czwartek, 28 lipca 2016
Weronika Narmontowicz
CSFN,siostra Maria Boromea(ur.18 grudnia 1916 w Wiercieliszkach(obwód Grodzieński),zm.1 sierpnia 1943 pod Nowogródkiem)polska siostra zakonna ze Zgromadzenia Najświętszej Rodziny z Nazaretu,błogosławiona Kościoła katolickiego.24 grudnia 1936 wstąpiła do nowicjatu
w Grodnie i po trzech latach złożyła śluby zakonne.Posługę rozpoczęła w
Nowogródku i tam zastała ją sowiecka okupacja.Po wkroczeniu Niemców
oddała życie za mieszkańców miasta i została rozstrzelana razem z 10 innymi siostrami zakonnymi.Została beatyfikowana przez papieża Jana Pawła II 5 marca 2000 roku w grupie 11 męczennic z Nowogródka.
Franciszek Kornicki
Ur.18 grudnia 1916 w Wereszynie polski dowódca wojskowy,podpułkownik pilot Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii,po II wojnie światowej major(Squadron Leader)Królewskich Sił Powietrznych,ostatni żyjący dowódca polskiego dywizjonu z okresu II wojny światowej.
Życiorys
Wczesne lata
Urodził się w Wereszynie,wsi w powiecie hrubieszowskim(województwo lubelskie),jako szósty syn Łukasza i Anieli.Uczęszczał do szkoły powszechnej w Wereszynie,a następnie do gimnazjum w Hrubieszowie.Przyjęty do Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie,którą ukończył z 3 lokatą wśród 173 absolwentów XII promocji.W sierpniu 1939 roku otrzymał przydział do 162 Eskadry Myśliwskiej w III/6 dywizjonie myśliwskim Wojska Polskiego.
II wojna światowa
Wybuch wojny
1 września 1939 roku eskadra,wyposażona w myśliwce PZL P.7a,była częścią lotnictwa Armii„Łódź” i stacjonowała na lotnisku polowym Widzew.Pchr.Kornicki wykonał dwa loty bojowe,a następnie wykonywał zadania łącznikowe,w tym pilotując samolot RWD-8.13 września przebazowano eskadrę do Litiatyna k.Brzeżan,skąd po agresji sowieckiej personel w tym także Kornicki ewakuował się do Rumunii.
Droga na zachód
Wraz z grupą pilotów Kornicki dotarł do Bukaresztu,gdzie w polskiej ambasadzie uzyskał fałszywe dokumenty.Następnie udał się do wówczas rumuńskiego portu Bałczik,skąd na pokładzie SS Patris wypłynął do Marsylii.Tak jak wielu polskich pilotów,Kornicki trafił do bazy Lyon-Bron,gdzie szkolił się na myśliwcach Blériot-SPAD S.510,Caudron CR.714 Cyclone i ostatecznie Morane-Saulnier MS.406.Szkolenia ukończył tuż przed kapitulacją Francji.Po otrzymaniu rozkazu ewakuacji udał się do Saint-Jean-de-Luz,skąd 24 czerwca 1940 roku na pokładzie SS Arandora Star odpłynął do Wielkiej Brytanii.
Wielka Brytania
Kornicki zaczął pobyt w Wielkiej Brytanii od intensywnej nauki języka angielskiego.We wrześniu znalazł się wśród pilotów 307 Dywizjonu Myśliwskiego Nocnego,wyposażonego w samoloty Boulton Paul Defiant,w których pilot nie ma kontroli nad uzbrojeniem.Jako doświadczonemu pilotowi myśliwskiemu zmieniono mu przydział na zaprawiony już w boju Dywizjon 303,do którego dołączył 11 października,tuż po jego przebazowaniu z Northolt do Leconfield.Odbył szkolenia na samolotach Hawker Hurricane Mk I.W styczniu 1941 roku Kornicki został przeniesiony do nowo sformowanego Dywizjonu 315,który w lipcu 1941 roku przeniósł się do Northolt i po przezbrojeniu na samoloty Spitfire Mk II dołączył do 1 Polskiego Skrzydła Myśliwskiego w zastępstwie Dywizjonu 303.23 lipca 1941 roku Kornicki odbył pierwszy lot bojowy nad Francją.12 lutego 1943 roku objął dowództwo Dywizjonu 308,zostając najmłodszym dowódcą dywizjonu w PSP oraz pierwszym z XII promocji z Dęblina,który uzyskał takie stanowisko.Niedługo potem zmuszony był zdać dowództwo ze względu na operację związaną z zapaleniem wyrostka robaczkowego.7 maja 1943 roku wrócił do obowiązków służbowych,zostawszy dowódcą Dywizjonu 317.Funkcję tę pełnił do grudnia.1 stycznia 1944 roku wycofano go ze stanowisk wiążących się z lataniem.Wykonywał zadania oficera łącznikowego w 11 Grupie Myśliwskiej,a następnie 9 Grupie Myśliwskiej RAF.15 maja 1944 roku rozpoczął półroczny kurs w Wyższej Szkole Lotniczej PSP w Weston-super-Mare,po ukończeniu którego pracował w Dowództwie(Tyłowym)84 Grupy Drugiej Floty Lotnictwa Taktycznego RAF w Holandii i Belgii.Przed zakończeniem wojny odbył jeszcze szkolenie na najnowszym modelu Spitfire’a Mk XVI.Za zasługi wojenne został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari(rozkaz nr 08487) i trzykrotnie Krzyżem Walecznych.
