Bogusław Bobrański

Ur.10 maja 1904 r.w Nowym Sączu,zm.28 czerwca 1991 we Wrocławiu polski profesor doktor habilitowany chemii organicznej oraz farmacji.Rektor Akademii Medycznej we Wrocławiu w latach 1957–1962 przez dwie kadencje.
Życiorys
Absolwent Wydziału Chemicznego Politechniki Lwowskiej.Dyplom inżyniera odebrał w 1926 r.ale już rok wcześniej pracował w Katedrze Chemii Organicznej swojej uczelni pod kierunkiem prof.Edwarda Suchardy.Stopień doktora uzyskał w 1929 r.a habilitację w 1932 r.Wtedy też został kierownikiem Zakładu Chemii Organicznej i Farmaceutycznej na Oddziale Farmacji Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie.Podczas wojny,krótko pracował jako profesor w Państwowym Instytucie Medycznym we Lwowie,kierując Zakładem Chemii Farmaceutycznej.Po przymusowym wysiedleniu ze Lwowa w 1946 r.znalazł się we Wrocławiu.Pracował na Oddziale Farmaceutycznym przy Wydziale Lekarskim miejscowej Politechniki i Uniwersytetu.Został kierownikiem Katedry Chemii Organicznej i Farmaceutycznej wrocławskiej Akademii Medycznej.W 1956 r.został mianowany profesorem zwyczajnym.Prowadził szerokie badania nad związkami organicznymi,szczególnie nad lekami psychotropowymi.W 1956 roku zsyntetyzował związek barbiturowy proksybarbal,który po pozytywnych próbach klinicznych znalazł zastosowanie w lecznictwie polskim pod nazwą handlową leku Ipronal,oraz na Węgrzech jako Vasalgin.Współpracował z przemysłem chemicznym i farmaceutycznym.Napisał 150 prac eksperymentalnych w kraju i za granicą oraz podręczników akademickich.Promotor szesnastu prac doktorskich.Pięciu z doktorantów prof.Bobrańskiego zostało później profesorami.
Kariera

• 1950 r.dziekan Wydziału Farmaceutycznego Akademii Medycznej
• 1955 r.organizacja Zakładu Syntezy Organicznej w Instytucie Immunologii i Terapii Doświadczalnej im.L.Hirszfelda we Wrocławiu
• 1956 r.profesor zwyczajny Akademii Medycznej
• 1957-1962:Pełnił funkcję rektora przez dwie kadencje
• 1960 r.członek korespondent PAN
• 1970 r.członek rzeczywisty PAN

Członkostwo

• Do 1968 r.przewodniczący Komitetu Nauk Farmaceutycznych PAN
• Do 1969 r.wiceprzewodniczący Komitetu Terapii Doświadczalnej PAN
• członek Rady Naukowej Instytutu i Terapii Doświadczalnej PAN we Wrocławiu
• Wielokrotny członek Rady Naukowej przy Ministrze Zdrowia.Rady Naukowej Instytutu Leków,Komisji Leków
• Wrocławskie Towarzystwo Naukowe
• Polskie Towarzystwo Chemiczne
• Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne
• honorowo Società Italiana di Scienze Farmaceutiche

Pomimo żelaznej kurtyny,często wyjeżdżał na zjazdy naukowe do USA,Szwajcarii,Danii,Austrii,Holandii.Zapraszany na wykłady w Marsylii,Montpellier,Tuluzie,Lyonie,Paryżu,Bordeaux oraz na uniwersytetach w Szwecji i we Włoszech.
Wybrane publikacje

• Analiza ilościowa związków organicznych(PWN,1956 r.)
• Chemia organiczna(Wydawnictwo Naukowe PWN,1992 r.)ISBN 83-01-10480-5

Ordery i wyróżnienia

• Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
• Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski(1954 r.)
• doktor honoris causa Akademii Medycznej we Wrocławiu

