ręce ze swoją siostrą,Haliną.W 1937 roku został laureatem VIII nagrody na III Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im.Fryderyka Chopina w Warszawie.Po tym sukcesie występował w wielu polskich miastach i za granicą.Brał udział w koncertach Organizacji Ruchu Muzycznego,których celem było upowszechnienie muzyki na prowincji.W czasie okupacji grywał na koncertach konspiracyjnych i brał udział w spotkaniach patriotycznych.Podczas powstania warszawskiego dał ponad 30 występów.Po zakończeniu wojny wznowił karierę artystyczną.Występował w Europie,Ameryce Południowej i w Japonii.Wiele razy był solistą Orkiestry Filharmonii Narodowej w trakcie jej koncertów zagranicznych.Wykonywał głównie dzieła Chopina(m.in.oba koncerty fortepianowe),ale także utwory Bacha,Szymanowskiego i Prokofjewa.
Praca pedagogiczna
Działalność pedagogiczną podjął w 1933/34,ucząc solfeżu w Szkole Muzycznej im.W.Żeleńskiego w Krakowie.Po wojnie poświęcił się kształceniu pianistów.W 1946/47 uczył w Państwowej Średniej Szkole Muzycznej w Lublinie.Był jednym z założycieli Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Sopocie,pełniąc w pierwszych latach jej istnienia funkcję rektora(1947–1948).W roku 1953 uzyskał tytuł naukowy profesora sztuk muzycznych i został profesorem Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Warszawie,a w latach 1964–1972 i od 1974 r.kierownikiem katedry fortepianu.W latach 1962–1969 wykładał w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Krakowie.Wielokrotnie prowadził kursy mistrzowskie,m.in.w Annecy,Hamburgu,Bonn,Kolonii,Darmstadcie,Mannheimie i Tokio.Był członkiem Polskiej Akademii Umiejętności.Ponadto od 1960 r.wykładał na kursach mistrzowskich dla pianistów w Annecy,Hamburgu,Bonn,Kolonii,Darmstadcie,Mannheimie,Sao Paulo,Tokio i innych.Jego uczniami są m.in.Bronisława Kawalla,Piotr Paleczny,Alicja Paleta-Bugaj,Yuko Kawai.W 1995 r.otrzymał doktorat honorowy Akademii Muzycznej im.Fryderyka Chopina.W 2000 roku przeszedł na emeryturę.Zmarł 15 sierpnia 2014 r.
Działalność edytorska
Działalność edytorską Ekier rozpoczął po wojnie jako członek zespołu redakcyjnego«Biblioteki Pedagogicznej»PWM(wespół z Z.Drzewieckim,J.Hoffmanem,S.Szpinalskim,H.Sztompką i B.Woytowiczem).Następnie opublikował własne opracowania utworów J.S.Bacha(Inwencje,Suity francuskie,Suity angielskie,Koncert włoski,Chromatyczna fantazja i fuga).Od 1959 roku pełnił funkcję redaktora naczelnego Wydania Narodowego Dzieł Fryderyka Chopina,którego celem jest publikacja wszystkich kompozycji Chopina w ich oryginalnym kształcie.Za swą pracę w wydawnictwie otrzymał m.in.Nagrodę Chopinowską(1998 r.) i nagrodę specjalną Ministra Kultury(2004 r.)Współpracował także z Universal Edition przy redakcji dzieł(Impromptus 1977 r.Scherzi 1979 r.Nocturnes Fryderyka Chopina w serii«Wiener Urtext Edition»1980 r.)Tematyce chopinowskiej poświęcił szereg publikacji.
Przynależność do organizacji
W latach 1945–1946 był członkiem prezydium,1946–1947 sekretarzem zarządu głównego Związku Kompozytorów Polskich;należał do członków założycieli reaktywowanego Związku Zawodowego Muzyków RP(1945-1946 sekretarz zarządu głównego)oraz SPAM;w latach 1955–1961 i 1972–1976 był członkiem zarządu i rady naukowej TIFC.