Emigracja
Po zakończeniu II wojny światowej rozpoczął przeznaczony dla Polaków kurs na Wydziale Chemii Włókienniczej politechniki w Nottingham,który przerwał 18 grudnia 1946 roku wraz z wystąpieniem z Polskich Sił Powietrznych i wstąpieniem do Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia.Po sfałszowanych wyborach w Polsce w 1947 roku i odrzuceniu przez rząd RP planu Marshalla ostatecznie zdecydował o pozostaniu na emigracji.Kształcił się dalej w technologii chemicznej,a ostatecznie zgłosił się na kurs zarządzania hotelem,organizowany przez PKPiR.Po ukończeniu kursu i upływie czasu kontraktu z PKPiR wziął wraz z żoną udział w programie dla młodych małżeństw Browaru Simondsa,dzięki czemu po odbyciu praktyk zostali w 1949 roku zarządcami pensjonatu w Wargrave-on-Thames opodal Henley-on-Thames w hrabstwie Oxfordshire.Latem 1951 roku wrócił do pilotowania samolotów w RAF.Po odbyciu szkolenia w Szkole Kucharskiej RAF w Halton w lipcu 1953 roku został oficerem aprowizacyjnym w bazie RAF w St Athan w hrabstwie Vale of Glamorgan w południowej Walii.Później służył m.in.w bazach brytyjskich w Luqa na Malcie,Kolonii Adeńskiej(obecnie w Jemenie) i Akrotiri na Cyprze.Odszedł na emeryturę wojskową w 1972 roku,po czym pracował w Komisji Szkolenia Gazownictwa i w Ministerstwie Obrony Zjednoczonego Królestwa.W 1948 roku poślubił Patience Ceridwen Williams.Ma dwóch synów:Petera,japonistę,członka Akademii Brytyjskiej i Richarda,m.in.przewodniczącego Komitetu Pomnika Polskich Sił Powietrznych.Bierze udział w uroczystościach upamiętniających wojenne losy pilotów w Wielkiej Brytanii(był m.in.gościem XV Międzynarodowego Pikniku Lotniczego w Góraszce i VI Światowego Zlotu Lotników Polskich).Podczas obchodów 70 rocznicy Bitwy o Anglię zasiadł ponownie w kabinie Spitfire’a Mk Vb nr BM597,który wciąż lata w barwach Dywizjonu 317 z okresu,gdy służył w nim Kornicki.Za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej i za działalność kombatancką został w 2011 roku odznaczony przez Prezydenta RP Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.
Odznaczenia
Życiorys
Wczesne lata
Urodził się w Wereszynie,wsi w powiecie hrubieszowskim(województwo lubelskie),jako szósty syn Łukasza i Anieli.Uczęszczał do szkoły powszechnej w Wereszynie,a następnie do gimnazjum w Hrubieszowie.Przyjęty do Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie,którą ukończył z 3 lokatą wśród 173 absolwentów XII promocji.W sierpniu 1939 roku otrzymał przydział do 162 Eskadry Myśliwskiej w III/6 dywizjonie myśliwskim Wojska Polskiego.
II wojna światowa
Wybuch wojny
1 września 1939 roku eskadra,wyposażona w myśliwce PZL P.7a,była częścią lotnictwa Armii„Łódź” i stacjonowała na lotnisku polowym Widzew.Pchr.Kornicki wykonał dwa loty bojowe,a następnie wykonywał zadania łącznikowe,w tym pilotując samolot RWD-8.13 września przebazowano eskadrę do Litiatyna k.Brzeżan,skąd po agresji sowieckiej personel w tym także Kornicki ewakuował się do Rumunii.
Droga na zachód
Wraz z grupą pilotów Kornicki dotarł do Bukaresztu,gdzie w polskiej ambasadzie uzyskał fałszywe dokumenty.Następnie udał się do wówczas rumuńskiego portu Bałczik,skąd na pokładzie SS Patris wypłynął do Marsylii.Tak jak wielu polskich pilotów,Kornicki trafił do bazy Lyon-Bron,gdzie szkolił się na myśliwcach Blériot-SPAD S.510,Caudron CR.714 Cyclone i ostatecznie Morane-Saulnier MS.406.Szkolenia ukończył tuż przed kapitulacją Francji.Po otrzymaniu rozkazu ewakuacji udał się do Saint-Jean-de-Luz,skąd 24 czerwca 1940 roku na pokładzie SS Arandora Star odpłynął do Wielkiej Brytanii.
Wielka Brytania
Kornicki zaczął pobyt w Wielkiej Brytanii od intensywnej nauki języka angielskiego.We wrześniu znalazł się wśród pilotów 307 Dywizjonu Myśliwskiego Nocnego,wyposażonego w samoloty Boulton Paul Defiant,w których pilot nie ma kontroli nad uzbrojeniem.Jako doświadczonemu pilotowi myśliwskiemu zmieniono mu przydział na zaprawiony już w boju Dywizjon 303,do którego dołączył 11 października,tuż po jego przebazowaniu z Northolt do Leconfield.Odbył szkolenia na samolotach Hawker Hurricane Mk I.W styczniu 1941 roku Kornicki został przeniesiony do nowo sformowanego Dywizjonu 315,który w lipcu 1941 roku przeniósł się do Northolt i po przezbrojeniu na samoloty Spitfire Mk II dołączył do 1 Polskiego Skrzydła Myśliwskiego w zastępstwie Dywizjonu 303.23 lipca 1941 roku Kornicki odbył pierwszy lot bojowy nad Francją.12 lutego 1943 roku objął dowództwo Dywizjonu 308,zostając najmłodszym dowódcą dywizjonu w PSP oraz pierwszym z XII promocji z Dęblina,który uzyskał takie stanowisko.Niedługo potem zmuszony był zdać dowództwo ze względu na operację związaną z zapaleniem wyrostka robaczkowego.7 maja 1943 roku wrócił do obowiązków służbowych,zostawszy dowódcą Dywizjonu 317.Funkcję tę pełnił do grudnia.1 stycznia 1944 roku wycofano go ze stanowisk wiążących się z lataniem.Wykonywał zadania oficera łącznikowego w 11 Grupie Myśliwskiej,a następnie 9 Grupie Myśliwskiej RAF.15 maja 1944 roku rozpoczął półroczny kurs w Wyższej Szkole Lotniczej PSP w Weston-super-Mare,po ukończeniu którego pracował w Dowództwie(Tyłowym)84 Grupy Drugiej Floty Lotnictwa Taktycznego RAF w Holandii i Belgii.Przed zakończeniem wojny odbył jeszcze szkolenie na najnowszym modelu Spitfire’a Mk XVI.Za zasługi wojenne został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari(rozkaz nr 08487) i trzykrotnie Krzyżem Walecznych.