Jan Sztaudynger

Jan Izydor Sztaudynger(ur.28 kwietnia 1904 w Krakowie,zm.12 września 1970 tamże)polski poeta,satyryk,teoretyk lalkarstwa,tłumacz.Pseudonimy:Dr J.Szt.J.S.J.Szt.Jan Kokowski;Jan Korab;Jan Szt.JANSZT;Józef Czosnowski;JSZT.Szt.Świerszcz.
Życiorys
Uczęszczał do Wzorcowej Szkoły Ćwiczeń przy Seminarium nauczycielskim w Krakowie.Po wybuchu pierwszej wojny światowej ewakuował się wraz z rodzicami do Brna na Morawach,gdzie kontynuował naukę na Prywatnych Polskich Kursach Gimnazjalnych.W roku 1915 podjął naukę w II Gimnazjum im.Króla Jana Sobieskiego w Krakowie.Po ukończeniu gimnazjum i zdaniu matury poeta podjął jednocześnie studia polonistyczne i germanistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim.W 1923 roku ukończył roczne Studia Pedagogiczne,a rok później uzyskał tytuł doktora filozofii na podstawie prac:Stosunek Garczyńskiego do religii oraz Wpływ Goethego na Garczyńskiego.Po ukończeniu studiów Sztaudynger objął posadę nauczyciela języka polskiego w gimnazjum im.Władysława Jagiełły w Dębicy,a po odbyciu służby wojskowej w Szkole Podchorążych Piechoty w Zaleszczykach przeniósł się do Bydgoszczy,gdzie wykładał przez pół roku w Męskim Seminarium Nauczycielskim.W 1930 roku przeprowadził się do Poznania,gdzie przez cztery lata wykładał w Seminarium Nauczycielskim im.Ewarysta Estkowskiego.Ożenił się z Zofią Jankowską,a w roku 1933 urodziła mu się córka Anna.W roku 1934 zatrudnił się jako wykładowca w Państwowej Szkole Wydziałowej.Po wybuchu wojny Sztaudynger został aresztowany przez Niemców,osadzony w obozie przejściowym i przesiedlony do wsi Malice w Sandomierskim.W Opatowie brał udział w tajnym nauczaniu w miejscowym gimnazjum.W roku 1944 dotarł do Lublina i przy PKWN objął stanowisko w Resorcie Kultury i Sztuki.Po wojnie osiedlił się w Łodzi.Objął na krótko posadę kierownika literackiego Teatru Lalek„Biedronka”Robotniczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci,a do marca 1950 r.pracował jako referent literatury w Wydziale Kultury i Sztuki Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi.W roku 1946 urodził się syn Jacek i od tego roku poeta współpracował z Centralnym Instytutem Kultury.W latach 1947–1950 mieszkał również w Szklarskiej Porębie.W roku 1955 wyprowadził się z Łodzi do Zakopanego.W ostatnich latach życia Jan Sztaudynger zmagał się z ciężką chorobą.Dwudziestokrotnie leżał w szpitalach m.in.w Krakowie,Łodzi i Warszawie.Zmarł w Klinice Hematologicznej J.Aleksandrowicza w Krakowie 12 września 1970 roku.Pochowano go na cmentarzu Salwatorskim trzy dni później.
Życie prywatne
Mąż Zofii Jankowskiej,ojciec Anny Sztaudynger-Kaliszewicz,doktor socjologii oraz propagatorki jego twórczości oraz Jana Jacka Sztaudyngera,profesora zwyczajnego Katedry Ekonometrii na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym Uniwersytetu Łódzkiego.Syn Izydora Jana Józefa i Anny z Kokowskich.
Twórczość
W literaturze przedmiotu obecne są trzy daty debiutu literackiego:1923,1924,1925 r.Jako eseista debiutował w roku 1923 artykułem opublikowanym w praskim czasopiśmie Divadelni Listy.Podczas studiów należał do grupy literackiej„Helion”,a w maju 1923 roku zorganizował w sali Kopernika w Collegium Novum pierwszy własny wieczór poetycki.W 1925 roku ukazał się w nakładem poznańskiej Księgarni Świętego Wojciecha debiutancki tomik poezji"Dom mój",do którego napisał wstęp Karol Hubert Rostworowski.W 1930 roku został członkiem Związku Zawodowego Literatów Polskich.Publikował artykuły,recenzje,wiersze m.in.w„Kurierze Literacko-Naukowym”,„Dzienniku Poznańskim Czasie”,„Tęczy”,„Dwutygodniku Literackim”.Działał również w kabarecie„Klub Szyderców”,kierowanym przez Artura Marię Swinarskiego.W latach 1930–1935 wydał dwa wiersze okolicznościowe,wydrukowane w niewielkich nakładach:"Ballada o Stanisławie Wysockiej"oraz"Kasprowicz",napisany specjalnie dla uczestników uroczystości otwarcia Działu Kasprowiczowskiego Muzeum Miejskiego w Poznaniu oraz pięć tomików wierszy.Po zamieszkaniu w Szklarskiej Porębie w 1947 roku uczestniczył w życiu literackim Jeleniej Góry i okolic.Udzielał się w organizowanych przez Klub Literacki(potem Związek Zawodowy Literatów Polskich,Oddział Dolnośląski)odczytach,które służyły stopniowemu przywracaniu życia kulturalnego na Ziemiach Zachodnich.Obecny był również na Pierwszym Zjeździe Polskich Pisarzy Ziemi Sudeckiej,który odbył się w dniach 8–11 maja 1947 roku.Podczas pobytu w Szklarskiej Porębie Sztaudynger napisał szereg wierszy,które drukiem ukazały się w tomie Puch ostu(1958 r.)W roku 1946 wydał tomik wierszy:"Strofy wrocławskie".W roku 1954 ukazał się tomik fraszek Piórka.W latach 1961-1968 ukazały się w wydawnictwie Nasza Księgarnia cztery tomiki wierszy dla dzieci.Twórczość literacka Jana Sztaudyngera była wyrazem afirmacyjnej postawy wobec życia.Inspiracje czerpał z obserwacji świata przyrody,dzieł sztuki,poznawaniu legend miasta.Znany przede wszystkim z publikacji fraszek i uznawany za„odnowiciela tego gatunku”.
W pewnym opracowaniu czytamy:
Sztaudynger chciał wyprostować nieco wykoślawione pojęcie fraszki i przywrócić jej znaczenie poetyckie.
Teatr lalkowy
W latach 1935–1937 prowadził prace badawcze dotyczące tradycji i organizacji teatrów lalkowych i związku z tym podróżował po Europie.Wyniki studiów zamieścił w pionierskiej pracy Marionetki.W 1937 roku Sztaudynger objął posadę instruktora do spraw teatru lalek w Oddziale Oświaty Pozaszkolnej Kuratorium Okręgowego w Poznaniu,a w Warszawie został członkiem Komisji Teatru Kukiełek przy Instytucie Teatrów Ludowych.Jednocześnie na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Poznańskiego prowadził wykłady dotyczące wpływu teatru lalek na literaturę polską.Od 1938 roku był redaktorem działu kukiełek w miesięczniku„Teatr Ludowy”a w latach 1938–1939 redagował pismo„Bal u lal.Miesięcznik Marionetkowy”.Po drugiej wojnie światowej Sztaudynger redagował w latach 1950–1953 kwartalnik Teatr Lalek.W roku 1961 opublikował szkice Od szopki do teatru lalek(1961 r.)a w czasopiśmie„Teatr”prowadził dział Teatru Lalek.Międzynarodowe Stowarzyszenie Teatrów Lalek UNIMA nadało mu tytuł honorowego członka.
Utwory
Uwzględniono również wydania pośmiertne:

• Dom mój,Poznań 1925 r.
• Ballady poznańskie,Poznań 1930 r.
• Ludzie,Poznań 1931 r.
• Rzeź na Parnasie,Poznań 1931 r.
• U źródeł Polski,(Impresje regionalne),Poznań 1933 r.
• Kantyczki śnieżne,Poznań 1935 r.
• Marionetki,Lwów 1938 r.
• Strofy wrocławskie,Poznań 1947 r.
• Piórka,Warszawa 1954 r.
• Krakowskie piórka,(I wyd.Kraków 1956 r.II wyd.Kraków 1958 r.III wyd.Kraków 1959 r.)
• Nowe piórka,Warszawa 1956 r.
• Stare i nowe piórka.Wybór,Warszawa 1957 r.(według Natansona tytuł brzmi:Nowe i stare piórka)
• Puch ostu,Łódź 1958 r.
• Krople liryczne,Warszawa 1959 r.
• Raptularz zakochanych,(I wyd.Warszawa 1960 r.II wyd.Warszawa 1986 r.III wyd.Warszawa 1994 r.)
• Łatki na szachownicy,Łódź 1961 r.
• Piórka z gór,Kraków 1961 r.
• Muchomory,Warszawa 1961 r.
• Ballady i fraszki,Katowice 1963 r.
• Kasztanki,Warszawa 1964 r.
• Wiórki,Katowice 1966 r.
• Narodziny obłoczka,Warszawa 1965 r.
• Zwrotki dla Dorotki,Warszawa 1968 r.
• Śmiesznoty,Katowice 1968 r.
• Supełki.Wybór fraszek i wstęp:W Natanson,Katowice 1970 r.
• Dróżką przed siebie,Warszawa 1973 r.
• Jak zwykle wszystko winą jest Amora,Kraków 1973 r.
• Chwalipięta czyli rozmowy z Tatą.Styczeń–wrzesień 1970 r.(współautor:Anna Sztaudynger-Kaliszewicz;Wstęp:Tadeusz Chruścielewski),Łódź 1973 r.
• Szczęście z datą wczorajszą,Kraków 1974 r.
• Poezje wybrane.Wybór i wstęp:W Natanson,Warszawa 1974 r.
• Piórka znalezione.Posłowie:A.Sztaudynger-Kaliszewiczowa.Kraków 1975 r.
• Bajki,Warszawa 1978 r.
• Moja wnuczka.Wiersze wybrała i przygotowała do druku A.Sztaudynger-Kaliszewiczowa.Kraków 1981 r.
• Szumowiny,Warszawa 1983 r.(wyd.II 1984 r.)
• Nie tylko„Piórka”.Fraszki,wiersze,bajki.Wyboru dokonała A.Sztaudynger-Kaliszewicz.Wstęp:J.Poradecki.Łódź 1986 r.
• Półsłówka.Wybór i wstęp:A.Sztaudynger-Kaliszewicz.Białystok 1986 r.
• Fraszki.Wybór:E.Brzoza,Warszawa 1999 r.
• Fraszki dla zakochanych.Wybór:J.J.Sztaudynger,J.Handzlik,K.Szeliga-Juchnik,Bielsko-Biała 2000 r.
• Kukuryku:wiersze dla dzieci,Kraków 2004 r.ISBN 83-89310-61-9
• Entliczki pentliczki czyli Zwrotki dla Dorotki,Kraków 2004 r.ISBN 83-7437-011-4
• Piórka dla dzieci,Kraków 2004 r.ISBN 83-7437-036-X
• Puch ostu:fraszki o życiu i miłości.Wybór Anna Sztaudynger-Kaliszewicz,Dorota Sztaudynger-Zaczek,Kraków 2004 r.ISBN 83-08-03566-3