Juror konkursów muzycznych
Był jurorem kolejnych dziesięciu(w 1949,1955,1960,1965,1970,1975,1980,1985,1990 i 1995 roku)Konkursów Chopinowskich,w tym trzykrotnie przewodniczącym jury(w latach 1985,1990 i 1995).W trakcie Konkursów w 2000,2005 i 2010 roku pełnił funkcję honorowego przewodniczącego.Był też jurorem międzynarodowych konkursów w Budapeszcie(1956 r.)Lipsku(1964 r.)Paryżu(1967 r.)Terni(1971,1973 r.)Pradze(1973 r.)Bolzano(1975,1977 r.)Genewie(1975,1986 r.)Seregano(1977 r.)Monzy(1980 r.)Monachium(1977 r.)Tel Awiwie(1980 r.)Tokio(1983 r.)Wiedniu(1985 r.)Hamburgu(1987 r.) i Fort Worth(1989 r.)
Odznaczenia i wyróżnienia
Państwowe
Życiorys
Młodość i wykształcenie
Pochodził z rodziny o muzycznych tradycjach.Był synem Stanisława(1880–1930),kompozytora muzyki tanecznej i wodewilów,a jego siostra Halina(1915-1962)była znaną pianistką,docentem Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Krakowie.Naukę gry na fortepianie rozpoczął prywatnie u Olgi Stolfowej,jednej z najwybitniejszych pianistek w Krakowie.Od 1933 r.kształcił się dalej pod jej okiem w szkole muzycznej im.Władysława Żeleńskiego.Lekcje kompozycji pobierał u Bernardina Rizziego.W latach 1932–1934 odbył studia muzykologiczne na Uniwersytecie Jagiellońskim u Z.Jachimeckiego,a w latach 1934–1939 wyższe studia muzyczne w Konserwatorium Warszawskim(kier.fortepianu u prof.Zbigniewa Drzewieckiego i kier.kompozycji u prof.Kazimierza Sikorskiego).W latach 1940–1941 uczył się gry na organach u prof.Bronisława Rutkowskiego.
Kariera pianistyczna
Pierwsze koncerty zaczął dawać w wieku kilkunastu lat.Wielokrotnie grywał na cztery ręce ze swoją siostrą,Haliną.W 1937 roku został laureatem VIII nagrody na III Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im.Fryderyka Chopina w Warszawie.Po tym sukcesie występował w wielu polskich miastach i za granicą.Brał udział w koncertach Organizacji Ruchu Muzycznego,których celem było upowszechnienie muzyki na prowincji.W czasie okupacji grywał na koncertach konspiracyjnych i brał udział w spotkaniach patriotycznych.Podczas powstania warszawskiego dał ponad 30 występów.Po zakończeniu wojny wznowił karierę artystyczną.Występował w Europie,Ameryce Południowej i w Japonii.Wiele razy był solistą Orkiestry Filharmonii Narodowej w trakcie jej koncertów zagranicznych.Wykonywał głównie dzieła Chopina(m.in.oba koncerty fortepianowe),ale także utwory Bacha,Szymanowskiego i Prokofjewa.