Emigracja
Po zakończeniu II wojny światowej rozpoczął przeznaczony dla Polaków kurs na Wydziale Chemii Włókienniczej politechniki w Nottingham,który przerwał 18 grudnia 1946 roku wraz z wystąpieniem z Polskich Sił Powietrznych i wstąpieniem do Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia.Po sfałszowanych wyborach w Polsce w 1947 roku i odrzuceniu przez rząd RP planu Marshalla ostatecznie zdecydował o pozostaniu na emigracji.Kształcił się dalej w technologii chemicznej,a ostatecznie zgłosił się na kurs zarządzania hotelem,organizowany przez PKPiR.Po ukończeniu kursu i upływie czasu kontraktu z PKPiR wziął wraz z żoną udział w programie dla młodych małżeństw Browaru Simondsa,dzięki czemu po odbyciu praktyk zostali w 1949 roku zarządcami pensjonatu w Wargrave-on-Thames opodal Henley-on-Thames w hrabstwie Oxfordshire.Latem 1951 roku wrócił do pilotowania samolotów w RAF.Po odbyciu szkolenia w Szkole Kucharskiej RAF w Halton w lipcu 1953 roku został oficerem aprowizacyjnym w bazie RAF w St Athan w hrabstwie Vale of Glamorgan w południowej Walii.Później służył m.in.w bazach brytyjskich w Luqa na Malcie,Kolonii Adeńskiej(obecnie w Jemenie) i Akrotiri na Cyprze.Odszedł na emeryturę wojskową w 1972 roku,po czym pracował w Komisji Szkolenia Gazownictwa i w Ministerstwie Obrony Zjednoczonego Królestwa.W 1948 roku poślubił Patience Ceridwen Williams.Ma dwóch synów:Petera,japonistę,członka Akademii Brytyjskiej i Richarda,m.in.przewodniczącego Komitetu Pomnika Polskich Sił Powietrznych.Bierze udział w uroczystościach upamiętniających wojenne losy pilotów w Wielkiej Brytanii(był m.in.gościem XV Międzynarodowego Pikniku Lotniczego w Góraszce i VI Światowego Zlotu Lotników Polskich).Podczas obchodów 70 rocznicy Bitwy o Anglię zasiadł ponownie w kabinie Spitfire’a Mk Vb nr BM597,który wciąż lata w barwach Dywizjonu 317 z okresu,gdy służył w nim Kornicki.Za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej i za działalność kombatancką został w 2011 roku odznaczony przez Prezydenta RP Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.
Odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski(2011 r.)
- Krzyż Walecznych trzykrotnie
- Polish Air Force Chronicle of Main Events,Stowarzyszenie Lotników Polskich(Polish Air Force Association),Londyn 1993 r.
- Franciszek Kornicki,The Struggle:Biography of a Fighter Pilot,Wydawnictwo Stratus,2008 r.ISBN 978-83-89450-80-7
- Franciszek Kornicki, Zmagania.Autobiografia pilota myśliwskiego,Wydawnictwo Stratus,Warszawa 2009 r.ISBN 978-83-89450-94-4(tłumaczenie The Struggle...z większą liczbą ilustracji)
Wacław Grabowski
Pseud.„Puszczyk”(ur.10 grudnia 1916 roku w Krępie,zm.5 lipca 1953 roku w Niedziałkach)porucznik,dowódca ostatniego oddziału niepodległościowego działającego do 5 lipca 1953 roku na północnym Mazowszu w powiecie mławskim.
Biografia
Jego rodzicami byli Janina,z domu Łuszczyk i Stanisław Grabowscy.Miał rodzeństwo Tadeusza,Irenę,Natalię,Kazimierę(Petronela) i Jana.Wacław Grabowski w latach 1926-38 należał do ZHP w Mławie.12 lipca 1936 roku ukończył z wynikiem dobrym przysposobienie wojskowe II-go stopnia.Tuż przed wojną,w maju 1939 roku,zdał tzw."dużą maturę"w liceum w Mławie.
II wojna światowa
Jako ochotnik uczestniczył w wojnie obronnej w 1939 roku.W okresie okupacji niemieckiej był żołnierzem ZWZ-AK w obwodzie MławaW 1943 roku rozpoczął służbę w oddziałach partyzanckich.Służył w Kedywie i oddziale partyzanckim ppor.Stefana Rudzińskiego Wiktora.Po wejściu Armii Czerwonej działał w strukturze Ruchu Oporu Armii Krajowej,w ramach Batalionu„Znicz”dowodzonego przez kpt.Pawła Nowakowskiego Łysego.Z powodzeniem uczestniczył w akcji z dnia 6 czerwca 1945 roku na PUBP w Mławie,w wyniku której uwolnionych zostało 32 więźniów.
Działalność powojenna
Po rozwiązaniu oddziału w 1945 roku Wacław Grabowski wraz z Antonim Wójcickim przedostał się do amerykańskiej strefy okupacyjnej w Niemczech.Puszczyk pewien czas służył w Polskich Kompaniach Wartowniczych.Po krótkiej emigracji powrócił do ojczyzny,aby wspomóc obronę antykomunistyczną.Podjął działalność konspiracyjną,organizując oddział partyzancki funkcjonujący w powiatach Mława,Przasnysz,Działdowo i Ciechanów.Oddział przynależał do 16 Okręgu NZW.Po jego likwidacji nawiązał kontakt z Mieczysławem Dziemieszkiewiczem Rojem.Słynnym wyczynem oddziału Puszczyka było przebicie się przez zasadzkę UB w październiku 1952 roku w okolicach Konopek.Podczas wymiany ognia zastrzelonych zostało dwóch oficerów MBP i żołnierz KBW.