Nagrody

• Nagroda literacka Związku Zawodowego Literatów Polskich w Poznaniu(1936 r.)
• Nagroda miesięcznika Odra(1947 r.)

Feliks Burdecki

Feliks Stefan Burdecki(ur.17 kwietnia 1904 w Toruniu,zm.14 września 1991 w Republice Południowej Afryki)polski pisarz science fiction,popularyzator nauki,redaktor i publicysta.Ukończył studia matematyczno-przyrodnicze na Uniwersytecie Poznańskim,studiował także w Strasburgu.Doktorat obronił w 1927 r.na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej,następnie został profesorem Uniwersytetu Poznańskiego.Był członkiem towarzystw naukowych polskich i zagranicznych.W czasie okupacji został kolaborantem,współpracującym z polskojęzycznymi czasopismami Przełom,Ster,Wiadomości Polskie(współpraca:Jan Emil Skiwski wydawca tygodnika Przełom).Nawoływał do wspólnej z nazistami walki przeciwko bolszewizmowi.Skazany po wojnie zaocznie na karę dożywotniego więzienia,w latach 1945-1950 mieszkał w Szwajcarii,a w 1950 r.wyjechał do Afryki.Mieszkał najpierw w Cesarstwie Etiopii,a od 1952 r.w Związku Południowej Afryki(obecnie RPA),gdzie pracował w Biurze Meteorologicznym w Pretorii.
Twórczość
Dorobek pisarski Burdeckiego obejmuje prace popularnonaukowe o najnowszych osiągnięciach nauki i techniki,powieść i opowiadania science fiction oraz publicystykę.Dzięki gruntownemu wykształceniu autora w dziedzinie nauk przyrodniczych,jego utwory science fiction zawierają rzetelną porcję wiedzy.Najbardziej znana jest powieść"Babel"(1931 r.)z optymistyczną wizją rozwoju astronautyki(1935 r.rakieta Czeljuszkina osiąga 500 km i w ciągu 26 minut dociera z Moskwy do Ameryki,1938 r.pierwszy lot okołoziemski,1950 r.lądowanie na Księżycu);inne motywy to wykorzystanie energii atomowej i zjednoczenie Europy.Opowiadania science fiction to m.in."W niewoli u bestyj morskich"(1934 r.)"Ognista dłoń Perkuna"(1934 r.)"Rakietą na Merkury"(1934 r.)"Zbawczy telewizor"(1936 r.)"Profesor milion atmosfer"(1937 r.)Po wojnie praktycznie nie wznawiany,jedyne opowiadanie Burdeckiego ukazało się w antologii Polska nowela fantastyczna T.5:Niezwykły kryształ(1986 r.)w wyborze Stefana Otcetena.