Praca pedagogiczna
Działalność pedagogiczną podjął w 1933/34,ucząc solfeżu w Szkole Muzycznej im.W.Żeleńskiego w Krakowie.Po wojnie poświęcił się kształceniu pianistów.W 1946/47 uczył w Państwowej Średniej Szkole Muzycznej w Lublinie.Był jednym z założycieli Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Sopocie,pełniąc w pierwszych latach jej istnienia funkcję rektora(1947–1948).W roku 1953 uzyskał tytuł naukowy profesora sztuk muzycznych i został profesorem Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Warszawie,a w latach 1964–1972 i od 1974 r.kierownikiem katedry fortepianu.W latach 1962–1969 wykładał w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Krakowie.Wielokrotnie prowadził kursy mistrzowskie,m.in.w Annecy,Hamburgu,Bonn,Kolonii,Darmstadcie,Mannheimie i Tokio.Był członkiem Polskiej Akademii Umiejętności.Ponadto od 1960 r.wykładał na kursach mistrzowskich dla pianistów w Annecy,Hamburgu,Bonn,Kolonii,Darmstadcie,Mannheimie,Sao Paulo,Tokio i innych.Jego uczniami są m.in.Bronisława Kawalla,Piotr Paleczny,Alicja Paleta-Bugaj,Yuko Kawai.W 1995 r.otrzymał doktorat honorowy Akademii Muzycznej im.Fryderyka Chopina.W 2000 roku przeszedł na emeryturę.Zmarł 15 sierpnia 2014 r.
Działalność edytorska
Działalność edytorską Ekier rozpoczął po wojnie jako członek zespołu redakcyjnego«Biblioteki Pedagogicznej»PWM(wespół z Z.Drzewieckim,J.Hoffmanem,S.Szpinalskim,H.Sztompką i B.Woytowiczem).Następnie opublikował własne opracowania utworów J.S.Bacha(Inwencje,Suity francuskie,Suity angielskie,Koncert włoski,Chromatyczna fantazja i fuga).Od 1959 roku pełnił funkcję redaktora naczelnego Wydania Narodowego Dzieł Fryderyka Chopina,którego celem jest publikacja wszystkich kompozycji Chopina w ich oryginalnym kształcie.Za swą pracę w wydawnictwie otrzymał m.in.Nagrodę Chopinowską(1998 r.) i nagrodę specjalną Ministra Kultury(2004 r.)Współpracował także z Universal Edition przy redakcji dzieł(Impromptus 1977 r.Scherzi 1979 r.Nocturnes Fryderyka Chopina w serii«Wiener Urtext Edition»1980 r.)Tematyce chopinowskiej poświęcił szereg publikacji.
Przynależność do organizacji
W latach 1945–1946 był członkiem prezydium,1946–1947 sekretarzem zarządu głównego Związku Kompozytorów Polskich;należał do członków założycieli reaktywowanego Związku Zawodowego Muzyków RP(1945-1946 sekretarz zarządu głównego)oraz SPAM;w latach 1955–1961 i 1972–1976 był członkiem zarządu i rady naukowej TIFC.
Juror konkursów muzycznych
Był jurorem kolejnych dziesięciu(w 1949,1955,1960,1965,1970,1975,1980,1985,1990 i 1995 roku)Konkursów Chopinowskich,w tym trzykrotnie przewodniczącym jury(w latach 1985,1990 i 1995).W trakcie Konkursów w 2000,2005 i 2010 roku pełnił funkcję honorowego przewodniczącego.Był też jurorem międzynarodowych konkursów w Budapeszcie(1956 r.)Lipsku(1964 r.)Paryżu(1967 r.)Terni(1971,1973 r.)Pradze(1973 r.)Bolzano(1975,1977 r.)Genewie(1975,1986 r.)Seregano(1977 r.)Monzy(1980 r.)Monachium(1977 r.)Tel Awiwie(1980 r.)Tokio(1983 r.)Wiedniu(1985 r.)Hamburgu(1987 r.) i Fort Worth(1989 r.)
Odznaczenia i wyróżnienia
Państwowe
- W 1950 r.otrzymał Nagrodę Państwową I stopnia(zbiorowa)za przygotowanie ekipy Polski do IV Konkursu Chopinowskiego
- W 1952 r.Prezydent RP Bolesław Bierut nadał mu Złoty Krzyż Zasługi
- W 1955 r.został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski i Medalem 10-lecia Polski Ludowej
- W 1960 roku został odznaczony Orderem Sztandaru Pracy II klasy
- W 1964 i 1974 r.otrzymał Nagrody I stopnia Ministra Kultury i Sztuki
- 17 kwietnia 2000 Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski odznaczył go Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
- W 2004 r.otrzymał nagrodę specjalną Ministra Kultury RP
- 21 października 2010 Prezydent RP Bronisław Komorowski odznaczył go Orderem Orła Białego
- Doktor honoris causa Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie
- W 1998 r.otrzymał Nagrodę Chopinowską przyznawaną przez Międzynarodową Fundację im.Fryderyka Chopina
- W 2013 roku otrzymał Koryfeusza Muzyki Polskiej w kategorii Nagroda Honorowa
- Dwa preludia na fortepian(1932 r.)