Rozbicie oddziału
Od jesieni 1952 do lata 1953 roku oddział Puszczyka przebywał w kolonijnych gospodarstwach w miejscowości Niedziałki.Rodziny Marianny Jeziorskiej,Stanisława Adamczyka i Zygmunta Klimaszewskiego wspomagały oddział Puszczyka.W lutym 1953 roku z wyczerpania zmarł Władysław Barwiński"Sowa",który został pochowany w pobliżu gospodarstwa Marianny Jeziorskiej.W lipcu miejsce stacjonowania oddziału wydał agent UB Wacław Głuszek,któremu w nagrodę wypłacono 5000 zł,równowartość około pięciu ówczesnych,średnich pensji(w 1953 roku przeciętne wynagrodzenie wynosiło około 920 zł).5 lipca 1953 roku oddział Puszczyka został otoczony przez 1300 osobową grupę operacyjną składającą się z funkcjonariuszy UB i MO.
Według dokumentów archiwalnych:
Żołnierze z oddziału Puszczyka nie złożyli broni.Odpierali atak UB i MO.Wacław Grabowski ostatni nabój przeznaczył dla siebie.Plutonowi August i Jan
zmarli na stole operacyjnym w szpitalu mławskim.Nieznane jest miejsce
ich pochówku.Można przypuszczać,że zostali pogrzebani na podwórzu
byłej siedziby UB w Mławie.Mieszkanka Niedziałek,Marianna Jeziorska,pseudonim Grześ,za udzielanie schronienia żołnierzom z oddziału por.Puszczyka,została aresztowana i skazana na karę wieloletniego więzienia.Zmarła 18 lipca 1955 roku w więzieniu Warszawa-Mokotów.
Skład oddziału Wacława Grabowskiego
W skład oddziału Puszczyka wchodzili:
Upamiętnienie
W dniu 5 lipca organizowane są obchody upamiętniające ostatnich Żołnierzy Niezłomnych z powiatu mławskiego w Lipowcu Kościelnym.Każdego roku spotykają się przedstawiciele władz gminnych,członkowie rodzin związanych z oddziałem Puszczyka i społeczność lokalna.
Miejsca pamięci
Na cmentarzu w Lipowcu Kościelnym został postawiony symboliczny krzyż.W miejscu ostatniej bitwy oddziału Puszczyka,w Niedziałkach,rodziny ofiar,władze lokalne i mieszkańcy ufundowali tablicę upamiętniającą Żołnierzy Niezłomnych.
Biografia
Jego rodzicami byli Janina,z domu Łuszczyk i Stanisław Grabowscy.Miał rodzeństwo Tadeusza,Irenę,Natalię,Kazimierę(Petronela) i Jana.Wacław Grabowski w latach 1926-38 należał do ZHP w Mławie.12 lipca 1936 roku ukończył z wynikiem dobrym przysposobienie wojskowe II-go stopnia.Tuż przed wojną,w maju 1939 roku,zdał tzw."dużą maturę"w liceum w Mławie.
II wojna światowa
Jako ochotnik uczestniczył w wojnie obronnej w 1939 roku.W okresie okupacji niemieckiej był żołnierzem ZWZ-AK w obwodzie MławaW 1943 roku rozpoczął służbę w oddziałach partyzanckich.Służył w Kedywie i oddziale partyzanckim ppor.Stefana Rudzińskiego Wiktora.Po wejściu Armii Czerwonej działał w strukturze Ruchu Oporu Armii Krajowej,w ramach Batalionu„Znicz”dowodzonego przez kpt.Pawła Nowakowskiego Łysego.Z powodzeniem uczestniczył w akcji z dnia 6 czerwca 1945 roku na PUBP w Mławie,w wyniku której uwolnionych zostało 32 więźniów.
Działalność powojenna
Po rozwiązaniu oddziału w 1945 roku Wacław Grabowski wraz z Antonim Wójcickim przedostał się do amerykańskiej strefy okupacyjnej w Niemczech.Puszczyk pewien czas służył w Polskich Kompaniach Wartowniczych.Po krótkiej emigracji powrócił do ojczyzny,aby wspomóc obronę antykomunistyczną.Podjął działalność konspiracyjną,organizując oddział partyzancki funkcjonujący w powiatach Mława,Przasnysz,Działdowo i Ciechanów.Oddział przynależał do 16 Okręgu NZW.Po jego likwidacji nawiązał kontakt z Mieczysławem Dziemieszkiewiczem Rojem.Słynnym wyczynem oddziału Puszczyka było przebicie się przez zasadzkę UB w październiku 1952 roku w okolicach Konopek.Podczas wymiany ognia zastrzelonych zostało dwóch oficerów MBP i żołnierz KBW.
Rozbicie oddziału
Od jesieni 1952 do lata 1953 roku oddział Puszczyka przebywał w kolonijnych gospodarstwach w miejscowości Niedziałki.Rodziny Marianny Jeziorskiej,Stanisława Adamczyka i Zygmunta Klimaszewskiego wspomagały oddział Puszczyka.W lutym 1953 roku z wyczerpania zmarł Władysław Barwiński"Sowa",który został pochowany w pobliżu gospodarstwa Marianny Jeziorskiej.W lipcu miejsce stacjonowania oddziału wydał agent UB Wacław Głuszek,któremu w nagrodę wypłacono 5000 zł,równowartość około pięciu ówczesnych,średnich pensji(w 1953 roku przeciętne wynagrodzenie wynosiło około 920 zł).5 lipca 1953 roku oddział Puszczyka został otoczony przez 1300 osobową grupę operacyjną składającą się z funkcjonariuszy UB i MO.
Według dokumentów archiwalnych:
|
|
Skład oddziału Wacława Grabowskiego
W skład oddziału Puszczyka wchodzili:
- Antoni Tomczak Malutki z Dąbska,gm.Stupsk(rolnik,uczestnik wojny obronnej w 1939 r.żołnierz ZWZ-AK)
- Władysław Barwiński Sowa z Krępy,gm.Turza Mała(leśnik,żołnierz ZWZ-AK od połowy 1940 r.)