• Budowa wszechświata(1929 r.)
• Podróże międzyplanetarne(1929 r.)
• Babel(1931 r.)
• Tajemnice Marsa(1931 r.)
• Lot w stratosferę(1934 r.)
• Życie maszyn(1934 r.)
• Światy planetarne(1934 r.)
• Ruchoma mapka nieba(1935 r.)
• Polskie niebo(1936 r.)
• Telewizja czyli Jak człowiek nauczył się widzieć na odległość(1936 r.)
• Opanowanie materii czyli książka o zdobyczach polskiej nauki w dziedzinie chemii i fizyki,astronomii i geofizyki,o polskich wynalazcach i inżynierach oraz o polskich pionierach lotnictwa(1937 r.)
• Podstawy energetyki dziejowej(1938 r.)
• Technika i przemysł w dawnej Polsce(1938 r.)
• Walka o atom(1938 r.)
• Droga do powszechnego ideału pracy.Kształtująca energetyka w środowisku europejskim(1942 r.)
• Rewolucja europejska.Przemówienie wygłoszone dnia 21 kwietnia 1944 roku do górników Kopalni Soli w Wieliczce(1944 r.)
• Historische Energetik und gesichtlicher Materialismus(1944 r.)
• Menschheit und Energetik(współautor:Gerhard Neuling,1962 r.)

Jerzy Kaszyra

MIC(ur.4 kwietnia 1904 w gminie Aleksandrowo,zm.18 lutego 1943 w Rosicy)polski duchowny katolicki,marianin,męczennik,błogosławiony Kościoła rzymskokatolickiego.Urodził się w rodzinie prawosławnej,jednak jego matka w 1907 r.przyjęła katolicyzm.W 1922 r.zgłosił się do seminarium księży marianów w Drui.Śluby zakonne złożył 2 sierpnia 1926,a po studiach filozoficznych w Rzymie i teologicznych w Wilnie,20 czerwca 1935 roku przyjął święcenia kapłańskie.Pracował w parafiach mariańskich na Litwie i w Polsce jako wychowawca młodzieży i kleryków oraz przełożony klasztoru.W 1942 roku wyruszył wraz z bł.ks.Antonim Leszczewiczem do Rosicy,gdzie rozpoczęli misję wśród tamtejszej ludności.Dnia 17 lutego 1943 został żywcem spalony przez Niemców w stajni w Rosicy,wraz z grupą wiernych ks.Leszczewicz.Następnego dnia druga grupa ludzi została zamknięta przez nazistów w domu niedaleko drogi,dom oblano benzyną i podpalono.Z tą grupą ludzi był ks.Jerzy Koszyra.W Rosicy łącznie zostało spalonych 1528 osób,przed tym byli oni trzymani w ciągu trzech dni w kościele bez jedzenia i picia.Papież Jan Paweł II beatyfikował go wraz z 107 innymi męczennikami z okresu II wojny światowej 13 czerwca 1999.