- Humoreska na fortepian(1933 r.)
- Straszak balet dziecięcy(1933 r.)
- Śmierć fauna obrazek sceniczny(1933 r.)
- Dwa mazurki na fortepian(1933 r.)
- Kołysanka na fortepian(1933 r.)odznaczony
- Tempo dnia balet(1934 r.)
- Toccata na fortepian(1935 r.)
- Mazurek na fortepian(1935 r.)
- Suita góralska(wersja I)na orkiestrę kameralną(1935 r.)
- Krakowiak na fortepian(1936 r.)
- Suita góralska(wersja II)na orkiestrę symfoniczną(1937 r.)
- Wariacje i fuga na kwartet smyczkowy(1937 r.)
- Taniec góralski na fortepian(1938 r.)
- Kolorowe melodie na fortepian(1949 r.)
- Koncert fortepianowy(1949 r.)
- Kolorowe melodie na chór mieszany i orkiestrę symfoniczną(1951 r.)
- 1936 r.J.Ekier,Moje najgłębsze wzruszenie muzyczne,„Muzyka”1936 r.z.1/6
- 1947 r.J.Ekier,Jeszcze o Festiwalu w Pradze,„Ruch Muzyczny”1947 r.nr 17
- 1948 r.J.Ekier,Nowa pozycja,„Ruch Muzyczny”1948 r.nr 11.J.Ekier,Wiosna w Pradze,„Ruch Muzyczny”1948 r.nr 13/14
- 1949 r.J.Ekier,Czym jest dla mnie Chopin?„Ruch Muzyczny”1949 r.nr 5/6
- 1950 r.J.Ekier,W dwóchsetną rocznicę śmierci Jana Sebastiana Bacha,„Muzyka”1950 r.nr 2
- 1952 r.J.Ekier,Zagadnienie opracowań akompaniamentów orkiestrowych koncertów fortepianowych Fryderyka Chopina,„Muzyka”1952 r.nr 3/4
- 1954 r.J.Ekier,J.S.Bacha Inwencje dwugłosowe w wydaniu PWM,„Muzyka”1954 r.nr 3/4
- 1960 r.J.Ekier,Le probleme d’authenticité de six oeuvres de Chopin,„The Book of the First International Musicological Congress devoted to the works of.F.Chopin:16-22.02.1960”.J.Ekier,Nationalupplagen av Chopins verk.„Musikrevy”1960 r.nr 6 J.Ekier,Chopin Wydanie Narodowe.Prospekt,Kraków 1960 r.
- 1964 r.J.Ekier,O Wydaniu Narodowym Dzieł Fryderyka Chopina,„Polska”1964 r.nr 10
- 1966 r.J.Ekier,Chopin jako pedagog,Zeszyty Naukowe PWSM w Warszawie 1966 r.nr 1
- 1968 r.J.Ekier,The National Edition of the Works of Frédéric Chopin.Fr.Chopins werke Nationalausgabe,„Polnische Musik”1968 r.nr 1
- 1969 r.W.Waliszewska,M.Münz,J.Ekier,Niezwykła nauczycielka muzyki.O Oldze Stolfowej,„Ruch Muzyczny”1969 r.nr 19
- 1970 r.Fryderyk Chopin.Ballady Komentarze źródłowe.Opracował Jan Ekier,Kraków 1970 r.