- Henryk Barwiński August z Krępy,gm.Turza Mała(kolega Puszczyka,z zawodu leśnik,żołnierz AK)
- Kazimierz Żmijewski Jan ze wsi Pszczółki,gm.Grudusk(rolnik,uczestnik wojny obronnej 1939 r.żołnierz ZWZ-AK)
- Feliks Gutkowski Gutek z Krępy(żołnierz AK-ROAK,z zawodu listonosz)
- Piotr Grzybowski Jastrząb ze wsi Mosaki Rukle,gm.Krasne,pow.Maków Mazowiecki(rolnik,żołnierz NZW)
- Lucjan Krępski Rekin z Sosnowa,gm.Bartołdy,pow.Ciechanów(rolnik,żołnierz NZW)
Upamiętnienie
W dniu 5 lipca organizowane są obchody upamiętniające ostatnich Żołnierzy Niezłomnych z powiatu mławskiego w Lipowcu Kościelnym.Każdego roku spotykają się przedstawiciele władz gminnych,członkowie rodzin związanych z oddziałem Puszczyka i społeczność lokalna.
Miejsca pamięci
Na cmentarzu w Lipowcu Kościelnym został postawiony symboliczny krzyż.W miejscu ostatniej bitwy oddziału Puszczyka,w Niedziałkach,rodziny ofiar,władze lokalne i mieszkańcy ufundowali tablicę upamiętniającą Żołnierzy Niezłomnych.
Stanisław Brodzki
Ur.7 grudnia 1916 w Karlowych Warach,zm.18 października 1990 w Warszawie polski dziennikarz i publicysta.
Życiorys
Ukończył Wydział Nauk Ekonomicznych i Społecznych Uniwersytetu w Genewie(Szwajcaria).W czasie II wojny światowej był m.in.redaktorem naczelnym periodyku Związku Patriotów Polskich na Środkowym Wschodzie pt."Biuletyn Wolnej Polski"(1944-1945).W latach 1946-1947 attaché prasowy przy Konsulacie Generalnym RP w Jerozolimie.W połowie 1947 r.repatriowany do Polski.W latach 1947-1948 kierownik działu zagranicznego gazety"Głos Ludu".Od 1948 do 1957 r.kierownik działu kulturalnego"Trybuny Ludu".W 1956 r.został wybrany prezesem Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich(zrezygnował z tej funkcji po zamknięciu tygodnika"Po prostu").W latach 1957-1967 zastępca redaktora naczelnego tygodnika"Świat".Od 1967 do 1977 r.był sekretarzem redakcji"Polskich Perspektyw".Od 1978 r.na emeryturze.Członek Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich(1951-1990).Był drugim mężem Ireny Rybczyńskiej-Holland.
Twórczość(wybór)
Życiorys
Ukończył Wydział Nauk Ekonomicznych i Społecznych Uniwersytetu w Genewie(Szwajcaria).W czasie II wojny światowej był m.in.redaktorem naczelnym periodyku Związku Patriotów Polskich na Środkowym Wschodzie pt."Biuletyn Wolnej Polski"(1944-1945).W latach 1946-1947 attaché prasowy przy Konsulacie Generalnym RP w Jerozolimie.W połowie 1947 r.repatriowany do Polski.W latach 1947-1948 kierownik działu zagranicznego gazety"Głos Ludu".Od 1948 do 1957 r.kierownik działu kulturalnego"Trybuny Ludu".W 1956 r.został wybrany prezesem Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich(zrezygnował z tej funkcji po zamknięciu tygodnika"Po prostu").W latach 1957-1967 zastępca redaktora naczelnego tygodnika"Świat".Od 1967 do 1977 r.był sekretarzem redakcji"Polskich Perspektyw".Od 1978 r.na emeryturze.Członek Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich(1951-1990).Był drugim mężem Ireny Rybczyńskiej-Holland.
Twórczość(wybór)
- Pagody,smoki i ludzie(Książka i Wiedza 1958 r.)
- Postacie i cienie(Książka i Wiedza 1965 r.)
- Czarny problem USA(tom 108-109 serii wydawniczej Omega,Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1968 r.)
- Mężowie i żony stanu(Książka i Wiedza 1972 r.)
- Ameryka spóźnione imperium?(Młodzieżowa Agencja Wydawnicza 1979 r.ISBN 83-203-0186-6)
- Autokraci,technokraci,demokraci(Książka i Wiedza 1979 r.)
- Z profilu i en face(wybór z tomów Postacie i cienie,Mężowie i żony stanu i Autokraci,technokraci,demokraci;Książka i Wiedza 1984 r.ISBN 83-05-11204-7)
Józef Stanek
SAC,pseudonim„Rudy”,(ur.6 grudnia 1916 w Łapszach Niżnych na Spiszu,zm.23 września 1944 w Warszawie)polski ksiądz pallotyn,błogosławiony Kościoła katolickiego,męczennik II wojny światowej,kapelan Zgrupowania Kryska Armii Krajowej podczas powstania warszawskiego.