Ludwik Bandura

Ur.3 kwietnia 1904 w Berlinie,zm.20 sierpnia 1984 w Gdańsku polski pedagog.Tytuł doktora filozofii uzyskał na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu(1950 r.)Od 1957 r.był docentem,a od 1961 r.profesorem tej uczelni.W 1965 r.został profesorem Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Gdańsku,a w latach 1961–1968 był rektorem tejże uczelni.W latach 1970–1974 był profesorem Uniwersytetu Gdańskiego.Był członkiem PZPR.Został odznaczony:Krzyżem Kawalerskim i Krzyżem Oficerskim Orderu odrodzenia Polski,Złotym i Srebrnym Krzyżem Zasługi oraz odznaką„Zasłużony nauczyciel PRL”(1966 r.)Zainteresowania naukowo-badawcze Ludwika Bandury koncentrowały się wokół procesu dydaktycznego i jego uwarunkowań oraz zagadnień związku teorii z praktyką w nauczaniu.Ponadto prowadził badania nad problemem trudności dydaktycznych oraz zagadnieniami studiów wyższych.
Publikacje(wybór)

• Szkoła uspołeczniona,1947 r.
• Poglądy pedagogiczne Stanisława Staszica,1956 r.
• Zagadnienie błędów uczniowskich,1963 r.
• Trudności w procesie uczenia się,1968 r.2 wyd.1970 r.
• O procesie uczenia się,1971 r.
• Wybrane problemy studiów dla pracujących,1974 r.
• Uczniowie zdolni i kierowanie ich kształceniem,1974 r.

Józef Gawron

Ur.6 marca 1904 w Częstochowie,zm.15 sierpnia 1969 tamże polski działacz komunistyczny,oficer UB.Syn robotnika,działacza SDKPiL i KPP Tomasza,brat Walerii.Działał w KPP,po wojnie 1939 r.dostał się do niemieckiej niewoli,skąd wrócił w 1945 r. i wstąpił do PPR i UB.Pełnił wiele odpowiedzialnych funkcji w aparacie partyjnym i bezpiece,m.in.6 VIII-25 XI 1946 był zastępcą szefa MUBP w Częstochowie,a 1 IV 1955-1 IX 1956 naczelnikiem Wydziału IX Wojewódzkiego Urzędu ds.Bezpieczeństwa Publicznego w Kielcach w stopniu kapitana.Odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Józef Zapłata

CFCI(ur.5 marca 1904 w Jerce k.Kościana,zm.19 lutego 1945 w Dachau)polski duchowny katolicki ze Zgromadzenia Braci Serca Jezusowego,błogosławiony Kościoła katolickiego.Uczęszczał do Szkoły Powszechnej w Turwi.Po odbyciu służby wojskowej został przyjęty do Zgromadzenia Braci Najświętszego Serca Jezusowego(14 kwietnia 1927).Śluby zakonne złożył 8 września 1928 roku,a śluby wieczyste 10 marca 1938 roku.Pracował w Kancelarii prymasa Polski,w Kurii arcybiskupiej w Poznaniu,a także jako przełożony domu w kościele św.Elżbiety we Lwowie,przez pewien czas był Mistrzem Nowicjatu Zgromadzenia Braci Serca Jezusowego.Po wybuchu II wojny światowej został aresztowany 3 października 1939 przez gestapo i osadzony w Forcie VII,a następnie przewieziony do klasztoru w Kazimierzu Biskupim,by w sierpniu 1940 r.trafić do hitlerowskiego obozu koncentracyjnego w Mauthausen-Gusen w Austrii.Jego ostatnim miejscem pobytu okazał się obóz w Dachau gdzie trafił 8 grudnia 1940 roku i zarejestrowany został jako numer 22099.Zachowało się wiele pisemnych świadectw opisujących okoliczności śmierci oraz oddanie na rzecz drugiego człowieka i niezłomną wiarę brata Józefa.W obozie przeżył pięć lat.Zgłosił się na ochotnika w intencji szczęśliwego powrotu do Ojczyzny po wojnie,prymasa Polski ks.Kardynała Augusta Hlonda,do pomocy zarażonym tyfusem plamistym.Zmarł tuż przed wyzwoleniem obozu.Beatyfikował go papież Jan Paweł II w Warszawie 13 czerwca 1999 w grupie 108 polskich męczenników.