- 1972 r.Jan Ekier odpowiada na pytania Ruchu Muzycznego,„Ruch Muzyczny”1972 r.nr 17
- 1974 r.J.Ekier,Chopin jako pedagog,„Ruch Muzyczny”1974 r.nr 10 i 11.J.Ekier,Przed IX Konkursem Chopinowskim,„Trybuna Ludu”1974 r.nr 41.J.Ekier,Opinia,„Ruch Muzyczny”1974 r.nr 15.J.Ekier,The purpose,scope and character of the national edition,„Polish Music”1974 r.nr 3.J.Ekier,Wstęp do Wydania Narodowego Dzieł Fryderyka Chopina.Cz.I Zagadnienia edytorskie,Kraków 1974 r.
- 1978 r.J.Ekier,Das Impromptu cis-moll(op.66)von Frédéric Chopin,„Neue Zesischrift für Musik”1978 r.nr 3
- 1980 r.J.Ekier,Grać Chopina,„Kultura”1980 r.nr 8 i nr 9
- 1983 r.J.Ekier,Problemes d’intrerptrétation des oeuvres de Chopin,„Polish Art Studies”1983 r.vol.4
- 1985 r.J.Ekier,Fair play,„Radar”1985 r.nr 40.J.Ekier,Nie zgubić muzyki.Przed XI Konkursem Chopinowskim,„Rzeczpospolita”1985 r.nr 75
- 1986 r.J.Ekier,Jak grał Chopin?„Rocznik Chopinowski”1986 r.nr 20.J.Ekier,Zagadnienia pianistyki związane z wyższą warszawską Uczelnią Muzyczną.Materiały z sesji naukowej w 175-lecie Akademii Muzycznej im.F.Chopina w Warszawie.Zeszyt Naukowy AMFC 1986 r.nr 20.J.Ekier,Szturmówka,w:Opowieść o piosence.Wspomnienia o piosence z czasów wojny,Warszawa 1986 r.
- 1988 r.J.Ekier,Ostateczny tekst czy ostateczne teksty Chopina?Zagadnienie wariantów,„Rocznik Chopinowski”1988 r.nr 20
- J.Ekier,Historia i teoria interpretacji pianistycznej dzieł Chopina.Dyskusja okrągłego stołu,„Rocznik Chopinowski”1988 r.nr 20
- 1994 r.J.Ekier,Frederick Chopin:how did he play?„Chopin Studies”1994 r.nr 4.J.Ekier,The final texst of Chopin?The problem of variants,„Chopin Studies”1994 r.nr 4
- 1996 r.J.Ekier,Julian Fontana jako wydawca'Oeuvres posthumes'Chopina: z zagadnień wydawania utworów pośmiertnych Fryderyka Chopina,„Rocznik Chopinowski”1996/97 nr 22/23
- 1999 r.J.Ekier,Koncepcja edytorska'Wydania Narodowego Dzieł Fryderyka Chopina',w:Dzieło Chopina jako źródło inspiracji wykonawczych,1999 r.
- 2003 r.J.Ekier,The reconstruction of the works of Chopin,w:Chopin’s work.His inspirations and creative process in the light of the sources,2003 r.
- 2005 r.J.Ekier,Four communiqués on the work of the National Edition,w:Chopin in Performance:History,Theory,Practice,Warsaw 2005 r.
- 2006 r.J.Ekier,Adolf Gutmann:the Second„Great”Copyist of Chopin’s Works,w:Chopin in Paris.The 1830s,Warsaw 2006 r.
- 2012 r.Wstęp do Wydania Narodowego Dzieł Fryderyka Chopina.Cz.II.Zagadnienia wykonawcze.Współpraca Paweł Kamiński,Warszawa 2012 r.
- 2013 r.Jan Ekier,Słowo wstępne,w:Ewa Sławińska-Dahlig,Adolphe Gutmann.Ulubiony uczeń Chopina,Warszawa 2013 r.
Subskrybuj:
Posty (Atom)