Życiorys
W 1935 r.po zdaniu matury w wadowickim Collegium Marianum wstąpił do pallotyńskiego nowicjatu w Sucharach nad Notecią,a w 1937 r.rozpoczął studia w Ołtarzewie.W 1939 r.podczas ewakuacji seminarium na wschód dostał się do sowieckiej niewoli,skąd uciekł i wrócił do Ołtarzewa.Święcenia kapłańskie przyjął po ukończeniu studiów filozoficzno-teologicznych w 1941 r.w Warszawie z rąk abp.Stanisława Galla.Po święceniach rozpoczął studia na tajnych kompletach na Wydziale Socjologicznym Uniwersytetu Warszawskiego i posługiwał w konspiracji jako kapelan Armii Krajowej,a od 1 sierpnia 1944 uczestniczył w powstaniu warszawskim.Odprawiał w trudnych warunkach nabożeństwa,udzielał pomocy rannym i umierającym,pomagał ludności cywilnej.W ostatnich dniach powstania ks.Stanek zrezygnował z możliwości przeprawy pontonowej na drugi brzeg Wisły.Podczas pacyfikacji Czerniakowa wzięty do niewoli przez Niemców,został 23 września 1944 powieszony na własnej stule po torturach na zapleczu magazynu przy ul.Solec w Warszawie.14 kwietnia 1945 zwłoki ks.Stanka ekshumowano i złożono w zbiorowej mogile przy ul.Solec w Warszawie.4 marca 1946 przeniesiono je na Cmentarz Powązkowski,a 5 listopada 1987 złożono w kwaterze zgrupowania AK„Kryska”znajdującej się na tym cmentarzu.W 1994 r.przy skrzyżowaniu ulic Wilanowskiej i Solec postawiono pomnik ku czci ks.Stanka i wszystkich walczących na tym terenie w oddziałach Armii Krajowej i Wojska Polskiego.Jan Paweł II ogłosił ks.Józefa Stanka błogosławionym w gronie 108 męczenników II wojny światowej 13 czerwca 1999 w Warszawie wraz z drugim pallotynem ks.Józefem Jankowskim.
Upamiętnienie
Życiorys
W 1935 r.po zdaniu matury w wadowickim Collegium Marianum wstąpił do pallotyńskiego nowicjatu w Sucharach nad Notecią,a w 1937 r.rozpoczął studia w Ołtarzewie.W 1939 r.podczas ewakuacji seminarium na wschód dostał się do sowieckiej niewoli,skąd uciekł i wrócił do Ołtarzewa.Święcenia kapłańskie przyjął po ukończeniu studiów filozoficzno-teologicznych w 1941 r.w Warszawie z rąk abp.Stanisława Galla.Po święceniach rozpoczął studia na tajnych kompletach na Wydziale Socjologicznym Uniwersytetu Warszawskiego i posługiwał w konspiracji jako kapelan Armii Krajowej,a od 1 sierpnia 1944 uczestniczył w powstaniu warszawskim.Odprawiał w trudnych warunkach nabożeństwa,udzielał pomocy rannym i umierającym,pomagał ludności cywilnej.W ostatnich dniach powstania ks.Stanek zrezygnował z możliwości przeprawy pontonowej na drugi brzeg Wisły.Podczas pacyfikacji Czerniakowa wzięty do niewoli przez Niemców,został 23 września 1944 powieszony na własnej stule po torturach na zapleczu magazynu przy ul.Solec w Warszawie.14 kwietnia 1945 zwłoki ks.Stanka ekshumowano i złożono w zbiorowej mogile przy ul.Solec w Warszawie.4 marca 1946 przeniesiono je na Cmentarz Powązkowski,a 5 listopada 1987 złożono w kwaterze zgrupowania AK„Kryska”znajdującej się na tym cmentarzu.W 1994 r.przy skrzyżowaniu ulic Wilanowskiej i Solec postawiono pomnik ku czci ks.Stanka i wszystkich walczących na tym terenie w oddziałach Armii Krajowej i Wojska Polskiego.Jan Paweł II ogłosił ks.Józefa Stanka błogosławionym w gronie 108 męczenników II wojny światowej 13 czerwca 1999 w Warszawie wraz z drugim pallotynem ks.Józefem Jankowskim.
Upamiętnienie
- Imię ks.Józefa Stanka nadano w październiku 1996 r.głównej alei w Parku Marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego na warszawskim Solcu
- Wezwanie bł.Józefa Stanka nosi kaplica w Muzeum Powstania Warszawskiego
Hilary Koprowski
Ur.5 grudnia 1916 w Warszawie,zm.11 kwietnia 2013 w Filadelfii polski lekarz,wirusolog i immunolog,od 1944 r.w USA;członek Polskiej Akademii Nauk,profesor nadzwyczajny na Thomas Jefferson University.Twórca pierwszej doustnej szczepionki przeciwko wirusowi polio,wywołującemu chorobę Heinego-Medina.Od lipca 1938 r.mąż Ireny Koprowskiej,cytologa i lekarki,z którą miał dwóch synów Claude'a i Christophera.
Życiorys
Urodził się w rodzinie o żydowskich korzeniach.Dorastał w Warszawie,gdzie ukończył XI LO im.Mikołaja Reja,a później studia medyczne,uzyskując dyplom na Uniwersytecie Warszawskim;studiował też w konserwatorium muzycznym w Warszawie oraz w Akademii Św.Cecylii w Rzymie.Od 1939 roku poza Polską,od 1944 r.w USA.W trakcie badań nad wirusem,po wielu próbach,znalazł gospodarza,który w warunkach naturalnych nie zakaża się i z którego wirus wychodzi osłabiony(był to szczur bawełniany).Koprowski wraz ze swymi asystentami pobierał od zakażonych szczurów wycinki mózgu i wstrzykiwał je następnemu szczurowi.Po kilkunastu takich zabiegach otrzymywano żywego lecz osłabionego wirusa.Po raz pierwszy szczepionka Koprowskiego została podana 27 lutego 1950 r.a pierwsze masowe szczepienie miało miejsce w roku 1958 r.w Kongo.Dzięki wygodnej,doustnej formie podawania,w ciągu zaledwie sześciu tygodni zaszczepiono ponad 250 tysięcy dzieci i niemowląt.Jesienią 1959 r.z inicjatywy ówczesnego dyrektora Państwowego Zakładu Higieny w Warszawie profesora Feliksa Przesmyckiego rozpoczęto masowe szczepienia w Polsce.Od 1951 r.w kraju trwała epidemia polio,początkowo rocznie chorowało 2-3 tysięcy dzieci,w 1958 r.już 6 tysięcy.Koprowski dzięki swym wpływom uzyskał od firmy farmaceutycznej Wyeth dziewięć milionów dawek,które zużytkowano w czasie ośmiu miesięcy szczepień.Efekt był natychmiastowy,liczba zachorowań zaczęła gwałtownie spadać.O ile w 1959 roku zanotowano jeszcze ponad 1000 zachorowań,o tyle w roku 1963 już tylko 30 nowych przypadków,a liczba zgonów spadła z kilkuset rocznie do dwóch.Wiele lat mieszkał w USA,opublikował ponad 850 prac naukowych,przez wiele lat kierował Instytutem Wistara w Filadelfii.Mimo sędziwego wieku,do śmierci był dyrektorem Instytutu Biotechnologii i Zaawansowanej Medycyny Molekularnej oraz Centrum Neurowirusologii na Uniwersytecie Thomasa Jeffersona w Filadelfii.Założył Fundację im.Koprowskich,mającą na celu przede wszystkim wspieranie rozwoju nauki w Polsce oraz współpracy naukowej polsko-amerykańskiej.Jest również autorem utworów muzycznych.We francuskim filmie dokumentalnym pt."Czy świat oszalał?Skąd wzięło się AIDS",twierdzono,powtarzając oskarżenie z 1992 r.publikowane na łamach pisma Rolling Stone oraz tygodników Nature i Science,że przyczyną rozpowszechnienia się AIDS w Afryce,a następnie na całym świecie,była wynaleziona przez Koprowskiego szczepionka przeciwko chorobie Heinego-Medina.Oskarżenia te zostały obalone przez naukowców.
Odznaczenia i nagrody
Postanowieniem prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z 13 lipca 2007„za wybitne zasługi w działalności naukowej i charytatywnej dla dobra społeczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej"został odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski;wcześniej,postanowieniem z 12 maja 1998,uhonorowany był Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.Od 1991 r.był członkiem zagranicznym Polskiej Akademii Nauk;doktoraty honoris causa otrzymał m.in.od Akademii Medycznej w Poznaniu(1998 r.) i Warszawie(2000 r.)oraz Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego(28 listopada 2008).24 maja 2007 r.Rada Miasta Stołecznego Warszawy przyznała mu tytuł Honorowego Obywatela,dyplom odebrał 31 lipca 2007 r.w przeddzień Dnia Pamięci Warszawy.25 maja 2007 r.otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Celestynowa.Kawaler Order Uśmiechu.W 2010 r.został laureatem pierwszej edycji konkursu„Wybitny Polak”,organizowanego przez Fundację Polskiego Godła Promocyjnego Teraz Polska.Profesor Koprowski jest patronem Gdańskiego Parku Naukowo-Technologicznego.12 czerwca 2014 roku została odsłonięta tablica poświęcona profesorowi Hilaremu Koprowskiemu przy Publicznej Szkole Podstawowej im.Batalionu"ZOŚKA"w Celestynowie,która mieści się na dawnej działce profesora.
Książki
Koprowski jest autorem książki autobiograficznej pt."Wygrać każdy dzień"(we współpracy z Agatą Tuszyńską;Wyd.Diana,Warszawa 1996 r.ISBN 83-906011-0-9).W 1999 r.w Stanach Zjednoczonych ukazała się też biografia Koprowskiego,autorstwa Rogera Vaughana pt."Listen to the Music.The Life of Hilary Koprowski"(tłumaczenie polskie pt.„Takty i fakty",Wydawnictwo Poznańskie 1999 r.ISBN 83-7177-065-0).
Życiorys
Urodził się w rodzinie o żydowskich korzeniach.Dorastał w Warszawie,gdzie ukończył XI LO im.Mikołaja Reja,a później studia medyczne,uzyskując dyplom na Uniwersytecie Warszawskim;studiował też w konserwatorium muzycznym w Warszawie oraz w Akademii Św.Cecylii w Rzymie.Od 1939 roku poza Polską,od 1944 r.w USA.W trakcie badań nad wirusem,po wielu próbach,znalazł gospodarza,który w warunkach naturalnych nie zakaża się i z którego wirus wychodzi osłabiony(był to szczur bawełniany).Koprowski wraz ze swymi asystentami pobierał od zakażonych szczurów wycinki mózgu i wstrzykiwał je następnemu szczurowi.Po kilkunastu takich zabiegach otrzymywano żywego lecz osłabionego wirusa.Po raz pierwszy szczepionka Koprowskiego została podana 27 lutego 1950 r.a pierwsze masowe szczepienie miało miejsce w roku 1958 r.w Kongo.Dzięki wygodnej,doustnej formie podawania,w ciągu zaledwie sześciu tygodni zaszczepiono ponad 250 tysięcy dzieci i niemowląt.Jesienią 1959 r.z inicjatywy ówczesnego dyrektora Państwowego Zakładu Higieny w Warszawie profesora Feliksa Przesmyckiego rozpoczęto masowe szczepienia w Polsce.Od 1951 r.w kraju trwała epidemia polio,początkowo rocznie chorowało 2-3 tysięcy dzieci,w 1958 r.już 6 tysięcy.Koprowski dzięki swym wpływom uzyskał od firmy farmaceutycznej Wyeth dziewięć milionów dawek,które zużytkowano w czasie ośmiu miesięcy szczepień.Efekt był natychmiastowy,liczba zachorowań zaczęła gwałtownie spadać.O ile w 1959 roku zanotowano jeszcze ponad 1000 zachorowań,o tyle w roku 1963 już tylko 30 nowych przypadków,a liczba zgonów spadła z kilkuset rocznie do dwóch.Wiele lat mieszkał w USA,opublikował ponad 850 prac naukowych,przez wiele lat kierował Instytutem Wistara w Filadelfii.Mimo sędziwego wieku,do śmierci był dyrektorem Instytutu Biotechnologii i Zaawansowanej Medycyny Molekularnej oraz Centrum Neurowirusologii na Uniwersytecie Thomasa Jeffersona w Filadelfii.Założył Fundację im.Koprowskich,mającą na celu przede wszystkim wspieranie rozwoju nauki w Polsce oraz współpracy naukowej polsko-amerykańskiej.Jest również autorem utworów muzycznych.We francuskim filmie dokumentalnym pt."Czy świat oszalał?Skąd wzięło się AIDS",twierdzono,powtarzając oskarżenie z 1992 r.publikowane na łamach pisma Rolling Stone oraz tygodników Nature i Science,że przyczyną rozpowszechnienia się AIDS w Afryce,a następnie na całym świecie,była wynaleziona przez Koprowskiego szczepionka przeciwko chorobie Heinego-Medina.Oskarżenia te zostały obalone przez naukowców.
Odznaczenia i nagrody
Postanowieniem prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z 13 lipca 2007„za wybitne zasługi w działalności naukowej i charytatywnej dla dobra społeczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej"został odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski;wcześniej,postanowieniem z 12 maja 1998,uhonorowany był Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.Od 1991 r.był członkiem zagranicznym Polskiej Akademii Nauk;doktoraty honoris causa otrzymał m.in.od Akademii Medycznej w Poznaniu(1998 r.) i Warszawie(2000 r.)oraz Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego(28 listopada 2008).24 maja 2007 r.Rada Miasta Stołecznego Warszawy przyznała mu tytuł Honorowego Obywatela,dyplom odebrał 31 lipca 2007 r.w przeddzień Dnia Pamięci Warszawy.25 maja 2007 r.otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Celestynowa.Kawaler Order Uśmiechu.W 2010 r.został laureatem pierwszej edycji konkursu„Wybitny Polak”,organizowanego przez Fundację Polskiego Godła Promocyjnego Teraz Polska.Profesor Koprowski jest patronem Gdańskiego Parku Naukowo-Technologicznego.12 czerwca 2014 roku została odsłonięta tablica poświęcona profesorowi Hilaremu Koprowskiemu przy Publicznej Szkole Podstawowej im.Batalionu"ZOŚKA"w Celestynowie,która mieści się na dawnej działce profesora.
Książki
Koprowski jest autorem książki autobiograficznej pt."Wygrać każdy dzień"(we współpracy z Agatą Tuszyńską;Wyd.Diana,Warszawa 1996 r.ISBN 83-906011-0-9).W 1999 r.w Stanach Zjednoczonych ukazała się też biografia Koprowskiego,autorstwa Rogera Vaughana pt."Listen to the Music.The Life of Hilary Koprowski"(tłumaczenie polskie pt.„Takty i fakty",Wydawnictwo Poznańskie 1999 r.ISBN 83-7177-065-0).
Kazimierz Romanowicz
Ur.9 listopada 1916 w Lemieszówce k.Kamieńca Podolskiego,zm.25 września 2010 w Orleanie we Francji polski wydawca,księgarz,żołnierz 2 Korpusu Polskiego,twórca księgarni i wydawnictwa„Libella”w Paryżu.Przed II wojną światową
pracował w księgarni Gebethnera i Wolffa(dział francuski).W 1937 r.został wysłany na praktykę zawodową do Księgarni Polskiej w Paryżu,gdzie pod opieką kierownika placówki Tadeusza Pajora tworzył w 1939 r.filię księgarni przy ul.Taitbout 23.3 września 1939 r.zgłosił się jako ochotnik do formującego się we Francji wojska polskiego.Ukończył podchorążówkę w 3 Kompanii CKM w Coetquidan.W 1942 r.skierowany do 2 Korpusu Polskiego na Bliski Wschód,przeszedł z nim kampanię włoską(w stopniu podporucznika).Był ranny pod Piedimonte i Strada S.Zeno.Po zakończeniu wojny został kierownikiem Księgarni„Libella”utworzonej początkowo jako placówka kontynuująca działalność
wydawniczą Oddziału Kultury i Prasy 2 Korpusu,z siedzibą na paryskiej
Wyspie św.Ludwika.Od 1947 r.aż do zamknięcia księgarni 31 grudnia
1993 r.zajmował się zarówno działalnością księgarską,jak i wydawniczą.Na początku lat 50 XX w.założył także wspólnie z Władysławem Wantułą istniejącą krótko wytwórnię płyt gramofonowych„Ballada.Pavilon Record Company(Paris,London,New York)”(m.in.nagrania Wiery Gran,Zbigniewa Krukowskiego i Krystyny Paczewskiej).W 1959 r.wraz z żoną,znaną pisarką emigracyjną Zofią Romanowiczową,założył w przylegającym do księgarni pomieszczeniu Galerię Lambert,prezentującą dokonania nowoczesnego malarstwa polskiego i światowego(wśród kilkudziesięciu wystaw swe prace prezentowali m.in.Tadeusz Dominik,Jan Lebenstein czy Jacek Fedorowicz),w której odbywały się także wieczory autorskie(m.in.Józefa Czapskiego,Zbigniewa Herberta,Gustawa Herlinga-Grudzińskiego,Konstantego Jeleńskiego,Jana Nowaka-Jeziorańskiego,Krzysztofa Pomiana,czy Aleksandra Wata).Przez lata wraz z żoną mieszkał w Paryżu w domu przy ul.Debelleyme.Pod koniec życia mieszkał w Domu Spokojnej Starości Polskiego Funduszu Humanitarnego w Lailly-en-Val koło Orleanu.Zmarł w szpitalu w Orleanie w wieku 93 lat.28 września 2010 r.odznaczony pośmiertnie Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Zasługi
Rzeczypospolitej Polskiej.Pogrzeb odbył się 29 września 2010 r.na cmentarzu wiejskim w pobliżu dawnego letniego domu Romanowiczów w Jours,w Burgundii.Był ojcem Barbary Romanowicz.
Odznaczenia
Odznaczenia
- Krzyż Virtuti Militari
- Krzyż Walecznych(dwukrotnie)
- Nagroda literacka im.Alfreda Jurzykowskiego(1989 r.)
- Nagroda Przyjaźni i Współpracy(przyznana przez paryską„Kulturę”;1993 r.)
- Dyplom Ministra Spraw Zagranicznych RP za wybitne zasługi dla kultury polskiej(1994 r.)
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej(pośmiertnie;2010 r.)
Subskrybuj:
Posty (Atom)